سخنرانى [در جمع اعضاى سمینار دادگاههاى انقلاب (قضاوت در اسلام)]
زمان: ساعت 30: 11 روز 20 مهر 1358/ 20 ذى القعدة 1399
مکان: قم
موضوع: اهمیت قضاوت در اسلام
حضار: شرکت کنندگان در سمینار دادگاههاى انقلاب و حکام شرع سراسر کشور
بسم اللَّه الرحمن الرحیم
اهمیت فوق العاده قضاوت
من اول به طور کلى عرض کنم که مسئله قضاوت یک مسئله بسیار خطیرى است. شماها که قاضى هستید، بسیار برایتان خطرناک است. اگر ملاحظه روایات کرده باشید، مىبینید که مسأله چقدر مشکل است. شما با اعراض مردم، با جان مردم، با اموال مردم، سر و کار دارید. چنانچه خداى نخواسته به طور دقیق؛ به طور شایسته عمل نشود، علاوه بر مسئولیت شرعیه نسبت به اصل قضیه، یک مسئولیت بزرگترى هم هست. و آن این است که شما قاضى در جمهورى اسلامى هستید، و ممکن است که جمهورى اسلامى در خطر بیفتد؛ یعنى وِجههاش یک وِجهه ناشایستهاى بشود. شما مىدانید که الآن اشخاص مختلف با اغراض شیطانى در صدد این هستند که این چهره اسلامى جمهورى را مُشوَّه کنند. یکى از راههاى مشوَّه شدن، همین دادگاههاست که اگر خداى نخواسته در دادگاهها یک امر خلافى واقع بشود، این فقط به دادگاه صدمه نمىزند، به جمهورى فقط صدمه نمىزند، به اسلام ضربه مىزند؛ صدمه، صدمه به اسلام است. اگر صدمه به اشخاص بود، و لو آن هم صحیح نبود، اما باز مطلبى بود؛ اما شما مواجهید با اینکه در کارهایتان یا وجهه اسلام را وجهه نورانى- آن طور که هست- جلوه بدهید؛ یا خداى نخواسته بر خلاف آن طورى که اسلام هست جلوه
بدهید. آن وقت دشمنها هم دامنبزنند به آن و بگویند که خوب، یکوقتى ما گرفتار رژیم سابق بودیم؛ حالا هم گرفتار عبا و عمامه هستیم. البته شما هر چه هم کار خوب بکنید آنها حرفشان را مىزنند؛ لکن بهانه به دست دادن مسئله دیگرى است. ما از اینکه آنها صحبتى بکنند، چیزى بنویسند، از آنش باکى نداریم. آنها باید البته به حسب مصالح خودشان، که همان مصالح شیطانى است و از دستشان رفته است آن چیزهایى که از آن استفاده مىکردند، البته باید آنها صدایشان درآید؛ چه آنهایى که در داخل هستند، و چه آنهایى که در خارج هستند. البته آنها خواهند این صحبتها را کرد. لکن یکوقت صحبتى است بىپایه؛ [و] یکوقت یک بهانهاى دستشان ما مىدهیم. وقتى یک بهانه دست آنها آمد، دیگر به هر طورى که دلشان بخواهد زیادش مىکنند؛ کیفیتش را زیاد مىکنند. حالا که شما یک دسته از مردم جانى را که همه مردم مىدانستند اینها جنایتکارند به سزایشان رساندید، حالا آن اشخاصى که در خارج هستند و آن طرفدارهاى آنها این صحبتهایى را که دیدید مىکنند. و ما توقع این را هم نداریم که کسانى که همه چیزشان را از دست دادهاند با ما به طور مصالحه عمل بکنند، هیچ همچو توقعى نیست. البته باید از
نصیرى اینها حمایت کنند و از هویدا حمایت کنند و از محمد رضا حمایت کنند؛ از باب اینکه اینها اشخاصى بودند که راه چپاولگرى را به اینها نشان داده بودند؛ و اینها کمک بودند براى آنها و آنها هم کمک بودند براى اینها، و چپاول مىکردند. ما توقع این را نداشته باشیم که اینها براى نصیرى نوحهسرایى نکنند یا براى هویدا یا براى امثال اینها. لکن ما یک وظیفه خطیرى داریم که باید یک بهانهاى دست آنها ندهیم؛ یک مطلب خلافى واقع نشود در این دادگاهها با دست مثلًا قُضات، یا خداى نخواسته آقایان، یا خداى نخواسته دادستانها یا پاسبانها یا امثال اینها. همه اینها الآن عضو جمهورى اسلامى هستند؛ عضو جمهورى اسلامى باید همه چیزش اسلامى باشد.
