مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان تهران در هفته منابع طبیعی و ایام نهال کاری با بیان اینکه سرانه فضای سبز هر تهرانی ۴۲ مترمربع است، از میزان بسیار پایین نهال کاری نسبت به افزایش جمعیت تهران خبر داد. به گزارش خبرنگار محیط زیست جی پلاس؛ ۱۵ تا ۲۲ اسفند را با عنوان «هفته منابع طبیعی» می شناسیم نخستین روز هفته هم روز درخت کاری نامگذاری شده و مردم در این ایام نهال می کارند. ** تاریخچه روز درختکاری روز درختکاری ابتدا در سال ۱۸۷۲ و در ایالت نبراسکای آمریکا در ۱۰ آوریل (۲۱ فروردین) برگزار شد و گفته می شود که در آن روز بیش از ۱ میلیون درخت کاشته شده است اما بعد از مدتی این تاریخ به آخرین جمعه ماه آوریل انتقال یافت. امروزه بیشتر کشورهای دنیا روز درختکاری را محترم شمرده و در این روز به کاشتن درخت ها و نهال های متفاوت اقدام می کنند. البته تاریخ این روز با توجه به آب و هوای هر کشور متفاوت است و بیشتر سعی می کنند تا در موقعی از سال این کار را انجام دهند که درخت قابلیت رشد کردن را داشته باشد. ** لزوم درخت کاری امروزه در محافل علمی و مجامع معتبر
دانشگاهی جهان، از جنگل با نام «بستر و زیربنای حیات» نام می برند چرا که این پدیده الهی در پاکی آب و هوا، تأمین بیش از شصت درصد اکسیژن مصرفی جهان، ذخیره سازی آب های زیرزمینی، جلوگیری از بروز انواع فرسایش آبی و بادی، افزایش میزان بارندگی، تعدیل دمای محیط، ایفای نقش ریه در نظام تنفسی شهرها، از بین بردن میکروب ها، تامین سلامت روح و روان انسان، فراهم آوردن شرایط مطلوب تفریحی و تفرجگاهی، ایجاد زمینه تخیل و تفکر برای هنرمندان، کنترل اشعه خورشیدی، دوام و قوام حیات وحش و... نقشی بسیار مهم، حیاتی و زیربنایی دارد. به مناسبت همین ایام که شاهد تحرکاتی از سوی بعضی مسوولین و گروه های داوطلبانه مردمی برای کاشت نهال در کشور هستیم، گفت وگویی با علی کیان مدیر کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان تهران انجام دادیم:
-
هرساله در این ایام نهال هایی برای کاشت از طرف اداره کل منابع طبیعی به صورت رایگان در اختیار شهروندان قرارمی گیرد؛ آیا در ادامه نظارتی بر مراحل بعد از کاشت دارید؟
بخش عمده ای از این نهال ها به شرکت ها، موسسات و بخش های دولتی وغیر دولتی که مکان مشخصی برای کاشت دارند تحویل داده می شود و دراین مورد همکاران ما به طور مداوم نظارت می کنند اما بخش دیگری از توزیع نهال ها در بین مردم است. آنها با توجه به فضای لازمی که خودشان در اختیار دارند به کاشت و نظارت روی این نهال ها توجه می کنند ولی انبوه نهال های توزیعی ما به مکان هایی بر می گردد که قابلیت نظارت دارند. با پیگیری های ادره کل منابع طبیعی متوجه شدیم نهال های کاشته شده در سال های گذشته از شادابی خاصی برخوردار بوده و چیزی بالغ بر ۸۰ درصد آن ها وضعیت خوبی دارند.
-
وضعیت دسترسی شهروندان به تمام بخش های فضای سبز شهری تهران چگونه است؟
سرانه فضای سبز هر شهروند تهرانی ۴۲ متر مربع است و این فضا با توجه به نگهداری از جنگل های طبیعی و روند جنگل کاری هایی است که در طول سالیان گذشته توسط اداره کل منابع طبیعی استان تهران انجام شده است. اکثراین جنگل کاری ها در قالب پارک هایی است که در اطراف غرب و شرق وجنوب و شمال تهران در دسترس مردم است. همین بوستان هایی که بخشی از آن را امروز شهرداری ها نگهداری اش را به عهده گرفته اند، محدوده هایی است که در گذشته توسط اداره کل منابع طبیعی جنگل کاری شده و بیش از ۳۵ تا ۴۰ سال زمان و هزینه مادی برای آن صرف شده است. با توجه به جمعیت زیاد استان تهران، این سطح سرانه فضای سبز بسیار پایین بوده و لازمه بر طرف کردن این مشکل، وجود یک عزم ملی برای توسعه جنگل کاری های مداوم در سطح استان است.
-
شهرداری هم به اندازه کافی، نهال در اختیار مردم می گذارد و نظارتی هم بعد از اجرای کاشت دارد؟
بله آنها هم دراین ایام بسته های نهالی خوبی را به رایگان در اختیار مردم قرار می دهند و ازطرفی هم شاهد شاداب نگه داشتن بوستان های داخل سطح شهرهستیم.
-
چه واکنشی نسبت به افزایش جمعیت استان تهران و جایگزینی سازه های بتنی با مراتع استان دارید؟
اداره کل منابع طبیعی و سازمان جنگل ها اعتقادی بر گسترش بافت شهری ندارد و توسعه بی رویه شهرها باعث مشکلات و هزینه های فراوان برای دولت و دستگاه های اجرایی برای ارایه خدمات است. ما می توانیم به جای گسترش اراضی شهری به صورت افقی، با یک مهندسی خوب شهرها را به صورت عمودی به طوری که جابه جایی هوا ممکن باشد، گسترش دهیم تا اراضی سبز ما برای آینده گان حفظ شود و این کار کمک می کند تا کمتراز اراضی ملی برای توسعه شهرها استفاده کنیم.
