به گزارش جی پلاس، این در حالی است که مسئولان محلی عنوان میکنند یکی از دلایل فراگیر شدن این بیماری کمبود واکسن و عدم واکسیناسیون دامها در کشور است. طاعون نشخوارکنندگان برای نخستین بار در سال ۱۹۴۲ در کشور ساحل عاج مشاهده شد و سپس کل قاره آفریقا به جز جنوب آن را فرا گرفت. این بیماری ویروسی در نقاط دیگری مثل خاورمیانه، آسیای مرکزی و جنوب آسیا نیز انتشار یافت و سرانجام در سال ۱۳۷۸ از کشور عراق به ایران راه یافت و استانهای غربی نخستین استانهای درگیر با این بیماری بودند.
سازمان بهداشت جهانی دام (OIE) و فائو این بیماری را به عنوان سومین کاندید ریشهکنی در جهان معرفی کردهاند و برنامهریزی شده که این بیماری در بازه زمانی ۱۵ ساله یعنی از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۳۰ بهطور کامل در دنیا ریشهکن شود. این در حالی است که منطقه خاورمیانه از بزرگترین کانونهای مستعد این بیماری و از نظر سازمان بهداشت جهانی دام (OIE) یکی از بزرگترین تهدیدها برای شیوع این بیماری به حساب میآید و از این رو شرایط ایران بسیار حساس و دشوار است. این بیماری از سال ۷۸ وارد کشور ما شد و برای مقابله با آن، برنامه سالانه واکسیناسیون پیگیری میشود که البته به دلیل محدودیتهای موجود، میزان واکسن در اختیار سازمان دامپزشکی، جوابگوی نیاز کشور نیست و با توجه به قرار گرفتن ۸۰ درصد کشور در نقشه کوچ عشایر، همچنین در اختیار داشتن ۲۸ درصد دام کشور توسط عشایر، نگرانیها برای انتقال این بیماری در کشور بسیار شدید و بالاترین زمان رخداد این بیماری نیز همزمان با فصول کوچ عشایر یعنی بهار و پاییز است. کارشناسان نخستین و بهترین اقدام برای جلوگیری از انتقال این بیماری ویروسی به حیات وحش را جلوگیری از تماس با دامهای اهلی و همچنین گسترش
واکسیناسیون دام اهلی در مناطق درگیر همچون هفتاد قله میدانند.
خشکسالیها دلیل شیوع طاعون در میان دام
مدیرکل آموزش و مشارکتهای مردمی سازمان حفاظت از محیط زیست کشور گفت: خشکسالیهای شدید باعث شده که گونههای حیات وحش به حوالی سکونتگاههای انسانی حرکت کرده و طاعون نشخوارکنندگان کوچک (بیماری ppr) که در دامهای اهلی ایجاد شده، اثر بگیرند. یکی از مهمترین راهکارهای بلندمدت برای ریشهکنی این بیماری سالانه ۸۰ میلیون دوز واکسن مورد نیاز است که تنها برای پوشش واکسیناسیون بره و بزغالههای حساس دو سال پیاپی به ۱۷ میلیون دوز واکسن نیاز است. محمد درویش درباره علل و راهکارهای حل مساله شیوع بیماری ppr در منطقه هفتاد قله اراک، افزود: از سوی دیگر، به دلیل عدم مدیریت دامهای منطقه و عدم رعایت نکات بهداشتی از سوی دامداران محلی، ناقل این بیماری وارد محدوده حیات وحش شده است. وی با اشاره به راهکارهای رفع این معضل، تصریح کرد: دامپزشکی باید با جدیت بیشتری وارد عمل شده و آموزشهای لازم را به دامداران محلی ارائه دهد، همچنین واکسیناسیون و آزمایش مرتب بهداشتی باید انجام بگیرد. مدیرکل آموزش و مشارکتهای مردمی سازمان حفاظت از محیط زیست، ادامه داد: وزارت بهداشت نیز باید به وظایف خود بهطور دقیقتر عمل کند تا بیماری ریشه کن شده و دیگر
شاهد این قبیل مسائل نباشیم؛ چراکه پیش از این، همین اتفاق در پارک ملی استان فارس رخ داد و به فاصله دو ماه در استان مرکزی نیز تکرار شد.