استقلال قاضى در امر قضاوت
مسئله قضا هم که مىدانید چقدر مسئله مهمى است در شرع. سر و کار شما با چه چیزهایى هست که همه حیثیت اشخاص در دست شماست. باید البته با کمال احتیاط، و با کمال قدرت.
هم احتیاط باید در کار باشد؛ هم قدرت باید در کار باشد. کسى که مجرم است باید به جزاى خودش برسد و توصیه از احدى قبول نباید بشود. من این را کراراً گفتهام، اگر از من توصیه براى کسى آمد، از دفتر من براى کسى توصیه آمد، از کسانى که به من مربوطند توصیه آمد، بزنید به دیوار! قاضى نباید تحت تأثیر کسى باشد. قاضى آزاد است و باید در محیط آزاد عمل بکند. توصیهها را هیچ به آن اعتنا نکنید. اگر یکوقت توصیه بحقى است که خوب، آن وقت شما البته باید توصیه بحق را رسیدگى بکنید. بر فرض که توصیه هم نشود، باید رسیدگى بکنید. اگر خداى نخواسته یک توصیهاى است که ناحق است، هیچ نباید به آن اعتنا کرد. در هر صورت قاضى مستقل است و خودش باید نظر بدهد؛ لکن خدا را شاهد ببیند. این قلمى که دست مىگیرد قلمى است که ممکن است که آبروى یک مُسْلِمى را از بین ببرد؛ و ممکن است احقاق حقى بکند. و همین طور در همه امور باید خداى تبارک و تعالى را ناظر و حاضر ببینید.
لزوم دقت و احتیاط در اجراى حدود
در قضیه جرمهایى که مىشود، البته آنهایى که مربوط به دادگاههاى انقلاب است آن امور انقلابى است که تشخیصش را شماها خودتان مىدهید. یک امور دیگرى هست، مثل کذبهایى که مىشود، که در شرع حد دارد اینها، ثبوتش بسیار مشکل است. مثلًا در باب «زنا» [باید] چهار نفر آدم عادل شهادت بدهد که کَالْمِیلِ فِى المِکْحَلَة
خداى تبارک و تعالى خواسته است که این امور زود کشف نشود. هم حفظ حیثیت اشخاص بشود- و لو به حسب واقع هم گناهکار باشند- و هم حفظ جهات در جامعه بشود. یا اگر اقرار بکند، یک دفعه اقرارش را اعتنا نکنند؛ نصیحتش کنند، به او بگویند اگراین ثابت بشود تو چه خواهى شد، تو رَجم خواهى شد، تو مقتول خواهى شد. بعد مهلت به او بدهند. ثانیاً اگر آمد و اقرار کرد، باز ثانیاً توصیه به او بکنند که نکن؛ این کار درست نیست. و اگر در بار چهارم آمد اقرار کرد، آن وقت این است که حد بزند. آن هم حاکم شرع، مجتهد عادل. آن طور نباشد که از اطراف به ما هجوم بیاورند که به طور هرج و مرج واقع مىشود. یکى از علماى شیراز، علماى محترم شیراز، به من کاغذ نوشت- دیروز، پریروز بود- نوشته بود که در این دادگاهها و در این چیزها راجع به این مسائل، مثل مسائل فحشا، خیلى زود حد زده مىشود و ملاحظه حدود و جهات شرعىاش نمىشود، و شما یک فکرى بکنید. خوب، حالا که آقایان تشریف دارند اینجا، بهترین موقعیت حالاست که ما بگوییم که این طور امور را سرسرى نگیرید. یا از باب اینکه این امور مربوط به انقلاب نیست، گوش نکنید به حرف و کنار بروید، هیچ کارى به آن نداشته باشید. یا اگر
