جماران ـ اصغر میرشکاری: تاریخ یا همان مجموعه وقایع ریز و درشت اتفاق افتاده در زندگی انسانها، در مواقفی بسته به اهمیت این وقایع و رویدادها و یا اهمیت جهت گیری و تلاش ملتها و یا نوع جهت گیری و نقشی که افراد مؤثر بازی می کنند، برجستگی بیشتری می یابد و تأثیر گذار تر می شود. این امر البته از شروع نهضت امام خمینی(س) و نقش بی بدیل آن یگانه دوران، هم در آگاهی بخشی همگانی و خیزش آفرینی آگاهانه عمومی مردم ایران و هم در سلوک مبارزاتی امام راحل(س) بارها خود را نشان داده و هرکدام فصلی درخشان از تاریخ انقلاب مردمی ایران را رقم زده است.
قضیه مدرسه فیضیه در دوم فروردین 1342 و چنگ و دندان نشان دادن های رژیم شاه که باعث فراهم آمدن تضییقاتی برای روحانیت و حوزه علمیه قم و آزار و اذیت علما و طلاب شده بود، گرچه عده ای از همراهان حضرت امام در شروع مبارزه را در موضع سرخوردگی و انفعال قرار داد، اما بزرگانی را هم به چاره جوئی واداشت که نمونه آن تلگراف آیت الله العظمی سید محسن حکیم از مراجع بزرگ نجف در تاریخ 14 فروردین و پیشنهاد مهاجرت دسته جمعی علمای حوزه قم به عتبات عالیات بود که به منظور حفظ جان علما و کیان حوزه علمیه قم ارائه شده بود.
شاه با تهدیدات مکرر علما را از پاسخ دهی منع کرد؛ اما پاسخ هوشیارانه و عزتمدارانه حضرت امام خمینی(س) که بدون هراس از عربده کشیهای شاه صادر شده است، به واقع نشانگر بینش درخشان سیاسی آن بزرگوار و مآل اندیشی وی در رهبری مبارزه و یکی از سرفصلهای تابناک در تاریخ مبارزه مردم ایران به حساب می آید. متن این تلگرام چنین است:
« زمان: 23 فروردین 1342/ 17 ذى القعدة 1382. نجف، حضرت آیت اللَّه حکیم- دامت برکاته و عَلت کلمتُه.
تلگراف محترم در تسلیت فاجعه عظمى [حمله مأموران شاه به مدرسه فیضیه و ضرب و شتم و کشتار طلبه ها] موجب تشکر گردید. امید است با وحدت کلمه علماى اعلام اسلام و مراجع وقت- کثّر اللَّه أمثالهم- حفظ استقلال مملکت و قطع دست اجانب را نموده، از حریم اسلام و قرآن کریم دفاع کرده، نگذاریم دست خیانت به احکام مسلّمه اسلام دراز شود. ما مى دانیم با هجرت مراجع و علماى اعلام- أعلَى اللَّه کلمتَهم - مرکز بزرگ تشیع در پرتگاه هلاکت افتاده و به دامن کفر و زندقه کشیده خواهد شد، و برادران ایمانى عزیز ما در شکنجه و عذاب الیم واقع خواهند شد.
ما مى دانیم با این هجرت، تغییرات و تحولات عظیمى روى خواهد داد که ما از آن بیمناکیم. ما عجالتاً در این آتش سوزان به سر برده و با خطرهاى جانى صبر نموده، از حقوق اسلام و مسلمین و از حریم قرآن و استقلال مملکت اسلام دفاع مى کنیم؛ و تا سرحد امکان مراکز روحانیت را حفظ نموده، امر به آرامش و سکوت مى نماییم؛ مگر آنکه دستگاه جبار راهى را بخواهد طى کند که ما را ناگزیر به مطالبى کند که به خداى تبارک و تعالى از آن پناه مى بریم.
این جانب دست اخلاص خود را به سوى جمیع مسلمین، خصوصاً علماى اعلام و مراجع عظام- أطال اللَّه بقاءَهم - دراز کرده، و از عموم طبقات براى صیانت احکام اسلام و استقلال ممالک اسلامى استمداد مى کنم. و اطمینان دارم با وحدت کلمه مسلمین، سیَّما علماى اعلام، صفوف اجانب و مخالفین درهم شکسته، و هیچ گاه به فکر تجاوز به ممالک اسلامى نخواهند افتاد.
ما تکلیف الهى خود را ان شاء اللَّه ادا خواهیم کرد؛ و به إحدى الْحُسْنَیَیْن نایل خواهیم شد: یا قطع دست خائنین از حریم اسلام و قرآن کریم؛ و یا جوار رحمت حق جلّ و علا: إِنِّى لَا أَرَى الموتَ إِلَّا سَعَادةً و لَا الحَیاةَ مَعَ الظَّالِمِینَ إِلَّا بَرَماً. اینک دستگاه جبار براى اطفاى نور حق به هر وسیله در کوشش است. و اللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ وَ لَو کَرِهَ الکَافِرُونَ .روح اللَّه الموسوی الخمینى»
(صحیفه امام، ج1، ص: 182و183)