روسیه آشکارا به تلاش های آمریکا برای جلوگیری از انتقال تجهیزات نظامی به سوریه بی توجهی کرده که این مسئله به طور بالقوه موجب افزایش تنش ها با واشنگتن شده است.
به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران، نیویورک تایمز در تحلیلی به قلم «اریک اشمیت» و «مایکل گوردون» نوشت، روسیه در حال انتقال تجهیزات و نیروهای نظامی به یک پایگاه جدید هوایی در سوریه است؛ مکانی که مقامات آمریکایی گفته اند می تواند مرکز حضور جدید نظامی روسیه طی دهه های آتی در خاورمیانه باشد.
مقامات پنتاگون گفته اند که تسلیحات و تجهیزات نظامی روسیه که ارسال شده اند، نشان می دهد که کرملین در نظر دارد پایگاه هوایی در جنوب لاذقیه واقع در غرب سوریه را به یکی از مراکز اصلی تبدیل کند که می توان از آن برای ارسال تجهیزات نظامی به دولت «بشار اسد» استفاده کرد.
«جف دیویس» یک سخنگوی پنتاگون اعلام کرد: «ما تحرکاتی را مشاهده کرده ایم که نشان می دهد پایگاه هوایی در لاذقیه می تواند به عنوان یک خط مقدم هوایی استفاده شود.»
مسئولان نظامی آمریکایی بر اساس تصاویر ماهواره ای و دیگر اطلاعات گزارش دادند که دست کم هفت هواپیمای باربری کاندور روسیه طی هفته اخیر از یک پایگاه در جنوب روسیه به سوریه تجهیزات منتقل کرده اند.
بر اساس این تصاویر، روسیه تعدادی تانک T-90 ، 15 خمپاره انداز، 35 نفربر زرهی، 200 تفنگدار دریایی و 1500 پرسنل در فرودگاهی در نزدیکی زادگاه اسد دارد.
«سرگئی لاوروف» روز یکشنبه اعلام کرد این کشور به رغم این مخالفت ها همچنان به پروازهای خود ادامه می دهد.
لاوروف در گفتگو با رسانه های روسیه گفت: «این پروازها حامل تجهیزات نظامی است و ادامه خواهد داشت. به طور اجتناب ناپذیری به همراه این تجهیزات نیروهای متخصص روس نیز اعزام شده اند تا علاوه بر کمک به نصب تجهیزات به نیروهای سوری نحوه استفاده از آنها را نیز آموزش دهند.»
روس ها به این پایگاه هوایی جنگنده اعزام نکرده اند و کرملین نیز هنوز اعلام نکرده که قصد انجام این کار را دارد یا خیر. اما تقویت نظامی مسکو در سوریه - جایی که کرملین از دولت دمشق در جنگ داخلی چهار و نیم ساله حمایت می کند - یک نقطه تنش جدیدی در مناسبات روسیه و آمریکا ایجاد می کند.
«اندرو اس. ویس» معاون بخش مطالعات در بنیاد کارنگی و کارشناس سابق شورای امنیت ملی آمریکا در امور روسیه گفت: «من معتقد نیستم که دولت های غربی برای انجام اقدامات بیشتری در جهت ممانعت از اقدامات خطرساز روسیه آمادگی داشته باشند.»
در حقیقت تلاش های آمریکا برای جلوگیری از ارسال این تجهیزات به سوریه با شکست مواجه شده است. به گفته مقامات نظامی آمریکایی،«دست کم 5 فروند هواپیمای غول پیکر کاندور روسیه در هفته گذشته با استفاده از مسیر هوایی بر فراز ایران و عراق تجهیزات نظامی و پرسنل خود را به پایگاه لاذقیه انتقال داده اند.»
بلغارستان هفته گذشته به درخواست آمریکا حریم هوایی خود را به روی هواپیماهای روسی بست. اما با وجودی که دیپلمات های آمریکایی در تاریخ پنجم سپتامبر نگرانی خود را در خصوص پروازهای هواپیماهای روسی با مقامات عراقی در میان گذاشته بودند، عراق برخلاف بلغارستان، حریم هوایی خود را نبست.
گرچه هشدارهای دولت اوباما به روس ها علنی شده است، مقامات آمریکایی از توضیح جزئیات مذاکرات خود با عراقی ها در این خصوص خودداری کرده اند. اگر چه آمریکایی ها از «حیدر العبادی» نخست وزیر عراق گدر زمان روی کار آمدن به قدرت حمایت کردند اما وی هنوز تلاش می کند بدون هیچ گونه دخالت خارجی تصمیم گیری کند.
آنچه باعث ایجاد مشکلاتی برای حیدر العبادی شده این است که وی همزمان تلاش دارد مناسبات حسنه با آمریکا، ایران و روسیه را حفظ کند. در حالی که 3500 مشاور آمریکایی برای کمک به نیروهای عراقی در مبارزه با داعش به این کشور اعزام شده اند، عراق از حمایت های ایران نیز برخوردار است. عبادی در ماه مه به مسکو سفر کرده و این کشور از مسکو نیز تسلیحات خریداری می کند.