مبتلا شُدید، روى موازین شرع، به آن طورى که شارع مقدس فرموده است؛ نه اینکه حالا چون انقلاب است ما هر کس را دلمان خواست بزنیم، هر کس را دلمان خواست شلاق بزنیم، هر کس را دلمان خواست حبس بکنیم، هر کس را دلمان خواست خداى نخواسته اعدام بکنیم. مسأله اینها نیست، مسئله اعراض مسلمین است [که] باید حفظ بشود این اعراض، مجرد اینکه یکى آمده مىگوید که فلان، فلان کار را کرد، خوب، اولًا این «عادل» است که این را مىگوید؟ بیست نفر هم بگویند اعتنا نمىشود کرد. باید «عادل» باشد، روى موازین شرع «عدالت» داشته باشد، تا اینکه از او شهادت قبول بشود. و الّا فرض کنید ده نفر آدمهاى غیر ثابت العدالة [هم بیایند] یکوقت این است که شهرت همچو هست. اما یک همچو شهرتى امکان ندارد راجع به این امور مخفى. این یک امر مخفى است. این امور مخفى را یک همچو شهرتى [احتمال] ندارد. راجع به دزدى که رفته است سرِ گَردنه دزدى کرده آنجا ممکن است یکوقت شهرت پیدا بکند؛ اما راجع به این فَحشایى که بسیار در جاهاى مختلف این کارها انجام مىگیرد.
همچو شهرتى حاصل نمىشود که علم پیدا بشود. باقى مىماند شهادت شهود، یا اقرار خودش. اقرار خودش هم در بسیار از اینها یک دفعه فایده ندارد، باید مکرر بشود، بعد از اینکه نصیحت بشود که بخواهیم برگردد، حد جارى نشود حتى الامکان.
لزوم عمل مأمورین انتظامى بر طبق موازین
همچو نباشد که خداى نخواسته هر که هر کارى کرد، یا هر که هر چه شنید، فوراً پاسبان برود دم در خانهاش! پاسبانها نباید بروند خانه مردم، مگر با دستورى که از طرف دادستان، از طرف دادگاه صادر مىشود. روى موازین شرعیه، رفتن در حِرْز مردم خلاف شرع است.
اهانت کردن به یک آدمى، و لو این آدم هم خودش یک آدم مخالفِ مثلًا چه باشد، باز حق اهانت نیست. این حق است که جزایش را به او بدهند، دیگر اهانت چرا به او بکنند؟ رفتن منزل، به خانوادهاش تعرض کردن، به بچههایش تعرض کردن، اینها امورى است که نباید بشود. ما مىخواهیم اسلام باشد، ما نباید یک کارى بکنیم که بگویند که دادگاهها در زمان طاغوت هم این کارها را نمىکردند! خوب، به ما مىگویند این حرفها را، ما چه مىدانیم. باید شما آقایان علاج بکنید مسأله را. اگر مىتوانید علاج بکنید، علاج بکنید. و الّا الزامى ندارید که قاضى باشید. اگر مىتوانید روى موازین قضا، روى موازین اسلام، عمل بکنید، باید بکنید. چنانچه نمىتوانید، واقعاً مىبینید که محذور دارد، نمىشود، عرض مىکنم که قدرت ندارید بروید جلو بگیرید، خوب، ممکن است کنار بروید. در هر صورت، مسأله مسئله مهم است. نه از باب اینکه خود قضا مهم [است]؛ خودش بسیار مهم است؛ اما قضا یکوقت در یک محیطى است که نداریم اشخاصى که بخواهند صدمه به اصل اسلام بزنند؛ آنجا باید بگوییم قضا بسیار مهم است، و قاضى باید چه باشد و اینها. یکوقت وضع وضعى است که صدمه به اسلام مىخواهند بزنند. این دیگر چند
برابر مىشود اهمیتش. باید همه- چه قضات، چه دادستانها، چه پاسبانها، چه پاسدارها، و چه کمیتهها- همه اینها باید روى موازین شرع عمل بکنند. البته پاسدار، حق ندارد بدون اینکه قاضى یا فرض کنید دادستان اجازه به او بدهد کارى بکند. وقتى هم به او امر کرد، باید انجام بدهد؛ حق ندارد تخلف بکند. هرج و مرج نباید باشد حالا.