رفع موانع تولید و واردات واکسن طاعون
مدیرکل دفتر تنوع زیستی و حیات وحش سازمان حفاظت محیط زیست گفت: بررسیها نشان میدهد اگر دامهای اهلی دو سال مداوم واکسن طاعون نشخوارکنندگان را دریافت کنند مادام العمر نسبت به آن بیماری ایمن میشوند ولی در حال حاضر تنها زمانی که گزارشی از مشاهده بیماری به آن سازمان میرسد، اقدام به واکسیناسیون میکنند، در حالی که این روش درستی نیست و در این فاصله، بیماری تلفات خود را میگیرد. مجید خرازیان مقدم گفت: در منطقه هفتاد قله دفن بهداشتی، ضد عفونی کردن آبشخورها و امحای اصولی برخی از اقدامات صورت گرفته است. مقدم ادامه داد: بررسیها نشان میدهد اگر دامهای اهلی دو سال مداوم واکسن طاعون نشخوارکنندگان را دریافت کنند مادام العمر نسبت به آن بیماری ایمن میشوند اما در حال حاضر به دلیل محدودیتهای که سازمان دامپزشکی با آنها مواجه است تنها زمانی که گزارشی از مشاهده بیماری به آن سازمان میرسد، اقدام به واکسیناسیون میکنند، در حالی که این روش درستی نیست و در این فاصله، بیماری تلفات خود را میگیرد. وی ضمن یادآوری اهمیت اکولوژیک و اقتصادی گونههای حیات وحش، خواستار رفع موانع تولید و واردات واکسن طاعون نشخوارکنندگان برای جلوگیری
از تکرار حوادث مشابه شد و خاطرنشان کرد: وقتی یک گوسفند تلف میشود میتوان ارزش اقتصادی آن را مشخص کرد اما، زمانی که یک کل یا قوچ از بین میرود نمیتوان ارزش اقتصادی آن را تعیین کرد.
۳۳۰راس حیوان به دلیل طاعون تلف شدند
مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط زیست درباره کم و کیف واکسیناسیون دامها در منطقه هفتاد قله میگوید: تاکنون واکسیناسیون حیوانات اهلی و جداسازی حیوانات اهلی از وحشی انجام شده است. اسماعیل کهرم میافزاید: در این زمینه دام و حیوانات اهلی در آغل نگه داری میشوند تا به این ترتیب از ابتلا به طاعون مصون باشند. به گفته او دلیل ابتلا به این بیماری به این دلیل است که حیوانات وحشی برای یافتن علوفه مجبورند به دامنهها بیایند و در معرض تماس با حیوانات اهلی قرار میگیرند. او با بیان اینکه نمیتوان حیوانات مبتلا به طاعون را شناسایی کرد، تاکید میکند: واکسیناسیون حیوانات وحشی منوط به در اختیار گرفتن آنهاست و با توجه به اینکه مهار این حیوانات امکان پذیر نیست با کنترل و مراقبت از حیوانات اهلی میتوان از شیوع این بیماری جلوگیری کرد. مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط زیست میافزاید: تاکنون ۳۳۰ راس حیوان به دلیل این بیماری تلف شدند. کهرم با بیان اینکه این بیماری به انسان سرایت نمیکند، تصریح میکند: یکی از اشکالات این منطقه مجاورت با تاسیسات انسانی است که این امر باعث بروز آسیبهای فراوان به محیط میشود.
ریشه کنی طاعون در سالهای اخیر
عضو شورای شهر اراک درباره کم و کیف وضعیت منطقه هفتاد قله میگوید: بروز این نارسایی باعث واکنش فعالان محیط زیست شده و اقدامات اساسی سازمان محیط زیست در زمینه کاهش مشکلات و از بین بردن این بیماری است. مجید کلوانی میافزاید: نخستین و بهترین اقدام برای جلوگیری از انتقال این بیماری ویروسی به حیات وحش را میتوان تاثیر اقدامات کوتاهمدت برای جلوگیری از تماس با دامهای اهلی و همچنین گسترش واکسیناسیون دام اهلی در مناطق درگیر همچون هفتاد قله اشاره کرد. به گفته او تاکنون روند واکسیناسیون این حیوانات در منطقه انجام شده و این بیماری کاملا تحت کنترل است. کلوانی با بیان اینکه در طول تاریخ شیوع طاعون هر از چند گاهی در جهان مشاهده میشود، میگوید: با توجه به بررسیهای کارشناسان این بیماری تا چند سال دیگر ریشه کن میشود.
منبع: روزنامه آرمان