جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

نویسنده معروف عرب:

ائتلاف عربستان و مصر در سوریه از هم پاشید

ائتلاف نظامی و سیاسی شکننده عربستان و مصر به دلیل چندین اختلاف از جمله موافقت قاهره با حضور نظامی روسیه در سوریه و مخالفت شدید ریاض با این دخالت از هم پاشید.

کد خبر: ۱۰۴۶۹۹
ائتلاف عربستان و مصر در سوریه از هم پاشید

تنش در روابط میان عربستان و مصر پس از یک دوره کوتاه مدت ائتلاف میان این دو کشور این روزها به اوج خود رسیده و ریاض و قاهره دست به اقداماتی زدند که به ائتلاف میان آنها پایان داد.

به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران،«عبدالباری عطوان»نویسنده و تحلیلگر معروف عرب در یادداشتی در روزنامه رای الیوم نوشت:ائتلاف های سیاسی و نظامی میان کشورهای عربی کوتاه مدت است و غالبا خیلی عمر نمی کند زیرا بر اساس مزاج و روابط شخصی میان رهبران این ائتلاف ها شکل می گیرد و نه با استناد به مسائل و قواعد استراتژیک محکم.نزدیکی عربستان و مصر نیز چه بسا واضح ترین مثال در این زمینه است.

پس از گذشت دو سال از گرمی روابط میان قاهره و ریاض و ارائه کمکی بیش از 30 میلیارد دلار به شکل کمک های مالی،نفتی ،وام و اعتبار در بانک های مصر توسط عربستان،امارات و کویت ،روابط دو کشور وارد«یخچالی بسیار سرد»شده است به رغم سخنان غافلگیر کننده «عبدالفتاح السیسی»رئیس جمهوری مصر در« تعریف و تمجید از نقش عربستان سعودی در خدمت به حجاج طی دو سال اخیر و غیرممکن بودن خرده گرفتن کسی بر عربستان»در سخنرانی اش در سالروز جنگ اکتبر.

طبیعت روابط مصر و عربستان در حال حاضر دو کلید اصلی دارد:

نخست:موضع گیری درباره جنبش«اخوان المسلمین»و به طور کلی دیگر جماعت های تندرو.

دوم:موضع گیری درباره نظام حاکم بر سوریه و حضور نظامی کنونی روسیه در این کشور برای جلوگیری از براندازی نظام حاکم بر سوریه به هر قیمت ممکن.

نکته جالب توجه این است که موضع گیری ها و سیاست های عربستان و مصر درباره این دو مساله نه فقط متناقض است بلکه در حالت تصادم قرار دارد زیرا هر کدام از این دو کشور به رغم تعارف های رسمی دولت های دو کشور در اردوگاه های رو درروی هم قرار دارند.

سردی روابط میان این دو کشور از زمان به قدرت رسیدن ملک«سلمان بن عبدالعزیز»پادشاه عربستان در اوایل سال جاری آغاز شد زیرا ملک سلمان میراث سیاسی ملک«عبدالله بن عبدالعزیز»پادشاه درگذشته عربستان را مورد بی توجهی قرار دارد و ائتلاف های منطقه ای که عربستان عضو آنهاست را تغییر داد و وارد ائتلاف منطقه ای قطری ترکی شد و این یعنی پایان تحریم جنبش اخوان المسلمین با تمام شاخه های آن و اتخاذ موضع خصمانه درباره حضور نظامی روسیه در سوریه برای حمایت از نظام حاکم بر سوریه.

مشارکت نکردن پادشاه عربستان در کنفرانش اقتصادی کشورهای کمک کننده به مصر در «شرم الشیخ»و مشارکت سمبولیک و ترک زودهنگام نشست سران عرب که چند روز بعد در همین تفرجگاه در پایان ماه مارس گذشته برگزار شد،لغو یا تاخیر در دیدارش از پایتخت قاهره که قرار بود در بازگشت از واشنگتن در بیست روز پیش انجام دهد، همه اینها نشان می دهد که «شیمی»شخصی و سیاسی میان وی و رئیس جمهوری مصر ضعیف است اگر نگوییم که تقریبا وجود ندارد.

هنگامی که اختلاف یا سردی در روابط میان کشورهای عربی رخ دهد ،این مسائل در بیشتر مواقع نه از طریق کانال های دیپلماتیک نشان داده می شود بلکه از طریق پیام های غیرمستقیم نشان داده می شود و دولت مصر میراث بزرگی در این زمینه دارد و سلاح قدرتمندش رسانه های جمعی هستند.هر کسی روزنامه ها و برنامه های تلویزیونی مصری را پیگیری کرده باشد می بیند که این روزها پر از برنامه ها و مقاله هایی انتقادی از عربستان سعودی هستند. از آن مهمتر می توان به استقبال وزارت خارجه مصر از هیاتی از حزب «کنگره»یمن به رهبری «علی عبدالله صالح»رئیس جمهوری سابق یمن و دشمن نخست و خطرناک عربستان سعودی و پخش دوباره شبکه های تلویزیونی یمنی وابسته به وی از جمله«الیمن الیوم»و«سبأ»و«الایمان»روی ماهواره «نایل ست»و نیز بی توجهی رسانه ها و دولت مصر به ورود نیروهای ائتلاف به رهبری عربستان سعودی به باب المندب ورودی دریای سرخ اشاره کرد.

