مسکو از ربع قرن پیش تاکنون در خارج از مرزهای خود اقدام نظامی نداشته است.
به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران، «فرید زکریا» خبرنگار، مقاله نویس، نظریه پرداز و مجری شبکه سی ان ان آمریکا در یادداشتی در روزنامه «واشنگتن پست» نوشت: «ولادیمیر پوتین» رئیس جمهور روسیه سیاست خارجی آمریکا را زیر سوال برده است. مقاله نویس وال استریت ژورنال «قاطعیت» او را در خاورمیانه تحسین می کند. «رایان کروکر» دیپلمات کهنه کار آمریکایی از «شدیدترین افت نفوذ آمریکا در منطقه از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون» انتقاد می کند. «راجر کوهن» ستون نویس روزنامه نیویورک تایمز نیز اعلام می کند: «از زمان پایان جنگ سرد در یک ربع قرن پیش تا به امروز روسیه آنقدر سربلند و واشنگتن آنقدر سربه زیر و تسلیم نبوده است.»
این مطلب درست است که از ربع قرن پیش تاکنون مسکو در خارج از مرزهای خود اقدام نظامی نداشته است. آخرین باری که این کشور چنین حرکتی را از خود نشان داد، در اواخر دهه 1970 و دهه 1980 بود که به افغانستان حمله کرد و در چند کشور دیگر نیز اقدام نظامی انجام داد. در آن زمان، مفسران به طور مشابه این اقدامات مسکو را به عنوان نشانه هایی از پیروزی این کشور در جنگ سرد مورد ستایش قرار دادند. این اتفاق چگونه برای اتحاد جماهیر شوروی افتاد؟
نخبگان سیاست خارجی واشنگتن در این خصوص استدلال هایی را ارائه داده اند. آنها معتقدند که هر بحرانی در جهان می تواند و باید توسط قدرت آمریکا و ترجیحا قدرت نظامی حل شود. انجام ندادن چنین کاری انفعال و ضعف محسوب می شود. با این منطق، روسیه و ایران اربابان جدید در خاورمیانه هستند. مهم نیست که این کشورها به شدت در تلاش برای تقویت متحد خود در منطقه هستند. و اگر روسیه و ایران برنده شوند، سوریه هم برنده خواهد شد. آمریکا به مدت 14 سال در افغانستان حضور داشته است. اما آیا این اقدام آمریکا را قوی تر کرده است؟
در دهه 1870 و 1880، قدرت های بزرگ اروپا در تلاش بودند در آفریقا به عنوان آخرین سرزمین بلامعارض در جهان، نفوی برای خود دست و پا کنند. همه آنها چنین رویه ای را دنبال کردند جز یک کشور: آلمان. «اتو فون بیسمارک»، صدراعظم آهنین این کشور معتقد بود که چنین مداخلاتی قدرت آلمان را تخلیه و تمرکز آن کشور را از چالش های استراتژیک مرکزی منحرف می کند. هنگامی که به او یک نقشه قاره آفریقا نشان داده شد، او پاسخ داد: «نقشه شما از آفریقا بسیار خوب است، اما نقشه ما از آفریقا در اروپا نهفته است. اینجا روسیه و اینجا فرانسه است و ما در میانه قرار داریم. این نقشه من از آفریقا است.»
تصور کنید اگر مداخله امروزی در مسیر خود پیش می رفت و اوباما نیروهای خود را افزایش می داد و نظام «بشار اسد» رئیس جمهوری سقوط می کرد. نتیجه چه می شد؟
در اینجا مثال هایی ارائه می شود: واشنگتن رژیم صدام در عراق (همسایه سوریه، با قبایل و اختلافات فرقه ای بسیار) را سرنگون کرد. در عراق 170 هزار سرباز و نزدیک به 2 تریلیون دلار هزینه صرف شد. و در عین حال، یک فاجعه انسانی رخ داد که حدود 4 میلیون غیرنظامی، آواره و دست کم 150 هزار کشته برجای گذاشت. واشنگتن رژیم معمر قذافی در لیبی را سرنگون کرد، اما این کشور را به ملت اش سپرد. در نتیجه این کشور وارد هرج و مرج شد. در یمن نیز آمریکا از اقداماتی حمایت می کند که این کشور را به جنگ داخلی وارد کرده است. کسانی که خواستار مداخله نظامی آمریکا در سوریه هستند، باید مکث کنند و به تبعات انسانی پس از این اقدام بهتر بیاندیشند.
در شرح حال «نیال فرگوسن» از اوایل زندگی «هنری کیسینجر»، من شباهتی را میان شرایط کنونی و شرایط دهه 1950 می بینم. ما در حال حاضر آن دهه را به عنوان یکی از دوران اوج خود می دانیم، اما در آن زمان، نخبگان سیاست خارجی این کشور از انفعال واشنگتن در برابر فعالیت های شوروی مایوس شده بودند. کیسینجر در آغاز کتاب خود تحت عنوان «لزوم انتخاب» نوشت: « ما در بدترین موقعیت خود در جهان قرار داشتیم.»
شاید چند دهه بعد نیز مانند آنچه در دهه 1950 رخ داد، ما از مسیری که اوباما در قبال سوریه انتخاب کرد، راضی باشیم.