شمار زائران جان باخته در هنگام انجام مراسم «رمی جمرات» در دره منا در تاریخ 24 سپتامبر همچنان در حال افزایش است.
به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران، خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی نوشت: یکی از بازماندگان فاجعه ماه گذشته در منا، شمار پیکرهای جان باختگان را تا حدی می داند که قابل شمارش نبوده است.
پس از گذشت بیش از دو هفته از وقوع فاجعه منا، براساس آمار ارائه شده از سوی کشورهای مختلف، شمار تلفات این حادثه که مرگبارترین فاجعه در طول تاریخ حج به شمار می رود، امروز یکشنبه به دست کم یک هزار و 470 تن رسید. این در حالی است که صدها تن همچنان مفقود هستند.
مقامات سعودی از 26 سپتامبر - یعنی دو روز پس از وقوع این فاجعه - که آمار رسمی جان باختگان را 769 تن اعلام کرده بود، آمار خود را به روز نکرده است. این در حالی است که در حال حاضر آمار آسوشیتدپرس 701 نفر بیشتر از آمار رسمی عربستان سعودی است و شمار کشته شدگان از ملیت های مختلف، بنا بر اعلام دولت ها یا کمیسیون های ملی حج 19 کشور مربوطه از بیش از 180 کشوری که زائر به عربستان اعزام کرده بودند، تقریبا دو برابر شده است.
تردید عربستان سعودی به اذعان تلفات بالاتر ممکن است منعکس کننده سانسور این اطلاعات توسط پادشاهی این کشور باشد که با فشارهای مضاعفی مواجه شده است. پادشاهی عربستان با جنگ در یمن، ورود روسیه به درگیری های سوریه و قیمت پایین نفت همزمان با کاهش بودجه مواجه است و فاجعه حج انتقاد شدید برخی کشورها از جمله ایران را برانگیخته است.
مرگبارترین فاجعه تاریخ حج پیش از این به دوم ژوئیه 1990 بر می گردد که در جریان آن 1426 نفر از زائران بر اثر ازدحام جمعیت در تونلی منتهی به مسجد الحرام جان خود را از دست دادند. بیشتر این قربانیان از کشورهای آسیایی بودند.
مقامات سعودی ادعا کرده اند حادثه ازدحام جمعیت در 24 سپتامبر امسال زمانی رخ داده است که دو موج از زائران در یک جاده باریک با هم مواجه می شوند و صدها تن دچار خفگی می شوند.
«محمد عواد» 36 ساله از کشور سودان که پس از فاجعه منا، از زیر دستکم 10 جسد زنده بیرون آورده شد، به آسوشیتدپرس می گوید: «شمارش تعداد جان باختگان غیر ممکن بود. آنها بسیار زیاد بودند.»
ریاض هنوز آمار رسمی از شمار قربانیان بر اساس ملیت های آنها ارائه نکرده است.
آمار جان باختگان حادثه منا براساس آمار ارائه شده از سوی کشورهای مربوطه تا به امروز بدین ترتیب است:
ایران : 465 کشته
مصر : 165 کشته
اندونزی : 120 کشته
هند : 101 کشته
نیجریه : 99 کشته
پاکستان : 93 کشته
بنگلادش : 63 کشته
مالی : 70 کشته
سنگال : 54 کشته
بنین : 51 کشته
سودان : 30 کشته
نیجر : 28 کشته
الجزایر : 25 کشته
مغرب : 27 کشته
کامرون : 42 کشته
اتیوپی : 31 کشته
چاد : 11 کشته
لیبی : 10 کشته
سومالی : 8 کشته
کنیا : 8 کشته
غنا : 12 کشته
ترکیه : 3 کشته.
وقوع هر گونه فاجعه ای در طول مناسک حج می تواند به موج انتقادات از سوء مدیریت اماکن مذهبی توسط عربستان منجر شود. در این فصل از موسم حج دو تراژدی در عربستان رخ داد: فاجعه منا و حادثه سقوط جرثقیل و کشته شدن دست کم 111 نفر از زائران.
با وجود انتقادات شدید ایران، دیگر کشورها تقریبا سکوت اختیار کرده اند. شاید به دلیل هراس از افزایش انتقادات از سوی ایران باشد که عربستان آمار دقیقی ارائه نمی کند.
«حنا صبرا» رئیس بخش خاورمیانه در گروه «اوراسیا» گفت: «شمار بالای جان باختگان در طول زمان برگزاری مراسم حج، این دیدگاه را تقویت می کند که عربستان سعودی ضعیف است.»
«مداوی الرشید» استاد مهمان مرکز خاورمیانه در مدرسه اقتصاد و علوم سیاسی لندن گفت: «بسیار جای تاسف دارد که در چنین حادثه ای با چنین آمار کشته شدگان بالایی شفاف سازی صورت نمی گیرد. متاسفانه در کشورهای اسلامی موضع گیری ضعیفی اتخاذ شده است.»
«یان بی آلترمن» مدیر برنامه خاورمیانه در مرکز مطالعات راهبردی و بین المللل در مقر واشنگتن گفت: «با این حال حق انحصاری مراسم حج در اختیار عربستان باقی خواهد ماند. چالش کنونی برآورد حجم فاجعه نیست، بلکه نحوه پاسخگویی به آن است. عربستان سعودی در زمینه فرهنگ مدیریتی ضعف مداومی دارد. نشانه های بسیاری وجود دارد که در دست کم 20 تا 30 ساله آینده تلاش هایی برای تغییر این فرهنگ صورت بگیرد، اما کار بسیار دشواری است.»