دولت عربستان سعودی در میدان «واکنش رسانه ای»مهارت اندکی دارد و واکنشش در این زمینه نتایج برعکسی داده است زیرا این نقش سزاور این کشور و جایگاهش نیست.عربستان وارد مسابقه رسانه ای در شکل گسترده شد و انتقادات تلویحی به مصر و رهبرانش وارد کرده است.دولت عربستان همچنین پا را فراتر گذاشت هنگامی که سفارتش در دوحه «شیخ یوسف القرضاوی»رئیس هیأت علمای برجسته مسلمان را برای شرکت در جشن عید ملی در اواخر ماه جاری دعوت کرد،حضوری که با پوشش رسانه ای گسترده ای همراه شد و هدف از آن دادن پیام قوی به دولت مصر بود.

ذکر نام شیخ قرضاوی سه بار در برابر السیسی او را بی هوش می کند حالا وضعیت چگونه خواهد شد اگر در یک جشنی در سفارت عربستان شرکت کند،آن هم کجا؟در دوحه پایتختی که روی قلبش زیاد سنگینی می کند.در این جشن سفیر عربستان و دیپلمات های سعودی به گرمی از شیخ قرضاوی استقبال کردند.

چالش بزرگتر در برابر دولت مصر این است که چگونه میان حمایت آشکار از حملات هوایی روسیه به مواضع گروه های تروریستی در سوریه که با دولت سوریه می جنگند و روابط «استراتژیک»که با عربستان و دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس دارد،توازن ایجاد کند؟

پر واضح است و از طریق تماس تلفنی السیسی با «ولادیمیر پوتین»همتای روسی اش و استقبال رسمی مصر از بمباران مواضع تروریست ها در سوریه،رئیس جمهوری مصر تصمیم به دور شدن از هم پیمان سابق خود یا در پیش گرفتن سیاست مستقل از ریاض گرفت زیرا به خوبی می داند که اوضاع اقتصادی عربستان به دلایل کاهش بهای نفت و رو به رو شدن کشتی دخالتش در بحران یمن با بادها و امواج بالا که به احتمال زیاد غرق می شود و به ساحل آرام و امن نمی رسد، به سرعت در حال بد شدن است.

اگر به فصل های برجسته تاریخ منطقه بنگریم می بینیم که محور مصری سوری قوی تر بوده و عمرش در طی این هشت هزار سال طولانی تر بوده است این در حالی است که روابط عربستان و مصر طی سه قرن گذشته آمیخته ای از تنش و جنگ بوده است که از حمله ارتش«ابراهیم پاشا»پسر «محمد علی»به «الدرعیه»پایتخت دولت سعودی در سال 1818 و نابودی آن آغاز می شود و به جنگ یمن در اواسط دهه شصت قرن گذشته ختم می شود.

عربستان سعودی بر براندازی «بشار اسد»رئیس جمهوری سوریه و نظامش اصرار دارد و هیچ نقشی برای وی در آینده سوریه نمی خواهد اما روسیه پوتین کاملا خلاف این را می خواهد زیرا جایگزین نظام سوریه هرج و مرج و پر کردن خلأ توسط گروه های تروریست و تندرو است.مصر رو به روز بیشتر به موضع روسیه نزدیک می شود و تلاش می کند که امارات متحده عربی و چه بسا کویت را نیز به این اردوگاه نزدیک کند و به نظر می رسد که در این زمینه نیز موفقیت هایی به دست آورده است.

ائتلاف های «جنگ سرد»گذشته شروع به نمایان شدن دوباره در میدان نزاع در سوریه کردند به طوری که عربستان با قدرت تمام به اردوگاه آمریکا برگشته اما به شکلی ضعیف تر از گذشته به دلیل گرفتار شدنش در جنگ یمن و مصر نیز جایگاه خود را با قدرت تمام در کنار چین و ایران و هند و کشورهای «بریکس»در اردوگاه روسیه به دست می آورد.

نظام سوریه بزرگترین برنده این تغییرات در نقشه ائتلاف های منطقه ای و بین المللی است.بی تردید نتایج اقدامات روسیه برای کمک به دولت سوریه نتایج ملموسی در سطح منطقه ای یا در سطح ترسیم نقشه جدید ائتلاف های منطقه ای دارد و این نتایج در حال نمایان شدن است.

انتهای پیام

دیدگاه شما