معاونت پژوهشی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)سال هاست که کار حراست و پژوهش پیرامون آثار امام خمینی(س)را انجام میدهد و در این زمینه اقدامات جالب توجه زیادی را صورت داده است.از جمله گروههای فعال این بخش گروه اجتماعی،تاریخ و معارف هستند که هر کدام از آنها آثار ارزندهای را تقدیم جامعه علمی و فرهنگی کرده است.پیرامون فعالیت ها،ضرورت تشکیل و رویکرد این بخش با حجت الاسلام و المسلمین محمد علی خسروی معاون پژوهشی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س)گفت و گویی را انجام دادیم که از نظر میگذرانید.
چه ضرورتی وجود داشت که معاونت پژوهشی در موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) تشکیل شد.
موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)، که به ابتکار مرحوم حاج سیداحمد آقا خمینی و تایید حضرت امام تشکیل شد کارهای متنوعی را انجام می دهد که بخشی از آن مربوط به امور پژوهشی است و در قالب یک معاونت مستقل شکل گرفته است.
یکی از اهم وظایفی که موسسه دارد نظارت بر نقل درست فرمایشات حضرت امام است که ساز و کار آن از طریق این معاونت انجام می پذیرد. زیرا طبق قانون مصوب مجلس شورای اسلامی هر مولف یا ناشری که کتابی را منتشر می کند اگر در آن کتاب نقل قولی از حضرت امام آورده باشد، موظف است مجوز این موسسه را مبنی بر صحت آن دریافت کند، تا وزارت ارشاد نیز به او مجوز انتشار دهد. سالانه ده ها اثر که حاوی نقل قول از امام است به موسسه ارسال می شود و بلافاصله توسط کارشناسان، نقل قول ها با اصل تطبیق داده می شود و در صورت وجود اشتباه یا خدای نکرده تحریف سریعا به ناشر اعلام و پس از اصلاح آن مجوز صادر می شود.
البته روشن است که برداشت از بیانات امام آزاد است و ما در مورد برداشت های مختلفی که ممکن است صورت بگیرد اظهارنظری نمی کنیم. اما در برابر هرگونه تحریف و دست بردن به سخنان امام حتی اگر به اندازه یک کروشه یا واو باشد براساس قانون اقدام می کنیم. بحمدالله تاکنون این امانتداری از سوی قریب به اتفاق ناشران و مولفان محترم رعایت شده است.
متاسفانه برخی از ناشران و مولفان بدون در نظر گرفتن این مصوبه قانونی در سالهای اخیر اقدام به نشر کتابهایی کرده اند. اگرچه تعدادشان بسیار اندک است، ولی چون خلاف قانون بوده موسسه اعتراض خود را نسبت به آنها اعلام داشته است.
مهمترین فعالیتهای معاونت در چه حوزه هایی است؟
فعالیت های عمده معاونت پژوهشی در چهار حوزه است:
1- مدیریت تحقیقات که در سه گروه پژوهشی تحت عنوان: گروه معارف؛ گروه اجتماعی؛ و گروه تاریخ به فعالیت پژوهشی مشغول اند که حاصل آن ده ها پروژه تحقیقاتی در حوزه اندیشه های امام خمینی و انقلاب اسلامی است که به صورت کتاب و مقاله منتشر شده و در اختیار علاقهمندان به امام و عموم جامعه قرار گرفته است.
2- مدیریت اطلاع رسانی که شامل آرشیو و کتابخانه است. کتابخانه مجهز به منابع مورد نیاز محققان و پژوهشگران در حوزه اندیشه امام و انقلاب اسلامی است.
3- ستاد همایش ها و مجامع علمی که تاکنون بیش از 30 همایش منطقه ای، ملی و بین المللی برگزار نموده است که حاصل آن نشر بیش از یکصد عنوان کتاب از مقالات صاحب نظران و اندیشمندان است.
4- دفتر ارزشیابی متون؛ در این دفتر علاوه بر صدور مجوز برای کتابهای ارسالی، سالانه صدها جلد کتاب و اثر تحقیقی مورد ارزیابی کیفی قرار می گیرد و سطح بندی می شود و جهت چاپ آماده سازی می گردد.
این معاونت علاوه بر مدیریتهای فوق چند کارگروه تحقیقاتی دارد که صاحب نظران حوزه و دانشگاه در آن حضور دارند و مسائل تحقیقاتی و علمی مرتبط با امام و انقلاب اسلامی را رصد می نمایند و پیرامون موضوعات مرتبط به حوزه اندیشه امام بحث و تبادل نظر می کنند و اولویت هایی براساس نیاز مخاطب و جامعه در دو سطح علمی و عمومی را تبیین می کنند. که تاکنون در این زمینه صدها محور پژوهشی تهیه و در اختیار علاقهمندان قرار گرفته است. علاوه بر این محقق خود نیز می تواند موضوع مورد علاقه خود را انتخاب و ارائه دهد تا در حوزه مدیریت تحقیقات مورد بحث و بررسی قرار گیرد.
رویکرد آینده معاونت پژوهشی چیست؟
امام یک حقیقت همیشه زنده است و با ارتحال ایشان گرچه جسم او از میان ما رفته است اما فکر ایشان غایب شدنی نیست و اندیشه الهی و انسانی ایشان همچنان پویا و زنده است. البته حوادث سیاسی در این قضایا موجب نوساناتی می شود، اما این راه گاهی تند و گاهی کند همچنان ادامه دارد.
طبیعی است نسلهای جدید که به صحنه اجتماعی قدم می گذارند و امام را از نزدیک ندیده اند تحت تاثیر تبلیغات رسانه ها برداشت های مختلفی را از امام داشته باشند. ولی سعی موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره) این بوده است که امام را آن چنان که بودند معرفی کند نه اینکه تحت تاثیر شرایط سیاسی روز، بخشی از حقیقت ایشان را پررنگ و بخشی دیگر را کمرنگ جلوه دهد.
همین رویکرد اساسی چشم انداز آینده موسسه را مشخص می کند. برنامه آینده ما جز این نخواهد بود که آثار امام را حفظ و منتشر کنیم و از این میراث گرانقدر فرهنگی که هویت دینی و ملی ما با او شکل گرفته به خوبی و با دقت حراست نماییم و موضوعاتی را که امروز نیاز نسل جوان ماست با همین امکانات محدود خود به جامعه عرضه کنیم. نیاز امروز جامعه ما شناخت دوباره حضرت امام هم ابعاد اخلاقی، روحانی و معنوی ایشان، هم آفاق علمی و هم اندیشه های سیاسی ایشان است.
باید به این نکته اساسی توجه داشت که اندیشه سیاسی امام در همه بحرانها و تصمیم گیری ها تحت تاثیر بعد اخلاقی، دینی و معنوی ایشان بود و امام هرگز سیاست و سیاسی کاری را با اصطلاحی که امروز در دنیا مرسوم است هدف اصلی برای خود قرار ندادند.
ایشان همه چیز را در زندگی جلوه و پرتوی از تجلیات صفات حق می دانستند و برای رسیدن به این مقصود استفاده از هر اقدام معصیتکارانهای را که مخالف رضای خداست حرام میدانستند و همین صداقت امام بود که موجب شد تشییع پیکر مطهر ایشان در میان چنان شور و هیجانی باشد که در تاریخ بی نظیر بود و امروز هم به رغم توطئه دشمنان انقلاب چیزی از محبوبیت ایشان کاسته نشده است.