سیدرضا اکرمی در روزنامه جمهوری اسلامی نوشت: تقویم و تبیین و تحلیل هر سر گذشت و رویداد و از جمله عاشورای حسینی مبنای قرآنی و حدیثی و تجربی دارد که پرداختن به آن مفید است، خداوند حکیم و علیم و خیر و بصیر میفرماید:« و انزلنا الیک الذکر، لتبین للناس ما نزل الیهم و لعلهم یتفکرون، نحل آیه 44» ای پیامبر، قرآن را بر تو نازل نمودیم، که برای مردم توضیح دهی و مردم نیز بیندیشند، تحلیل پس از تبیین هر موضوع، راز و رمز و ظاهر و باطن، فایده و فلسفه آن را بازگو میکند و حقایق را تا حدی آشکار میسازد و در نتیجه آن موضوع آموزنده و سازنده میشود.
در کتاب آسمانی قرآن « یتفکرون، یذکرون، یتقون، تشکرون، تهتدون، تعقلون، تفلحون، ترحمون، توقنون، تسئلون، تخلدون، تصطلون، یغلبون » داریم که در پی آیات آمده و جهت و مقصد و مقصود را بازگو مینماید. تبیین و تحلیل از همین جا و نظائر آن نشأت میگیرد. هر کاری که انجام میدهیم و هر آنچه از دیگران میبینیم و میشنویم، باید دارای علت و حکمت باشد، تا آن سخن و اندیشه و عمل، پایه و اساس داشته باشد و لذت آفرین شود و شوق و شور انجام بهوجود آورد.
نهضت خونین عاشورا که درنیم روزی انجام گرفت و اساس همه قیامها و انقلابها و نهضتها، از جمله انقلاب اسلامی ایران را که گفته میشد «نهضت ما حسینیه، رهبر ما خمینیه» به وجود آورد و معمار انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی(س) میفرمود «هر چه داریم از محرم و صفر داریم»[محرم را زنده نگه دارید. ما هر چه داریم از این محرم است. صحیفه امام،ج17،ص58 ]، «عاشورا را زنده نگهدارید تا به انقلاب شما آسیبی وارد نیاید»،[عاشورا را زنده نگه دارید که با نگه داشتن عاشورا کشور شما آسیب نخواهد دید. همان،ج15،ص333] این نهضت باید در هر سالی، تحلیل شود و به زبان روز و برای نسل امروز تبیین شود که مورد اطاعت و اقتباس قرار گیرد تا «کل یوم عاشورا» باشد و «کل شهر محرم» معرفی گردد، و «کل ارض کرب و بلاء» نام گیرد و در نتیجه هر نسلی در «هر قرنی» عاشورایی میشوند و در دو راهی «و انا او ایاکم لعلی هدی او فی ضلال مبین» هدایت را پذیرا شوند و از ضلالت فاصله گیرند و در مصاف حق و باطل «فماذا بعدالحق الا الضلال، یونس/ 32» حق را پذیرا گردند و از باطل دور شوند.
تحلیل هر رویدادی، با خود تاریخ و تقویم دارد و باید تاریخ را به درستی خواند و برای دیگران قرائت نمود تا آموزشگاه و دانشگاه پدیدار شود و «نمایشگاه و پژوهشگاه» دائر شود، تا «آزمایشگاه» را در برابر دیدگان چشم و دل قرار دهد و عبرت پدید آورد، «لقد کان فی قصصهم عبرة لاولی الالباب، ما کان حدیثا یفتری و لکن تصدیق الذی بین یدیه و هدی و تفصیل کل شی و هدی و رحمة لقوم یؤمنون، یوسف / 111»
در نهضت حسینی، باید تاریخ را در «شجره طیبه» و «کلمه طیبه» قرآن خواند که «اهل بیت» است و در نقطه مقابل «شجره ملعونه و کلمه خبیثه» قرار دارد که رسول خدا در عالم رؤیا دید که بوزینگان بر منبر وی میروند و از رویداد سخت و دشوار «فتنه» در آینده خبردار شد و خبر داد و در زادروز ولادت امام حسین(ع) گریست و خندان شد و از آینده این مولود آگاه شد و آگاهی داد، در تحلیل عاشورا «تقابل و تخاصم و تنازع» را میبینیم که عبارتند از برابر شدن علم و جهل، حق و باطل، اصلاح و افساد، ایمان و کفر، ایمان و نفاق، مؤمن و کافر، مؤمن و منافق، ایمان در برابر پیمانشکنی و عقیده ستیزی، عدالت و ظلم، امامت و خیانت، شکم و شهوت و شهرت و شراب در برابر شرافت و شهامت و شفاعت، تقابل معروف و منکر، راست بودن خدا و دروغ بودن وی، اخلاق و انتقام، فضائل و رذائل، احرار اسلام و طلقاء و آزاد شدگان، اولیاءالله و اعداء الله این تقابل را با تمام وجود در نهضت چند ماهه رجب سال 60، تا صفر 61 لمس میکنیم. پس عاشورا را پس از تبیین، تحلیل کنیم.