پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران - این روزها، برای رژیم پهلوی آخرین روزها است. این را همه می دانند از انقلابیون تهران تا پهلوی ها، از سیایون جهان تا خبرنگارها. مساله دیگر سقوط پهلوی نیست، مساله چندوچون حکومت بعدی است. خبرنگارها مدام از خمینی می پرسند، رهبری نظام در اندیشه پایه گذاری کدام حکومت است؟ امام برخلاف دیگر رهبران، در پستوی قرارگاه انقلاب و در محاصره مشاوران نیست، خانه او به روی خبرنگاران باز است، پرسش و پاسخ اما با رسانه ها در آن روزهای پرالتهاب، گویای حقایق ماندگاری هستند. در مصاحبه با روزنامه اندنزیایی تمبو از رابطه با کشورها اسللامی، رابطه با مخافان خود، رابطه با آیت الله های غیر انقلابی و نقش خود نظام تازه تاسیس سخن می گوید.
سؤال: اندونزى بزرگترین کشور مسلمان است. جمعیت آن 135 میلیون است که هشتاد درصد آن مسلمان هستند. به همین جهت جمهورى اسلامىاى که شما در ایران در نظر دارید، براى اندونزى مورد توجه است. شکل این جمهورى چطور خواهد بود؟ جاى کسانى که مسلمان نیستند یا به خدا اعتقاد ندارند در این جمهورى کجاست؟
جواب: آنچه مهم است ضوابطى است که در این حکومت باید حاکم باشد که مهمترین آنها عبارت است از اینکه اولًا متکى به آراى ملت باشد، به گونهاى که تمامى آحاد ملت در انتخاب فرد و یا افرادى که باید مسئولیت و زمام امور را در دست بگیرند شرکت داشته باشند؛ و دیگر اینکه در مورد این افراد نیز خط مشى سیاسى و اقتصادى و سایر شئون اجتماعى و کلیه قواعد و موازین اسلامى مراعات شود. در این حکومت به طور قطع باید زمامداران امور دائماً با نمایندگان ملت در تصمیم گیریها مشورت کنند و اگر نمایندگان موافقت نکنند نمىتوانند به تنهایى تصمیم گیرنده باشند. افرادى که به عنوان نمایندگان یا مسئولین دولت در جمهورى اسلامى انتخاب مىشوند شرایطى دارند که با رعایت آن شرایط، حقیقتاً نمایندگان واقعى مردم انتخاب مىشوند نه نمایندگان طبقه خاصى که به ضرر اکثریت ملت عمل کنند. خطوط اصلى در قانون اساسى این حکومت را اصول مسلّم اسلام که در قرآن و سنت بیان شده تشکیل مىدهد.
- مبانى اقتصادى شما در رژیم اسلامى چیست؟ براى مثال در بخش بانکى آیا ربح از بین خواهد رفت؟ حق مالکیت را در رابطه با اصلاحات ارضى چطور مىبینید؟
- ربا در اسلام حرام است و به هیچ شکل در اقتصاد اسلامى وارد نباید بشود. و مالکیت در اسلام پذیرفته شده است ولکن اسلام در چیزهایى که حق مالکیت به آنها تعلق مىگیرد و نیز در شیوه و شرایط پیدا شدن این حق دستوراتى داده است که نظام اقتصادى اسلام را و نیز روابط اقتصادى در جامعه اسلامى را از روابط و نظام اقتصادى سرمایه دارى امروز دنیا جدا مىکند. و اگر این حدود و شرایط مراعات شود جامعه نه مشکلات و نابرابریهاى دنیاى سرمایه دارى امروز را پیدا مىکند و نه دولت اسلامى به بهانههاى مختلف هر گونه آزادى را از انسانها سلب مىکند. در اینجا باید نظام اقتصادى اسلام را در مجموعه قوانین و مقررات اسلامى در کلیه زمینهها و شئون فردى و اجتماعى ملاحظه کرد. این مسلّم است که از نظر اسلامى حل تمامى مشکلات و پیچیدگیها در زندگى انسانها تنها با تنظیم روابط اقتصادى به شکل خاص حل نمىشود و نخواهد شد بلکه مشکلات را در کل یک نظام اسلامى باید حل کرد، و از معنویت نباید غافل بود که کلید دردهاست. ما معتقدیم تنها مکتبى که مىتواند جامعه را هدایت کند و پیش ببرد اسلام است. و دنیا اگر بخواهد از زیر بار هزاران مشکلى که امروز با آن دست به گریبان است نجات پیدا کند و انسانى زندگى کند و انسان گونه، باید به اسلامروى بیاورد.
