با توجه به اینکه روال قانونی در ایران طی شده و روال قانونی در کشورهای 1+5 هم پیش از این طی شده بود، روز یکشنبه راس موعد 90 روز، روز تصویب و اجرای برجام اعلام خواهد شد.
به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران، «کارول مورلو» خبرنگار دیپلماتیک «واشنگتن پست» که اخبار وزارت امور خارجه آمریکا را پوشش می دهد، در یادداشتی برای این روزنامه نوشت: یکشنبه، روز تصویب و آغاز اجرایی شدن توافق است، پایانی بر موانع آغاز توافق هسته ای ایران و گروه 1+5 که در ماه ژوئیه به دست آمد. اگر ایران برنامه هسته ای خود را محدود کند، تحریم ها لغو خواهند شد.
اکنون 90 روز از تایید توافق هسته ای ایران از سوی شورای امنیت سازمان ملل می گذرد و دولت اوباما و اتحادیه اروپا اقدامات اولیه برای لغو تحریم ها را انجام خواهند داد. رئیس جمهور آمریکا رسما کنگره را از تصمیم خود برای لغو تحریم های ایران آگاه می کند و آن را به وزارتخانه های خارجه، خزانه داری، بازرگانی و دادگستری برای اجرا شدن ارجاع می دهد. اتحادیه اروپا نیز گام های مشابهی را برخواهد داشت.
اعلام لغو تحریم ها به اقدامات متناسب ایران برای محدود کردن برنامه هسته ای خود بر اساس توافق وین بستگی دارد.
در میان تعهدات ایران بر اساس توافق هسته ای، این کشور فعالیت هزاران سانتریفوژ غنی سازی اورانیوم خود را در نطنز و فردو متوقف خواهد کرد، اراک را تغییر طراحی خواهد داد وذخایر اورانیوم غنی سازی خود را کاهش خواهد داد. و تمامی این روند، تحت نظارت بازرسان آژانس بین المللی انرژی اتمی صورت خواهد گرفت.
«ریچارد نفیو» کارشناس سابق تحریم ها در تیم مذاکره کننده هسته ای آمریکا که در حال حاضر استاد دانشگاه کلمبیا است، روز تصویب را یک روز بزرگ در مسیر اجرای توافق هسته ای عنوان کرد.
وی گفت: «در این تاریخ، ممکن است حتی یک سانتریفیوژ نیز نسبت به روزهای گذشته کمتر نشده باشد اما روند کم شدن آنها اجرا و آغاز خواهد شد. این نخستین بار پس از سال 2007 است که تعداد سانتریفیوژها در ایران افزایش نخواهد یافت و به سمت کمتر شدن نیز حرکت خواهد کرد.»
تحریم ها تا پیش از صدور تاییدیه آژانس لغو خواهند نشد - اقدامی که آمریکا آن را روندی شش تا نه ماهه برآورد کرده است. ایران اعلام کرده است که ظرف دو ماه کار خود را تکمیل خواهد کرد.
ایران در حال حاضر زمینه را برای آغاز کار آماده کرده است. در روز چهارشنبه شورای نگهبان رای مجلس این کشور در حمایت از توافق هسته ای را تصویب کرد. این اقدام چراغ سبز را به سازمان انرژی اتمی ایران برای آغاز محدودسازی برنامه هسته ای این کشور داد.
ممکن است وزارت خزانه داری آمریکا هشداری را بر روی سایت خود در خصوص تداوم تحریم ها منتشر کند ولی گام هایی که اوباما در روز یکشنبه بر خواهد داشت، به سرمایه گذاران خارجی اطمینان خواهد داد که آنها به زودی خواهند توانست بدون هیچ گونه مجازاتی از سوی دولت آمریکا با ایران به تجارت بپردازند.
آژانس بین المللی انرژی اتمی اعلام کرده است که تا اواسط ماه دسامبر ارزیابی فعالیت های هسته ای ایران را تکمیل خواهد کرد.
«رابرت اینهورن» مذاکره کننده پیشین هسته ای آمریکا گفت: «یکی از مشکلات این توافق این است که دو طرف به یکدیگر اعتماد ندارند. هر یک از طرفین انتظار دارد دیگری از تعهدات خود تخطی کند. در میان هر دو طرف مخالفانی وجود دارند که دوست دارند موانعی بر سر راه اجرایی شدن برجام ایجاد شود. بنابراین اجرا شدن توافق نامه، یک چالش واقعی است.»
جمهوری خواهان کنگره در حال تنظیم لایحه ای برای اعمال تحریم های بیشتر عله ایران در خصوص مسائل غیر هسته ای از جمله مسائل حقوق بشری هستند.
اما در طول ماه های آتی، روسای جمهور ایران و آمریکا بر روی تضمین اجرایی شدن شرایط توافق کار خواهند کرد.
«سید حسین موسویان» مذاکره کننده سابق تیم هسته ای ایران گفت: هم روحانی و هم اوباما با چالش های داخلی مشابهی مواجه هستند. اما آنها می خواهند برجام بر اساس آنچه توافق شده، اجرا شود.