عراق با در اختیار داشتن تعداد کمی هواپیما، از توان محدودی برای دفاع از حریم هوایی خود برخوردار است. با این حال می تواند به روسیه اعلام کند که اجازه عبور از حریم هوایی عراق را ندارد و برای شناسایی و جلوگیری از پروازهای روسیه خواستار کمک آمریکا شود.
«جان کربی» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفته است: «صرف نظر از اینکه از این مسیر هوایی چه استفاده ای می شود، موضع ما درباره نگرانی از ادامه حمایت ها از اسد کاملا روشن است. ما درباره مذاکرات دیپلماتیک مان سخن نمی گوییم، اما از دوستان و شرکای خود در منطقه خواسته ایم که از روسیه سوالات اساسی و جدی بپرسند.»
سخنگوی العبادی در بغداد در این خصوص اظهار نظری نکرده است.
این اقدام روسیه در سوریه می تواند چندین هدف در جهت منافع کرملین در بر داشته باشد. این کار می تواند موجب تقویت اسد - که روسیه از دیرباز از وی حمایت کرده- شود.
«جفری وایت» مسئول سابق در آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا و کارشناس امور سوریه در موسسه واشنگتن برای سیاست خاورنزدیک گفت: « به نظر می رسد فرآیند مداوم تجهیز سوریه ادامه داشته باشد.»
با توجه به طرح های کرملین برای ایجاد یک ائتلاف جدید ضد داعش که شامل ایران و دولت سوریه است، این اقدام، موضع روسیه را برای داشتن نفوذ در آینده سوریه تقویت خواهد کرد.
روسیه مدتها است که پایگاه دریایی در شهر بندری طرطوس داشته است با این حال اگر کرملین به تقویت خود در لاذقیه ادامه دارد و هواپیماهای روس را در آنجا مستقر کند توان این کشور برای اعمال قدرت در سوریه و کشورهای همسایه افزایش خواهد یافت.
«استیون بلنک» تحلیلگر نظامی روسیه در شورای سیاست خارجی آمریکا گفت: «این مهمترین اقدام روسیه درباره اعمال قدرت در منطقه در چند دهه اخیر است. او این اقدام را با استقرار نیروهای روسیه در دهه 1970 در مصر مقایسه کرد و افزود: « این اقدام نفوذ روسیه در سراسر منطقه شام را تقویت خواهد کرد.»
مرحله بعدی طرح، با سفر «ولادیمیر پوتین» رئیس جمهور روسیه به نیویورک در ماه جاری و تشریح پیشنهادات وی در قبال سوریه، روشن تر خواهد شد.
«اندرو ویس» می گوید: «روس ها با مهارت کامل توانسته اند در آستانه سفر «ولادیمیر پوتین» به نیویورک برای شرکت در هفتادمین مجمع عمومی سازمان ملل موضوع را عوض کنند. »
ویس افزود: «به جای پذیرش بی توجهی کاخ سفید در برابر تمایل دیدار پوتین با اوباما، روس ها در تلاش برای بیان این مسئله هستند که آمریکا باید درباره سوریه با آنها وارد مذاکره شود. اکنون نوبت روس ها است که نقش خود را ایفا کنند.»
وزیر خارجه آمریکا دو بار با «سرگئی لاوروف» تماس گرفته و به وی در خصوص افزایش هرج و مرج در سوریه در خصوص تجهیز نظامی این کشور هشدار داده است. کری طی تماس تلفنی به لاوروف اعلام کرد حمایت های نظامی خود را از دولت سوریه افزایش ندهد. کری گفت که این مسئله موجب افزایش تنش ها خواهد شد و حتی می تواند منجر به رویارویی ناخواسته با ائتلاف آمریکا شود که حملات هوایی ضد داعش صورت می دهد.
کربی روز دوشنبه گفت: «آنچه که ما در اینجا می خواهیم شاهد باشیم، حرکت به سوی یک انتقال سیاسی است. ما هنوز هم معتقدیم امکان چنین انتقال قدرتی با همکاری مقامات روسیه وجود دارد.»
«جان مک کین» سناتور جمهوری خواه از ایالت آریزونا روز دوشنبه اوباما را متهم کرد که در جهت جلوگیری از پروازهای روسیه به سوریه اقدامات لازم را صورت نداده است.
در بیانیه وی آمده است: «روسیه با سرمایه گذاری بر روی انفعال آمریکا در حال حاضر وارد اقدام نظامی خطرناکی در سوریه شده است که با عرضه تسلیحات، پشتیبانی می شود.»
با این حال نه تنها به نظر نمی رسد این هشدارها رئیس جمهور روسیه را تحت تاثیر قرار داده باشد بلکه به نظر می رسد وی مصمم به ایجاد شرایط جدید در سوریه است.