اگر چه دولت ترکیه داعش را عامل انفجار تروریستی آنکارا و کشته و زخمی شدن صدها نفر می داند اما این انفجار پیام هایی را برای دولت ترکیه دارد.
به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران،«عبدالباری عطوان»نویسنده و تحلیلگر مشهور عرب در یادداشتی در روزنامه رای الیوم نوشت:«احمد داوود اوغلو» نخست وزیر ترکیه روز گذشته-دوشنبه-در سخنانی مطبوعاتی گفت که ترکیه سوریه نمی شود و گروه تروریستی داعش مظنون نخست بزرگترین انفجار تروریستی انتحاری در تاریخ ترکیه است که تجمع هواداران حزب کرد« دموکراتیک خلق ها»را در نزدیکی ایستگاه مرکزی قطارها در آنکارا مورد هدف قرار داد(در این انفجار 128 نفر کشته و 500 نفر زخمی شدند).
اوغلو در بخش نخست سخنان خود اشتباه کرد زیرا ترکیه سوریه نمی شود بلکه در عمل از آن بدتر می شود اگر رویکردهای سیاسی کنونی و پیامدهای آن ادامه پیدا کند.ترکیه در حال حاضر اوضاعی دارد که می تواند این کشور را به وضع سوریه دچار کند مانند شکنندگی طایفه ای و نژادی،فساد،جنگ داخلی(با کردها)،توطئه های غربی و شرقی و کوته نظری نظام حاکمیت در آن.هر کسی نظری به آغاز بحران سوریه بیندازد آن زمان که انفجارهای انتحاری و نقض حریم هوایی و تعدی به هواپیماها و دخالت های خارجی آغاز شد،به خوبی درک می کند که ترکیه نیز دارد همان راه را می رود اگر چه در هر صورت مساله نسبی است.
شاید اشاره اوغلو و متهم کردن گروه تروریستی داعش به دست داشتن در انفجار آنکارا تا حدود زیادی درست باشد به رغم آن که داعش مسئولیت این انفجار را به عهده نگرفته است همچنان که مسئولیت انفجار انتحاری مشابه در باشگاه فرهنگی کردها در شهر«سوروچ»در نزدیکی مرزهای ترکیه با سوریه در ماه جولای گذشته که منجر به کشته شدن 33 نفر شد را نیز به عهده نگرفت.
شباهت های زیادی میان دو حمله انتحاری وجود دارد نخستین آنها این است که تجمع کردها را هدف قرار دادند و دوم بمب هایی که مورد استفاده قرار گرفت کاملا مثل هم هستند و سوم همانطور که تحقیقات اولیه نشان می دهند عاملان انفجار دو برادر هستند،اولی«عبدالرحمن الغوز»(انفجار سوروچ)و دومی برادر بزرگتر یعنی «یونس امری الغوز» بود که انفجار انتحاری آنکارا را انجام داد.
اگر اطلاعات رسمی درباره اینکه داعش در انفجار آنکارا دست دارد،درست از آب دربیاید این یعنی داعش خواسته است که پیام خونین محکمی به «رجب طیب اردوغان»رئیس جمهوری ترکیه بدهد که مفاد آن پایان حالت «اعلام نشده»آتش بس میان دو طرف که از یک سال و نیم برقرار بود.
هنگامی که از یکی از افراد نزدیک به داعش در چارچوب پژوهش ها و کفت و گوهایم برای کتابم:«داعش:ریشه...توحش...آینده»،درباره احترام ترک ها به این آتش بس پرسیدم یک کلام گفت:به آنها پیام روشنی دادیم که هر گونه تحرک شان علیه ما(داعش)با واکنش سختی همراه می شود و آن ضربه زدن به ثبات و صنعت گردشگری این کشور است که سالیانه 30 میلیارد دلار برایشان درآمد دارد.»
دقیقا نمی دانیم که انفجار آنکارا عملی کردن این تهدید است یا نه اما آن چه می توان گفت این است که رابطه ترکیه با داعش طی ماه های اخیر لرزش های بزرگی را شاهد بود که چه بسا باعث فروپاشی این رابطه شد که داریم در حال حاضر می بینیم.در نهایت می توان برجسته ترین نشانه ها فروپاشی این رابطه را در این سه مساله دید:
نخست:حمایت ترکیه از گروه های تروریستی «احرار الشام»و«جیش الفتح»شاخه نظامی آن که از سرسخت ترین دشمنان داعش به شمار می رود و برخی اخبار وجود دارد مبنی بر اینکه یکی از عناصر داعش کسی است که یکی از برجسته ترین موسسان این گروه یعنی «خالد السوری» را ترور کرد و مناطق شمال غرب سوریه نیز چند روز پیش شاهد درگیری های شدیدی میان دو طرف بود.
