«تز من این است که اگر شما وظیفه زن را فقط مادری بدانید، مطالعات زنان باید به خیلی چیزها توجه کند؛ این مادر باید از نظر تربیتی بداند که محبت و تفکر ایجادشدنی است؛ ازطرفی نکته دیگری که در این سرفصلها به آن توجه نشده است، مشکل زنان بیسرپرست است و یا مسئله بهداشت زنان و...»
به گزارش جی پلاس، نخستین جلسه از سلسلهنشستهای دفتر شورای راهبردی زنان فرهیخته دانشگاه آزاد اسلامی با عنوان «نقد رشته مطالعات زنان در ایران» با سخنرانی دکتر هما زنجانیزاده؛ دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد، در سالن کنفرانس سازمان مرکزی دانشگاه آزاد برگزار شد.
زنجانیزاده با بیان اینکه کودک که به دنیا میآید در ابتدا تعقل دارد بعد تکلم و سپس تفکر، گفت: تفکر زاییده ارتباط متقابل است و در ارتباط با دیگری ایجاد میشود پس لازم است که به دانشآموزان تفکر را یاد دهیم. در گذشته تعداد بچهها بیشتر بود و با ارتباط بیشتر و بازی کردن با هم، تفکر در آنها شکل میگرفت. امروز که تعداد بچهها کمتر شده است، پدر و مادر باید ارتباط دموکراتیکشان را با بچه بیشتر کنند و از آنها نظر بخواهند و با آنها تعامل کنند. وی تأکید کرد: برخی متفکرین سیاسی به این نتیجه میرسند که بدترین جنایات توسط ابلهترین افراد صورت میگیرد و وقتی از آنها سؤال میشود که چرا این کار را انجام دادید، میگویند از بالا به من دستور داده شده است. به همین جهت به این نتیجه رسیدند که در سیستم بروکراتیک باید توانمندسازی را ایجاد کرد و سیستم قدرت به جای اینکه از بالا به پایین باشد، از پایین به بالا است؛ در این صورت فرد فکر میکند که چقدر مهم است. به همین جهت گفته میشود که به طبقات پایین هم اطلاعات بدهیم و هم حقوق؛ در این صورت است که فرد از جان و دل کار میکند. البته برای داشتن چنین کارمندهایی خود رئیس هم باید یکسری
توانمندی داشته باشد؛ مسئله زن هم به همین شکل است.زنجانیزاده با اشاره به جنبش زنان گفت: در زمان گذشته، قبل از جنبش جامعهشناختی زنان، مطرح میشود که هر چیز شخصی، عمومی و اجتماعی است. اصل مهم در جنبش زنان این است که هر چه شخصی است، اجتماعی است؛ انتخابهای شخصی و فردی، در رابطه با فرصتهایی است که جامعه فراهم میکنند و این فرصتهاست روابط جامعه را تعیین میکنند. این استاد دانشگاه ادامه داد: در مقوله توانمندسازی آنچه بین تضاد خرد و کلان، تضاد کنشگر و ساخت مطرح میشود، برای زنان مطرح میشود که رابطه ساخت و کنشگر متضاد نیست، بلکه متمم و مکمل است.
