توافق هسته ای ایران عصر جدیدی از همکاری های بین المللی را رقم خواهد زد.
به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران، روزنامه آمریکایی واشنگتن پست در مقاله ای به قلم «کارون دمیرجیان» نوشت: توافق هسته ای جایزه ای برای قهرمانان دیپلماسی است.
انتظار می رود هفته آینده که قرار است «اوباما» در مجمع عمومی سازمان ملل در مورد ابتکار عمل هایی برای مقابله با تغییرات آب و هوایی، پایان دادن به جنگ سوریه و بحران پناهندگان اروپا سخنرانی کند، تلاش کند تا از ماهیت چند جانبه توافق هسته ای نیز سود ببرد و از آن برای حل دیگر مشکلات جهانی استفاده کند.
اما در کنگره، قانونگذاران - حتی کسانی که آشکارا ابراز امیدواری کرده اند که این توافق عصر جدیدی از همکاری های بین المللی را رقم بزند - کاملا مطمئن نیستند که این کشور آمادگی داشته باشد ماهیت استثناگرایی آمریکا را به خاطر منافع مشترک خود با بقیه جهان کنار بگذارد.
سناتور «برایان شاتس» از ایالت «هاوایی» گفت: « یک نیروی در حال ظهور - نه فقط از سمت چپ گرایان بلکه از سمت راست گرایان - وجود دارد که با احتیاط به سمت رویکرد نظامی تمایل دارد. با این حال، من فکر می کنم هنوز ما به چنین موضعی نرسیده ایم.»
گروهی از دموکرات ها با توسل به توافق ایران به اسم تقویت روابط آمریکا با متحدان جدید و کنونی خود بر طبل دیپلماسی می کوبند. بسیاری از سناتورها در جلسات و گفتگوهای خود با نمایندگان خارجی گروه 1+5 که میانجی دستیابی به این توافق بودند، دریافتند که بدون شرکای بین المللی، آمریکا ضعیف خواهد بود.
از نظر برخی از سناتورهای دموکرات، موفقیت توافق هسته ای ایران کلید دستیابی به اهدافی بزرگ تر است.
سناتور «کریس کونز» از ایالت «دلاویر» در سخنرانی در بنیاد «کارنگی برای صلح بین المللی» گفت: «این چارچوب چند جانبه می تواند مدلی باشد برای آن که آمریکا چگونه باید نه فقط خاورمیانه بلکه سراسر جهان را رهبری کند.»
وی گفت: « ما باید بر نظم بین المللی مبتنی بر قوانین احترام بگذاریم و از ساختار نهادی ایجاد شده پس از جنگ جهانی دوم برای تحکیم شرکا و متحدانمان استفاده کنیم ... ما باید از توافق با ایران برای این استفاده کنیم تا نشان دهیم سیستم همکاری بین المللی که ما به ایجاد آن کمک کرده ایم موثر واقع شده و این بهترین گزینه برای تعامل در سراسر جهان است.
اما در حال حاضر کنگره تحت کنترل جمهوری خواهان است و در سال 2017 احتمالا یک رئیس جمهور جمهوری خواه در آمریکا انتخاب خواهد شد. و هیچ جمهوری خواهی در کنگره از توافق با ایران حمایت نمی کند.
جمهوری خواهان هشدار داده اند که آمریکا با ایران توافق بد امضا کرده است نه فقط به این دلیل که به ایران اعتماد ندارند بلکه به این دلیل که در گفتگو با کشورهایی مانند روسیه، چین و حتی اروپا محتاطانه رفتار می کنند - استدلال آنها این است که وقتی بحث آینده ایران به میان می آید با منافع آمریکا در تضاد است.
سناتور «جان مک کین» از ایالت «آریزونا» در مقاله ای در نشریه «آریزونا دیلی استار» نوشت: «احتمال می رود توافق ایران سقوط نفوذ آمریکا در جهان را تسریع کند.»
سناتور «تد کروز» در مناظره انتخاباتی هفته گذشته مدعی شد که اوباما می خواهد از سازمان ملل به عنوان ابزاری برای دور کردن آمریکا از حاکمیت خود استفاده کند.»
در واشنگتن، کروز یکی از جمهوری خواهان متعددی است که می خواهد هر چه در توان دارد در جهت کند کردن روند اجرایی شدن توافق هسته ای ایران به کار گیرد. «جان بینر» رئیس مجلس نمایندگان آمریکا اوایل این ماه گفت که جمهوری خواهان از هر وسیله ای برای توقف، کاهش سرعت و به تاخیر انداختن اجرای کامل توافق هسته ای استفاده خواهند کرد؛ در حالی که «باب کورکر» رئیس کمیته روابط خارجی سنا، از تلاش های ناکام برای ممانعت از اجرایی شدن توافق هسته ای ایران، به عنوان «یک گاز از یک سیب» یاد کرد!
اما در میان دموکرات ها - که 42 نفر از آنها به توافق هسته ای رای منفی دادند و از تصویب قطعنامه رد توافق ممانعت به عمل آوردند - چند جانبه بودن این توافق موجی از خوش بینی ایجاد کرده است. آنها فکر می کنند مذاکرات می تواند به بحث پیرامون موضوعات سخت جهانی دیگری مانند آینده کنترل تسلیحات، قطعنامه در خصوص درگیری های طولانی مدت و تلاش برای کاهش میزان تروریسم منجر شود.
تاکنون کنگره از ابتکارات چند جانبه پس از این توافق حمایت نکرده است. در چند سال اخیر، تلاش ها برای امضای توافق هسته ای با وجود استقبال گسترده جهانی با توجه به مخالفت ها به ویژه از سوی جمهوری خواهان با شکست مواجه شده است.
اکنون توافق هسته ای در مسیر اجرایی شدن پیش می رود.
از آن جایی که دموکرات های کنگره مانع رد این توافق شدند، دولت اوباما با سرعت زیاد برای اعلام رسمی این توافق تا 18 اکتبر - 90 روز پس از تصویب آن در شورای امنیت سازمان ملل در ماه ژوئیه - پیش می رود.
با این حال برخی از حامیان این ابتکار عمل مشکوک هستند که آیا مدل های قدیمی دیپلماسی در عصر جدید جوابگو هست یا خیر.
سناتور «کریس مورفی» از ایالت «کانکتیکات» گفت: « گروه 1+5 تعریف جدیدی را از دیپلماسی ارائه کرده و من فکر می کنم این واقعیت جدیدی است.»