دوم:اعتراض دولت ترکیه به تمرکز بمباران هواپیماهای روسیه در سوریه بر گروه های تروریستی به اصطلاح میانه رو که برای براندازی نظام حاکم سوریه می جنگند مانند احرار الشام،جبهه النصره و ارتش آزاد و اینکه از نزدیک به 70 حمله هوایی فقط دو حمله هوایی داعش و مراکز آن را مورد هدف قرار داده است.
سوم:عملیات امنیتی و بازداشت های گسترده ترک های هوادار داعش یا همان«باندهای خفته»داعش توسط نیروهای امنیتی ترکیه.شمار بازداشت شدگان در چارچوب توافقی که رهبران ترکیه «به رغم میل باطنی»با ایالات متحده برای مشارکت در جنگ علیه داعش در مقابل پذیرش غیرقطعی آمریکا با درخواست ترکیه برای ایجاد منطقه حایل داخل سوریه،به بیش از هزار نفر رسید.
انفجار آنکار از حیث زیاد بودن شمار قربانیان و زمان رخ دادن آن ضربه بدی به حزب «عدالت و توسعه» به رهبری رجب طیب اردوغان است به ویژه آن که 18 روز پیش از برگزاری انتخابات پارلمانی زودهنگام رخ داد که عدالت و توسعه امیدوار است اکثریت قاطع را دوباره به دست آورد تا بتواند دولت اکثریت را تشکیل دهد زیرا مهمترین برگ برنده هایی که این حزب در دست داشت یعنی ثبات،رشد اقتصادی و امنیت هر سه دود شد یا به تدریج از زمان ورود به بحران سوریه آب شد.
دشمنان منطقه ای و بین الملللی اردوغان بیشتر شدند اما افزوده شدن داعش به فهرست دشمنانش اگر این فرض درست باشد خطر بزرگی برای ترکیه به شمار می رود زیرا این گروه در همجواری ترکیه قرار دارد و داخل ترکیه و در محیط جغرافیایی پیرامون آن از پایگاه و جایگاه عقیده ای گسترده برخوردار است و هیچ کس به آسانی نمی تواند آن را به دلیل سلاح های زیادی که دارد و نیز شدت یاس عناصرش و منضبط بودن فرماندهانش از مناطق مختلف به راحتی بیرونش کند.
زیاد شدن و بزرگ شدن مشکلاتی که ترکیه با آنها روبه رو است با حضور نظامی روسیه در سوریه و افزایش تعدی هواپیماهای روسی به هواپیماهای ترک و نقض حریم هوایی ترکیه توسط هواپیماهای روسی و پیشروی ارتش سوریه در مناطق شمال غرب سوریه در سایه پوشش هوایی روسیه یعنی همان مناطقی که هم پیمانان ترکیه آنها را در کنترل خود داشتند و قرار بود مناطق پرواز ممنوعی شوند که به آمریکا برای ایجاد آنها فشار می آورد و نیز هیچ امیدی به ایجاد این مناطق حداقل در آینده نزدیک نیست،به اوج خود رسید.
آن چه بر خطرناک بودن وضعیت کنونی ترکیه می افزاید این است که اختلافات میان این کشور با آمریکا روز به روز بیشتر می شود.خارج کردن موشک های پاتریوت توسط پیمان ناتو در سایه تنش با روسیه،ضربه بدی به روابط دو کشور وارد آورد؛روابطی که از زمان امتناع ترکیه از حمایت آمریکا برای اشغال عراق در سال 2003 و گشودن پایگاه هوایی انجرلیک به روی هواپیماهای آمریکایی و نیز بحران ناوگان کشتی های مرمره که تلاش کردند محاصره نوار غزه توسط اسرائیل را بشکنند و اخیرا امضای توافقنامه سیستم دفاعی با چین که پیمان ناتو را که این موشک ها در چارچوب سیستم دفاعی به ترکیه نداد به چالش کشاند،روابط ترکیه و آمریکا بر اساس بی اعتمادی بوده است.
آمریکا به تدریج از منطقه خاورمیانه خارج می شود و پرونده سوریه و منطقه خلیج فارس را (خروج ناو هواپیمابر تئودور روزولت)در چارچوب «هماهنگی بمب گذاری شده»به روسیه و ایران واگذار می کند و به هم پیمانان خود و در رأس آنها ترکیه، یکی پس از دیگری پشت می کند و این سفر مسئولان کشورهای حاشیه خلیج فارس به مسکو از جمله سفر«شیخ محمد بن زاید»ولیعهد ابوظبی و شاهزاده«محمد بن سلمان»معاون ولیعهد عربستان به مسکو را تفسیر می کند.
انفجار آنکارا جدای از طرف بزرگی که پشت آن است و نه طرفی که آن را انجام داد، پیام شدیداللحنی به ترکیه است مبنی بر اینکه از سوریه به طور کامل خارج شوید وگرنه...
ما بر این باوریم که ترکیه پیام را گرفت و به زودی نتایج خود را نشان می دهد.