- آیا حقیقت دارد که در مفهوم دولت، بین شما و آیت اللَّه شریعتمدارى اختلاف هست؟ به چه بخشى این اختلاف مربوط مىشود؟ آیا لازم است که احتمالًا یک شوراى علما متشکل از آیت اللَّهها تشکیل شود و دولت به همان شکل قدیمى خود باقى بماند؟
.
- بیش از یک سال است که ملت ایران مکرراً خواستههاى خود را، حتى در برابر آتش مسلسل و توپ و تانک، بیان کرده است. در رفراندم تاسوعا و عاشورا با اکثریتى که در تاریخ رأى گیریهاى دنیا کم نظیر است، خواستار سرنگونى سلسله پهلوى و از بین رفتن رژیم سلطنتى و استقرار جمهورى اسلامى شده است؛ بنابراین در این خواستها هر که تردید کند خود را از ملت جدا کرده است. و بدیهى است که اگر شورایى از علما و دانشمندان اسلامى که آشنایى کامل به موازین و قواعد اسلامى دارند بر دولت جمهورى اسلامى نظارت نکنند، معیارهاى اسلام ممکن است- ولو به علت عدم توجه و آگاهى به آنها- رعایت نشود.
-[قوانین اسلامىاى که شما مایلید در ایران اجرا کنید، شبیه عربستان سعودى و لیبى خواهند بود؟
- آنچه را که ما به نام جمهورى اسلامى خواستار آن هستیم فعلًا در هیچ جاى جهان نظیرش را نمىبینیم.
- با کدام یک از جناحهاى مخالفین، خود را نزدیکتر مىدانید؟
- شعارها و خواستههاى نهضت اسلامى ایران آنچنان مورد قبول اکثریت قاطع ملت است که هیچ جناحى، که بجز این خواستهها چیزى مخالف آنها بگوید، در میان ملت جایى ندارد. نهضت ملت ایران حدود و چهارچوبهاى حزبى را درهم شکسته است و به صورت یک حزب درآمده است و آن، حزبِ ملت مسلمان ایران یعنى حزب اسلام و «حزب اللَّه» است. در مبارزات ایران کسى جرأت نمىکند از ملت دور باشد. من هم یکى از افراد ملت هستم.
- ماده پنج قرارداد ایران و روس به دولت روسیه حق مىدهد که در صورت تهدید به سرزمین روسیه آنها مىتوانند ارتش خود را به ایران روانه کنند. نظر شما چیست؟ به خاطر این نااطمینانى آیا شاه مىتواند از این امر به عنوان یک بهانه استفاده کرده و مخالفان را تحت این عنوان که دستاویز روسها قرار گرفتهاند از بین ببرد؟ نظر شما درباره این ماده در رابطه با استقلال ایران چیست؟.
- جمهورى اسلامى در کلیه قراردادها از اساس تجدیدنظر مىکند؛ زیرا قراردادهاى گذشته با حکومتى بوده است که متکى به آراى ملت نبوده و در این قراردادها خود را موظف به حفظ منافع و مصالح ملت ایران نمىدیده است. همین شاه بود که تا دیروز همیشه از سیاست مستقل ملى دَم مىزد و مىگفت ما از آنچنان قدرتى برخورداریم که هیچ دولت خارجى نمىتواند کمترین دخالتى در ایران بکند! و حالا امروز مدعى است که روسها در ایران نفوذ کردهاند؛ و حتى نوکران او احمقانه ادعا مىکنند که صدها هزار نفر که در تبریز شعار مرگ بر شاه مىدادند، خارجیانى هستند که به طور قاچاق از آن طرف مرز وارد شدهاند! امروز همه ملتها فهمیدهاند که این ملت نبوده است که حمایت از شاه مىکرده، بلکه این ابرقدرتها بودهاند که براى منافع خودشان از شاه حمایت مىکردهاند؛ و معنى سیاست مستقل ملى شاه این بوده است که او سیاستى مستقل و جدا از ملت ایران داشته است و دارد. ولى دیگر این بهانه جوییها نفعى به حال شاه نخواهد داشت و او و حامیانش خوب فهمیدهاند که با این بهانهها نمىتواند مخالفانش یعنى تمامى ملت ایران را سرکوب کند.
