رئیس جمهوری ترکیه پس از بازگشت از سفرش به مسکو عقب نشینی از موضع خود درباره سوریه و اصرارش بر کناره گیری اسد از قدرت را اعلام کرد اما این عقب نشینی چه رازی دارد؟
به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران،روزنامه رای الیوم در سرمقاله خود نوشت:بر این باور بودیم که «رجب طیب اردوغان»رئیس جمهوری ترکیه با همتاهای خود در ایالات متحده آمریکا و اروپا در ارزیابی اش از اوضاع در منطقه خاورمیانه و به ویژه سوریه فرق می کند زیرا وی فرزند منطقه است و وارث امپرتوری عثمانی است که بر منطقه بیش از 500 سال حکمرانی کرد و این که وی سیاستمدار ماهری است که معجزه ادغام اسلام و دموکراسی را در زمینه توسعه اقتصادی محقق کرد اما این باور ما در پی تحولات سوریه و در پیش گرفتن سیاست «تند»اردوغان اشتباه از آب درآمد،اردوغان در تندروی خود به حدی رسید که از عرف روابط بین المللی در حمله به رئیس جمهوری سوریه و اصرارش بر کناره گیر ی وی از هر گونه راه حلی و ترجیح راه حل نظامی برای براندازی نظام سوریه، خارج شد.
برخی از انتقادها از نظام حاکم بر سوریه در برخی عرصه ها چه داخل و چه خارج از آن به جاست اما ما در این جا در روزنامه «رای الیوم»همیشه بر این مساله اصرار می کردیم که سوریه مانند لیبی یا عراق یا یمن نیست و بافت سیاسی،اجتماعی و طایفه ای خاص خود را دارد،همچنین کشورهایی نظیر ایران،روسیه و چین هستند که از دولت سوریه حمایت می کنند و نمی گذارند نظام این کشور کنار زده شود و از همان روز نخست گفتیم که راه حل های نظامی چه توسط نظام چه توسط مخالفان در تعیین سرنوشت بحران به نفع هر کدام یک از آنها موفقیت آمیز نیست و هیچ گزینه ای نمی تواند جایگزین راه حل سیاسی شود.
چندان غافلگیر نشدیم هنگامی که اردوغان رئیس جمهوری ترکیه که مخالفان مسلح سوری را با آغوش باز پذیرفت و عبور پول و سلاح و عناصر مسلح را به سوریه تسهیل کرد از موضع خود درباره سوریه عقب نشینی کند و این عقب نشینی را با این گفته مورد تاکید قرار دهد که«بشار اسد می تواند بخشی از مرحله انتقالی در چارچوب راه حل سیاسی برای بحران این کشور باشد»،این در حالی است که همین اردوغان بود که گفت اسد رئیس جمهوری غیرقانونی و روزهای ریاست اش اندک است و جایگاهی در حال یا آینده سوریه ندارد.
در این جا می گوییم که اردوغان ما را چندان هم غافلگیر نکرد زیرا ما این عقب نشینی در موضعش را پس از تغییر در موضع گیری ایالات متحده آمریکا و اروپا و لغو «وتو»ی هر گونه مذاکرات با رئیس جمهوری سوریه یا اعتراف به نقشی برای وی در فرایند انتقالی که اعترافی بازتاب دهنده عقب نشینی تدریجی یا ضمنی است،را پیش بینی کرده بودیم.
خانم «آنجلا مرکل» صدرا اعظم آلمان از همه رک تر بود هنگامی که دیروز خواستار مشارکت رئیس جمهوری سوریه در گفت و گو برای حل بحران سوریه شد آن هم یک روز پس از سخنان این چنینی که توسط «لوران فابیوس» وزیر خارجه فرانسه زده شد.
اردوغان با هم پیمانان عرب خود در عربستان سعودی یا قطر فرق می کند زیرا وی تا حدود زیادی «عملگرا»است به طوری که منافع کشورش را بالاتر از هر گونه تمایل«انتقامجویانه»یا«شخصی»قرار می دهد و از عقب نشینی از مواضع گذشته خود درباره سوریه یا غیر آن ابایی ندارد اگر این عقب نشینی به مصلحت ترکیه باشد.این همان چیزی است که پذیرش نقشی برای رئیس جمهوری سوریه در فرایند انتقالی که بر تشکیل دولت وحدت ملی با مشارکت شخصیت هایی از دولت و مخالفن تمرکز دارد،تفسیر می کند.
بی تردید عقب نشینی اردوغان شوکی به هم پیمانان عرب خود چه به حکومت های عربی چه به مخالفان سوری که آنکارا پایگاه آنهاست و به حمایت نظام حاکم بر ترکیه تکیه دارند اما این همان سیاست و سیاست خاورمیانه و شن های روان آن و نقشه ها و ائتلاف های متغیرش است.
گام بعدی که انتظار می رود اردوغان انجام دهد سفر وی به دمشق است یا آنکه «احمد داوود اوغلو»نخست وزیرش را اگر تا ماه نوامبر آینده در مقامش باقی بماند را به دمشق بفرستد همان ماهی که دومین انتخابات پارلمانی در کمتر از یک سال در آن برگزار می شود و نظرسنجی ها حکایت از از آن دارد که شانس پیروزی حزب«عدالت و توسعه»حاکم برای به دست آوردن اکثریت قاطع اندک است.
هیچ چیز هرگز بعید نیست و کسی که سخنان اردوغان در ابتدای بحران سوریه دریاره اسد و حکومتش را پیگیری کرده باشد نمی تواند این عقب نشینی روز گذشته اش(روز پنج شنبه)را در پی بازگشت مستقیم از مسکو را پیش بینی کند.