شرکت های آمریکایی به جز چند مورد استثنایی در زمینه خرید و فروش هواپیماهای مسافربری، از تجارت با ایران محروم هستند زیرا طیف تحریم های آمریکا علیه ایران بسیار گسترده تر از طیف تحریم های اروپایی است.
به گزارش پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران، شبکه آلمانی «دویچه وله» در گزارشی آورده است: پیروزی «باراک اوباما» رئیس جمهور آمریکا در کنگره در نهایت راه را برای اجرایی شدن توافق با ایران هموار کرد. در حالی که توافق هسته ای با تهران می تواند یک پیروزی بزرگ برای شرکت های اروپایی و آسیایی محسوب شود، شرکت های آمریکایی جزو بازندگان خواهند بود.
توافق هسته ای ایران از سد مشکلات بسیاری عبور کرده تا در نهایت به امضای آمریکا و پنج کشور دیگر رسیده است؛ در نتیجه قانون گذاران آمریکا قادر نیستند به این راحتی در مسیر اجرایی شدن آن اختلال ایجاد کنند.
مذاکرات گروه متشکل از آمریکا، انگلیس، فرانسه، روسیه، چین و آلمان با ایران از سال 2006 آغاز شد، اما تا سال 2013 که توافق نامه موقت امضا شد، بی نتیجه ماند. پس از آن دو سال دیگر به مذاکرات جانبی گذشت تا در نهایت دو ماه پیش توافق نهایی امضا شد.
و به محض اینکه مشخص شد که دستیابی به توافق امکان پذیر است، جمهوری خواهان در کنگره آمریکا در همکاری نزدیک با «بنیامین نتانیاهو» نخست وزیر رژیم صهیونیستی تلاش گسترده ای را برای متقاعد کردن قانون گذاران در واشنگتن در جهت نابودی توافق آغاز کردند. کمپین بی سابقه ی آنها علیه ایران با سخنرانی «نتانیاهو» در کنگره به اوج خود رسید.
پیامدهای متفاوت
حال که جنجال ها فرونشسته و آخرین تلاش جمهوری خواهان علیه توافق در کنگره شکست خورده است، اکنون زمان آن است تا به دنبال پیامدهایی باشیم که این توافق برای آمریکا و دیگر کشورهای جهان دارد.
از ویژگی های اصلی توافق هسته ای ایران این است که آمریکا و اروپا تحریم های اقتصادی علیه تهران را لغو خواهند کرد. این بدان معناست که در روز اجرای توافق نامه - هنگامی که زمانی در سه ماهه دوم سال 2016 آژانس بین المللی انرژی اتمی در یک گزارش رسمی تایید می کند که ایران به تمام تعهدات خود عمل کرده است - این کشور به نظام مالی بین المللی باز می گردد.
سپس تهران دوباره قادر به فروش نفت خواهد بود و وجوه مسدود شده آن در خارج از کشور آزاد خواهد شد. ایران همچنین می تواند دوباره در روابط تجاری شرکت کند و با نهادهای خارجی - به استثنای شرکت های آمریکایی - قرارداد امضا کند.
آمریکا همچنان محروم
«الیزابت روزنبرگ» مشاور ارشد سابق در امور تحریم ها در وزارت خزانه داری دولت اوباما گفت: «شرکت های آمریکایی همچنان از تبعات مثبت لغو تحریم های ایران محروم خواهند ماند. تحریم هایی که شرکت ها و اشخاص آمریکایی را از انجام کسب و کار در ایران باز می دارد، همچنان پابرجا خواهد ماند.»
به همین دلیل شرکت های آمریکایی به جز چند مورد استثنایی در زمینه خرید و فروش هواپیماهای مسافربری، از تجارت با ایران محروم هستند زیرا طیف تحریم های آمریکا علیه ایران بسیار گسترده تر از طیف تحریم های اروپایی است.
«کریستوفر آر. وال» معاون سابق وزیر بازرگانی آمریکا در بخش مدیریت صادرات توضیح داده است: « در واقع آمریکا دو نوع تحریم علیه ایران اعمال کرده است. تحریم های مربوط به دهه 1990 : این تحریم ها مستقیما شرکت های آمریکایی را به خاطر داشتن رابطه با ایران مجازات می کرد. دور دوم تحریم ها، تقریبا از سال 2010 آغاز شد. در این زمان شرکت های غیر آمریکایی به دلیل داشتن کسب و کار با ایران مجازات می شدند. در حقیقت در این دوره، تحریم های به اصطلاح ثانویه آغاز شد. به عنوان بخشی از توافق هسته ای با ایران، آمریکا موافقت کرده است تا تحریم های ثانویه را لغو کند.»
شرکت های اروپایی و آسیایی سود می برند
«وال» که در حال حاضر شریک ارشد تجارت بین المللی در شرکت حقوقی «پیلزبری وینتراپ شاو پیتمن» است، گفت: « با این حال، تحریم های مستقیم برای شرکت های ایالات متحده همچنان پابرجا خواهد ماند. و این بدان معناست که شرکت های آمریکایی قادر به انجام تجارت با ایران نخواهند بود چرا که این کار، نقض قوانین کشورشان است.»
«روزنبرگ» که در حال حاضر ریاست برنامه انرژی، اقتصاد و امنیت در مرکز امنیتی «نیو امریکا» را برعهده دارد، تاکید کرد: «این شرکت های اروپایی و آسیایی و دیگر کشورها هستند که قادر خواهند بود تجارت و سرمایه گذاری با ایران را گسترش دهند.»
موانع
اما شرکت های غیر آمریکایی نیز بهتر است بیش از حد نسبت به این ثروت باد آورده بالقوه حریص نباشند؛ به عنوان مثال، سرمایه گذاری در بخش نفت و گاز ایران خطرات بالقوه ای دارد زیرا تحریم های باقی مانده ی واشنگتن یک سری تبعات ثانویه خواهد داشت که شرکت های بین المللی را مشمول مجازات خواهد کرد اگر که در خصوص کالاهایی که همچنان در لیست سیاه واشنگتن قرار دارند، معامله کرده باشند.
«روزنبرگ» گفت که هنوز برخی موانع وجود دارد که می توانند در تجارت های آتی با ایران ایجاد مشکل کنند.
با وجودی که شرکت های آمریکایی از تجارت با ایران منع شده اند، واشنگتن هنوز هم تمایل خود را برای کاهش تحریم های مستقیم علیه تهران نشان داده است. در مقابل، در حال حاضر در کنگره بحث هایی در خصوص تشدید تحریم ها و یا اعمال تحریم های جدید علیه ایران در حال انجام است که می تواند بر شرکت غیر آمریکایی نیز تاثیر منفی گذارد.
مشکلات جدید
«وال» گفت: «من فکر می کنم پس از اجرایی شدن توافق با ایران، حرکت های رو به جلویی - به عنوان مثال در خصوص گسترش قانون تحریم ایران - صورت خواهد گرفت. »
در حالی که بلوف های کنگره در قبال ایران به طور خودکار به معنای تصویب قانون جدید علیه این کشور نیست، به این معناست که داستان توافق هسته ای ایران چیزی به مراتب پیچیده تر از آنی است که به نظر می رسد.
«وال» گفت: «این سرآغازی برای یک سری از مشکلات جدید است. و اصلا مشخص نیست که در آینده چه خواهد شد.»