- موضع شما در برابر کارتر که از شاه حمایت مىکند چیست؟ و عقیده شما درباره نفوذ روسها در ایران چیست؟
- دشمن شماره یک ملت ایران کارتر و دیگر همفکران او در دولت امریکاست و الّا همه مىدانند که شاه از آنهاست و بدون حمایت آنها چیزى نیست. ولى این وظیفه ملت امریکاست که رئیس جمهورى خود را استیضاح کنند که چرا تا این حد از یک آدمکش حمایت مىکند و حیثیت ملى را بر باد مىدهد و آتش خشم ایرانى را نسبت به آنها شعلهور مىکند. و اما روسها؛ وضع ایران اجازه نفوذ به هیچ کس و هیچ قدرتى را نمىدهد، ان شاء اللَّه.
- بنا به نوشته روزنامه لوموند به تاریخ 3 و 4 دسامبر 78، مقامات ایرانى اظهار کردهاند که آیت اللَّه خمینى امسال 25 میلیون دلار دریافت کرده است. این پولها صرف تعمیر مساجد و امامزادهها و مدارس و یتیم خانهها و مؤسسات مىشود. آیا حقیقت دارد؟ اگر حقیقت دارد، آیا مسخره نیست که در واقع این دولت ایران است که با کمک مالى خود به شما باعث پیدایش شورش در ایران مىشود. در غیر این صورت طى شانزده سال تبعیدتان امکانات دیگرى براى ادامه فعالیتهایتان داشته اید؟
- این مطالب از اساس دروغ است و اساساً جعل، افترا، تحریف و قلب حقایق در منطق شاه و دارودستهاش از مهمترین پایههاى سیاستشان است.
- حقیقت قضیه با عراق چه بود که شما آنجا را ترک کردید؟ چرا شما فرانسه را انتخاب نمودید؟ و موضع شما در مقابل رئیس جمهورى فرانسه، بعد از تذکر 21 نوامبر مبتنى بر اینکه فرانسه نمىتواند سرزمینى باشد که از آنجا بتوان مردم را به خشونت دعوت کرد، چیست؟ و اگر دولت فرانسه به شما اجازه اقامت ندهد مقصد بعدى شما کجاست؟
- دولت عراق زیر فشار شاه فعالیتهاى مرا در جهت خدمت به اسلام و مسلمین نمىتوانست تحمل کند و لذا ناچار به ترک آن کشور شدم و عازم کویت شدم و با اینکه ویزاى کویتى داشتم مانع از ورود به خاک کویت شدند. ناچار به فرانسه آمدم تا در اینجاتصمیم به اقامت در یک کشور اسلامى را بگیریم. و هر گاه در مدت اقامت موقتى خودم در فرانسه احساس محدودیت در انجام وظایفم بکنم، خاک فرانسه را ترک خواهم کرد و مهم نیست که کجا باشم؛ زمین خدا وسیع است.
- نتیجه ملاقات شما با پادشاه اردن چه بوده است؟
- چنین ملاقاتى انجام نشده است.
- اگر شاه استعفا دهد و شما به عنوان رهبر جمهورى اسلامى ایران انتخاب شوید، آیا این وظیفه را قبول خواهید نمود؟ آیا ممکن است جنگى بین گروههاى نسبتاً مهم مثل طرفداران شریعتمدارى، سنجابى یا ارتش به دلیل اختلاف اهداف و جاه طلبى درگیرد؟
- من شخصاً چنین مقامى را نمىپذیرم و من به هوشیارى و نیز یکپارچگى ملت آنچنان امیدوارم که به خواست خداى تعالى هیچ گونه جنگ داخلى به وجود نخواهد آمد.
- رابطه شما با آیت اللَّه منتظرى چگونه است؟ آیا وى به عنوان یکى از مخالفین رژیم براى پیوستن به شما به فرانسه خواهد آمد؟
- من ایشان را سالیان درازى است که مىشناسم. ایشان امروز از علماى بزرگ ایران و مورد احترام مردم مسلمان است.
- فعالیتهاى شما در تبعید نشان داده است که شما بیشتر یک رهبر سیاسى هستید تا یک رهبر مذهبى.
- این حرفها که دین از سیاست جداست و امثال این حرفها در منطق اسلام نیست. فعالیت سیاسى یکى از وظایف مذهبى مسلمانان است.
- بهترین آرزویتان براى ایران چیست؟
- بزرگترین آرزوى من این است که مردم ایران از چنگال ظلم نجات پیدا کنند و صاحب کشورى باشند آزاد و مستقل. داراى نظامى اسلامى که در آن حقوق انسانها آنچنان که اسلام دستور داده است رعایت شود و در راه پیشرفت و ترقى و سعادت انسانى سرمشق براى همه ملتها باشند.
- بهترین خاطرات شما در مدت زندگى در تبعید چه بوده است؟
[امام در جواب این سؤال سکوت کردند.]
منبع: صحیفه امام، ج5، ص: 436