نابرابریهای بین زنان و مردان، به قدمت ۸ هزار سال است وی قدمت نابرابریهای بین زنان و مردان، را هشت هزار سال دانست و تشریح کرد: مجسمههایی که از گذشته یافت میشوند، بیشتر زن هستند و تحقیقات تاریخی نشان میدهد که در دورهای که زنان نقش تعیینکننده داشتند، جنگی هم نبوده است و اصلاً واژه "أدم" در عبری به معنای زن است و به غلط "عدم" نوشته میشود.تا قبل از قرن ۱۶م واژه خانه دار نداریم زنجانیزاده ادامه داد: تا دورانی که فئودالیسم و کشاورزی حاکم است، زنان و مردان برابرند؛ چراکه هر دو با هم کار میکنند و محیط کار و خانه یکجاست؛ از قرن ۱۶ام خانهداری و زن خانهدار وارد واژگان میشود؛ درحقیقت با ظهور عصر صنعتی، بین خانه و محل کار فاصله میافتد و یکی مجبور میشود برای انجام کارهای خانه و نگهداری از فرزندان در منزل بماند و دیگری سرکار برود. وی با اشاره به بیکاری مردان و اشتغال زنان گفت: امروز این تصور وجود دارد که علت بیکاری مردان، اشتغال زنان است؛ و فراموش میکنند که جمعیت افزایش یافته و زنان نمیتوانند کارهای مردان را بکنند و جامعه باید به سمت تغییر سیاستها و ساختار اقتصادی
برود. لذا مسئلهای که ایجاد شد، با این تز بود که زنان برای فعالیت در حوزههای مختلف فاقد توانمندی هستند و بنابراین مسئله ای که مطرح شد این بود که وقت آنست که ما هم در دانشگاهایمان به این توانمندیها بپردازیم. حلقه مفقوده مطالعات زنان در ایران و غرب استادیار دانشگاه فردوسی مشهد با بیان انتقادات خود به رشته مطالعات زنان در ایران، گفت: ایرادی که من به رشته مطالعات زنان دارم این است که مطالعات زنان در اینجا و غرب یک حلقه مفقوده دارد. برخی این رشته را بینرشتهای میداند که هر کس میتواند بیاید و آن را بخواند؛ در صورتیکه باید پیشنیازهایی را بدانند. علاوه بر آن لازم است که هر چند سال، منابع و سرفصلهای این رشته بهروز شود. در این سالها مسائل جدیدی به وجود آمده است؛ مانند خشونت، توانمندسازی و نقش آن در اقتصاد و سیاست و...؛ این در سرفصلها اصلاً وجود ندارد. من معتقدم حتی تحصیلکرده ترین مردان در رابطه با زنان، فرقی با سوپورها ندارند! زنجانیزاده ادامه داد: نکته دیگر در مورد رشته این است که کسانی که برنامه آن را ریختند مطمئناً مرد بودند و این خیلی بد است؛ چراکه من معتقدم حتی
تحصیلکردهترین مردان در رابطه با زنان، فرقی با سوپورها ندارند! به همین دلیل در ازدواج دختران به دنبال تحصیلات نیستند، بلکه به دنبال طرز برخورد خانواده پسر هستند؛ لذا این برنامهریزان متوجه دردها نبودند. رمانها بهترین منعکسکننده واقعیتهای اجتماعی بودند وی اظهار داشت: نکته دیگر اینکه کار هر رشتهای باید ارتباط آن گروه با هم باشد. مثلاً رشته زن و اقتصاد؛ زن و ادبیات. چرا زن و ادبیات؟!؛ رابطه این دو چیست؟ تا قرن ۱۸ام که جامعهشناسی نبوده است، رمانها بهترین منعکسکننده واقعیتهای اجتماعی بودند؛ مانند رمان تهران مخوف که منعکسکننده وضعیت زنان در آن دوران (سال ۱۳۰۱ ه.ش) بود؛ بیان اعتیاد، فحشا و مسایل زنان در دوران مشروطه. به سرفصلها نگاه نکنید، به واقعیتهای ملموس نگاه کنید این استاد دانشگاه در خاتمه اینگونه جمعبندی کرد: باید گفت مشکلات این رشته عبارتاند از: مسئله زنان؛ نبود متخصص؛ و برنامهریزی گروهی. لذا به گروه مطالعات زنان توصیه میکنم به سرفصلها نگاه نکنید، بلکه به واقعیتهای ملموس نگاه کنید. حتی تز من این است که اگر شما وظیفه زن را فقط مادری بدانید، مطالعات زنان
باید به خیلی چیزها توجه کند؛ این مادر باید از نظر تربیتی بداند که محبت و تفکر ایجادشدنی است؛ ازطرفی نکته دیگری که در این سرفصلها به آن توجه نشده است، مشکل زنان بیسرپرست است و یا مسئله بهداشت زنان و مسائلی نظیر این. در نتیجه رشته مطالعات زنان باید هدف خود را مشخص کند و درسهای پیشنیاز بیشتری داشته باشد.
منبع: مهرخانه