نفى هرج و مرج در انقلاب
حالا که ما انقلاب کردیم باید هرج و مرجى باشیم؟! خوب، انقلاب کردیم؛ انقلاب که نباید هرج و مرج باشد. انقلاب روى موازین اسلام باید باشد. نباید ما یک کلمه «انقلاب» بگذاریم و هر کارى دلمان مىخواهد بکنیم بگوییم که انقلابى است! انقلابى یعنى چه؟ مگر اسلام عوض مىشود در انقلاب؟! اسلام همان اسلام است. شما یک قدرت طاغوتى را کنار گذاشتید؛ حالا اسلام را مىخواهید پیاده بکنید، احکام اسلام را مىخواهید پیاده بکنید؛ باید با تمام احتیاطات لازم، با تمام دقتهاى لازم، در این امور بررسى بشود یکوقت یک بیگناهى خداى نخواسته، روى یک مقاصدى که یک کسى ممکن است داشته باشد بیاید تهمت به او بزند، خداى نخواسته یک آدم بیگناهى چى بشود. و امروز هم همین طور که ملاحظه مىکنید روز تهمت است! من نمىدانم چه جور شده است که هر که به هر کس دلش مىخواهد هر چى مىگوید! نمىداند که تهمت زدن به مؤمن جزایش چه هست پیش خدا. نمىداند غیبت کردن از مؤمن چى هست. نمىداند که هتک حرمت مؤمن، هتک حرمت اللَّه است، اینها را نمىدانند. هر که هر چه دلش مىخواهد، حالا به هر کس، نه به یک نفر، نه به دو نفر، به اشخاص متقى تهمت مىزنند! خوب، البته یک دسته هم هستند که
مىخواهند تهمت بزنند. اینها از یک اشخاصى ترس دارند، خوف دارند.
تلاش دشمن در جهت حذف افراد لایق
ما اولى که آمدیم در اینجا، و اینها خیال کردند که ما این اشخاص را، بعض این اشخاص را، نمىشناسیم، شروع کردند راجع به چند نفرى که بیست سال من با آنها آشنا [هستم]، مثل آقاى دکتر یزدى ، آقاى بنى صدر آقاى قطب زاده ، اینهایى که من بیست سال با آنها آشنا بودم و اینها بیست سال در خارج خدمت کردند به ضد اینها، به ضد رژیم، عمل کردند، به مجردى که اینها آمدند، فوراً هى کاغذ مىآمد که اینها امریکایى هستند! اینها اصلًا مگر فارسى هم بلدند! نسبت به آقاى یزدى مىگویند مگر فارسى بلد است این؟! اینکه امریکایى است. آخر چرا باید انسان این طور باشد. حالا از اینها یک قدرى سست شدند، حالا افتادند به جان یک قشر دیگر. یک نفر آدمى را که من بیست و چند سال است از نزدیک مىشناسم، او پیش من درس خوانده، با من معاشر بوده، من همه چیزش را مىدانم، حالا افتادند به جان مثل آقاى دکتر بهشتى. آقاى دکتر بهشتى را از او مىترسند اینها، براى اینکه یک فرد لایقى است؛ و اینها نمىخواهند این طور افراد باشند؛ مىخواهند یکى یکى [هتک کنند] نوبت همهتان شاید برسد! یکى یکى، هر کس را یک جایى ببینند، یک کارى انجام مىدهد مىخواهند هتک حرمتش بکنند، یا ساقطش بکنند.
