دوازدهم محرمالحرام بنا به روایت برخی از مورخین مصادف با شهادت حضرت علی بن الحسین(ع) امام سجاد(ع) است. آن حضرت عصر عاشورا و پس از شهادت اباعبدالله الحسین(ع) مسئولیت خطیر امامت امت را در دشوارترین شرایط عهدهدار شد و به شیوه پدر بزرگوارش در آخرین روزهای حیات، وجدانها را مخاطب قرار داده و با استراتژی بیسابقه «اشک» و «دعا» شرایط جامعه آمیخته به «جهل» و «خشونت» را با رواج «آگاهی» و «عاطفه» تحت تأثیر قرار داد و جنبشهای متعددی از توابین را موجب شد. آن حضرت با تکیه بر رخداد عاشورا و در راستای اهداف بلند امام حسین(ع) پرده از چهره حکومتگرانی که به ناحق بر جایگاه پیامبر اکرم(ص) تکیه زده بودند، برگرفت و خودآگاهی ایمانی افراد زیادی از مسلمانان را برپایه بیداری وجدانها رقم زد. امام زینالعابدین(ع) به موازات بیداری دینی و تعدیل خشونتهای جاهلی، بر تربیت حاملان مکتب نبوی نیز مبادرت نمود و زمینه آشنایی نسلهای جدید با تعالیم اسلام محمدی(ص) را از طریق آنان فراهم کرد.
فعالیت امام سجاد(ع) در این ارتباط به خوبی به بار نشست و مسجدالنبی که در دورهای از خلافت امویان با بستن اسبان مورد هتک قرار میگرفت، شاهد تدریس نابترین معارف اسلامی از سوی آن حضرت شد و محدثان، فقیهان و اندیشمندانی چند در کانون علمی حضرت پرورش یافتند. امام زینالعابدین(ع) در طول 35 سال امامت خویش بهرغم مشکلات، تهدیدها و محدودیتها توانست پیوندهای ازهم گسسته شیعیان را برقرار و شعلههای امید را در دل آنان برافروزد. آن حضرت با محور قرار دادن قرآن کریم، امواج عقاید انحرافی را پس زده و بتدریج شرایط را برای تأسیس مکتب اهل بیت توسط امام محمدباقر(ع) فراهم نمود. همچنین امام سجاد(ع) با تعلیم حقوق هر یک از مسلمانان نسبت به خود، نسبت به آحاد جامعه مسلمین و نسبت به خدا، الگوی نظام اجتماعی مورد تأیید اسلام را که براساس روابط سالم اجتماعی نظم یافته است برای جامعه بشری به ارمغان آورد. امام سجاد(ع) در دوازدهم یا بیست و پنجم محرمالحرام سال 95 هجری با دسیسه هشام بن عبدالملک، خلیفه وقت اموی به شهادت رسید. از آن حضرت نقل است که فرمود: نهایت شناخت و کمال در دین، ترک سخن بیهوده، کمتر جدل کردن و بردباری و خوش اخلاقی است. شهادت چهارمین اختر سپهر امامت و ولایت امام سجاد(ع) بر عموم مسلمانان تسلیت باد.
منبع: ایران