امروز آمدند به من گفتند که نسبت به ایشان خیلى [حرف زده] مىشود. من بیست و چند سال است، بیست و چند سال است که من ایشان را از نزدیک مىشناسم. اینها خیال کردند اینها از خارج آمدند و حالا من تازه اینها را دیدم و نمىدانم اینها کى هستند! من مىشناسم اینها را. مردم متقى هستند اینها. مردمى هستند که براى اسلام کار از آنها مىآید. خوب، این مردمى که براى اسلام کار از آنها مىآید یکى یکى را کنار بگذارم، کنار بگذارند، و همه را خلع سلاح بکنند، آن وقت کى دیگر باقى مىماند؟
الآن هر کس که در دولت باشد، هر کس که در شورا باشد، هر کس که در دادگاهها باشد، برایش مىگویند. رایج شده است یک همچو مطلبى که بیخود براى اشخاص یک مطالبى مىگویند. بیجا براى اشخاص یک چیزهایى مىگویند، باید احتراز بکنند. من نمىدانم این مردم چه مردمى هستند. مع الأسف در بین جوانهاى ما هم اشخاصى هستند زودباور. به مجرد اینکه مىگویند فلانى بله، امریکایى است، مىبینیم که یک عده از جوانها هم باورشان مىآید که امریکایى است! فلانى انگلیسى است. برنامه خود امریکاییها و انگلیسیها این است که اشخاص صحیح را به اسم انگلیسى و به اسم امریکایى ضایعش کنند؛ چون مىدانند خودشان ضایع هستند! مىدانند ملت پیش آنها چه جور هست اسم انگلیسى.
تهمت وابستگى به روحانیت
یک مطلبى بود که از سى سال، چهل سال، پیش از این من یادم است که آخوندها را وقتى مىخواستند، روحانیون را مىخواستند طرد کنند، مىگفتند اینها انگلیسىاند! خود آنها تزریق مىکردند که بگویند انگلیسىاند براى ضایع کردن. الآن هم امریکایى بیشتر هست در کار. الآن هم اشخاص صحیح را خود آنها تزریق مىکنند یا عمال آنها تزریق مىکنند که بگویید این امریکایى است. مع الأسف بعض از اشخاص هم که حسن نیت دارند، سوء نیت ندارند، باورشان مىآید و آنها هم مىگویند این مطلب را، بدون اینکه بررسى بکنند. یک کسى را که من سى سال است مىشناسم، مثلًا همین آقاى دکتر یزدى و آقاى دکتر بهشتى را در یک جایى من دیدم نوشتهاند که اینها پیش فلانى رفتند و خواستند که بختیار را ایشان چه بکند. اما آقاى دکتر یزدى که همیشه مخالف بختیار بود که من در آنجا بودم. آقاى دکتر بهشتى [هر] دفعه آمده پیش من راجع به بختیار یک کلمه نگفته. خوب، چرا باید مسلمان این طور باشد؟ چرا باید یک مسلمى را [هتک حرمت کنند] من میل نداشتم اسم اشخاص را ببرم؛ لکن وظیفه مىبینم که یک کسى را که مىخواهند هتکش کنند، یک کسى را که مىخواهند ضایعش کنند، براى اینکه نتواند خدمت بکند به اسلام،
من وظیفه شرعى مىدانم که یکوقتى دفاع بکنم از یک مسلمانى که به درد ما مىخورد، به درد اسلام مىخورد؛ و خدمت کرده است؛ بیست سال پیش هم خدمت کرده؛ حالا بخواهند او را، عرض مىکنم تضییعش کنند. فردا به شما هم مىگویند به آنها هم مىگویند، تا کى نوبت ما هم برسد! مسأله این طورى است. مىخواهند اینها اصلًا خلع سلاح کنند ما را. یکى یکى کنار بروند، کنار بروند، کنار بروند، چه بماند؟ آنها بمانند که مفسدند و فاسد هستند.
هشدار به جوانان و ملت ایران
اینها باید ملاحظه بشود. ملت ایران باید بدانند اینها را که یک اشخاص مفسد آمدند. جوانهاى دانشگاهى بدانند این معنا را که اینهایى که در دانشگاه مىآیند تبلیغات سوء مىکنند و از اشخاص مثلًا محترم آبروریزى مىکنند نظر سوء دارند. اینها مىخواهند که این نهضت به آخر نرسد. اینها مىخواهند که همان مسائل برگردد. باید دانشگاهیها توجه به آن بکنند و سایر قشرهاى ملت باید توجه به این معانى بکنند.
من امیدوارم که نتوانند این قشرهاى فاسد یک صدمه اساسى به نهضت ما بزنند. و با جدیت آقایان همه- روحانیون، سایر طبقات، و این دادگاهها و این دادستانیها و اینها- این مسائل حل بشود؛ و اسلام ان شاء اللَّه به آن طورى که خداى تبارک و تعالى مىخواهد در خارج تحقق پیدا بکند.
شأن دادگاه ویژه روحانیت
و این کلمه را من بگویم، خداى متعال مىداند که من نسبت به آخوندهاى فاسد آن قدر شدید هستم که نسبت به سایر مردم نیستم. ساواکى پیش من محترمتر است از آخوند فاسد! و خداى متعال مىداند این را که قضیه دادگاه ویژه اگر باشد، براى این نیست که دفاع باشد؛ براى این است که یک دسته اشخاص فاسد مىخواهند اشخاص آبرومند را از بین ببرند؛ و اینکه آقایان طرح کردند که در محیط خود اینها باشد، براى اینکه خودشان هم مىشناسند اینها را. و الّا ما ابداً نظر نداریم به اینکه اینها فرق داشته باشند با سایرین. نخیر، فرق دارند. فرق این است که شیطنت [و] ملعنتشان بیشتر از دیگران است. آن قدر صدمهاى که اسلام از یک آخوند فاسد مىخورد از محمد رضا نمىخورد! در روایات هست که آخوند فاسد و ملّاى فاسد در جهنم از بوى تعفنش اهل جهنم در عذاب هستند. در این دنیا هم از بوى تعفن بعض از آخوندهاى فاسد دنیا در عذاب است. ما طرفدارى از عمامه نمىکنیم. ما طرفدارى از اسلام مىکنیم. این اسلام پیش شما باشد معظم هستید. پیش هر کس باشد معظم است. عمل نکردن به اسلام و خیانت کردن به اسلام [از] معمم باشد بدتر است از آن کسى که غیر معمم باشد؛ براى اینکه ضررش به اسلام بیشتر
از دیگران است. اما قضیه اینکه یک مطلبى باشد نیست. مىخواهند هم همان دادگاههاى عمومى باشد. هیچ فرقى به حال ما ندارد.
صحیفه امام،ج 10،ص 270 تا 280
بازخوانی اندیشه امام خمینی
سخنان امام خمینی در جمع اعضاى سمینار دادگاههاى انقلاب
قاضى مستقل است و خودش باید نظر بدهد؛ لکن خدا را شاهد ببیند. این قلمى که دست مىگیرد قلمى است که ممکن است که آبروى یک مُسْلِمى را از بین ببرد؛ و ممکن است احقاق حقى بکند. و همین طور در همه امور باید خداى تبارک و تعالى را ناظر و حاضر ببینید.
کد خبر:
۱۵۷۲۶