-
فکر نمی کنید قانون و ضمانت اجرایی ضعیفی برای برخورد با متخلفین و مخربین منابع طبیعی داریم؟
در سال های اخیر با توجه به این که قوای سه گانه مجریه ، مقننه و قضایی بحث حفظ و حراست از اراضی ملی را به صورت جدی دنبال کرده اند تا حد زیادی این مباحث قابل کنترل شده است. ما توانستیم در یک سال گذشته بیش از ۱۸۵ هکتار از اراضی ملی که به تصرف متجاوزین درآمده بود را با اجرای تبصره ۱ ماده ۵۵ از متصرفین خلع ید کنیم. حدود ۲۹ هکتار را هم البته با اجرای احکام قضایی از دست متخلفین خارج کردیم اما با توجه به گستردگی حجم کار در بخش منابع طبیعی، نیاز هست که امکانات مادی و نیروی انسانی بالایی در اختیار این مجموعه قرار بگیرد تا به نحو مطلوب تر بتواند به فعالیت خود ادامه دهد.
-
مراتع استان تهران، ثبت ملی می شوند؟
برای بیش از ۹۲ درصد از اراضی ملی استان تهران سند مالکیت اخذ کرده و تنها ۸ درصد باقی مانده که بخشی از آن هم در حال فرایند اخذ سند است که تلاش می کنیم کلیه اسناد ما تک برگ باشند. از سال ۱۳۴۱ که قانون ملی شدن مراتع و جنگل ها تصویب و بعد از آن هم قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها در سال ۱۳۴۶ اجرایی شد، بحث تشخیص اراضی ملی بوجود آمد. آن زمان بود که اراضی احیا نشده توسط مردم، کم کم ثبت ملی شدند و تا به امروز ادامه دارد.
-
چقدر از سیلاب های موجود، برای آبیاری جنگل کاری ها استفاده می شود؟
یکی از اقدام های زیربنایی در آبخیزداری توسعه آبیخیزهای استان تهران است. از ۱۱۸ حوزه آبخیز درسطح استان، در ۵۹ حوزه اقدام های مکانیکی وبیولوژیکی برای تثیبت آب راه و کنترل سیلاب ها انجام شده و برای ۱۶ حوزه دردست اجراست. همچنین برای ۴۴ حوزه دیگر مطالعات صورت گرفته اما هنوز اقدامی انجام نشده است. در بخشی از جنگل کاری ها از ظرفیت آبخیزداری در جهت آبیاری استفاده می شود و برای کنترل سیلاب و کاهش خطرات سیل در استان تهران هم طرحی را آماده کردیم و خدمت استانداری و شهرداری تهران ارایه کردیم که چیزی بالغ بر۶۵ میلیارد تومان است .
-
میان رشد جمعیت تهران و میزان درختکاری، تعادلی برقرار است؟
رشد نهال کاری با توجه به نرخ افزایش جمعیت در تهران که بسیار کم است. وجود یک هکتار جنگل می تواند برای ۱۰ نفر به مدت یک سال اکسیژن تولید کند؛ پس با بررسی این آمار، اگر به عنوان مثال سالیانه ۱۰۰ هزار نفر افزایش جمعیت داشته باشیم باید ۱۰ هزار هکتار جنگل کاری هم داشته باشیم که تازه بتوانیم وضع موجود را حفظ کنیم! فعالیت سازمان محیط زیست بیشتر منوط به نظارت است و اجرای این موضوع بر عهده اداره کل منابع طبیعی بوده که امیدواریم با تامین هزینه های لازم، اقدام های خوبی راه شاهد باشیم.
-
کارکرد فعلی رسانه ملی در آموزش شهروندان برای حفظ و حراست از منابع طبیعی را چقدر کافی می دانید؟
نقش رسانه ها از جمله صداوسیما درافزایش آگاهی بسیار موثراست و تبلیغات مناسب دررسانه می تواند در زمانی کوتاهی اثربخش باشد اما با توجه به هزینه بالای تبلیغات در تلویزیون، این کار با کمی تاخیر و کندی روبرو است که امیدواریم با تعامل هر چه بهتر این سد هم از میان برداشته شود. تعامل خوبی با رسانه ملی در زمینه حفظ و حراست از منابع ملی برقرار است و ما در مجموع تا اینجا از عملکرد صدا و سیما راضی هستیم.
به گزارش جی پلاس؛ واقعیت این است که بدون حفاظت از منابع آب، خاک، پوشش گیاهی و بهره برداری بهینه از آنها، نمی توان به توسعه پایدار و تولید مطمئن در کشاورزی رسید. توسعه کشاورزی که به منظور تولید غذا و درآمد بیشتر و ایجاد اشتغال انجام می گیرد، راهی برای پایداری تولید غذایی و حفظ منابع طبیعی است. متاسفانه در حال حاضر منابع تجدید شونده مانند آب، خاک، جنگل و مرتع، روند تجدید نشدن را می پیمایند یا تجدید آنها از یک نسل و چند نسل بیشتر می شود. بنابراین، اگر معتقدیم منابع طبیعی، بستر کشاورزی و حتی بستر حیات است، باید همکاری و هماهنگی همه ارگان های دولتی و بهره برداران خصوصی و همه اقشار مردم در چارچوب عزمی ملی
بروز یابد و این مساله جز با شناخت و آگاهی دادن به آنها میسر نمی شود. منابع طبیعی هر جامعه، ثروت خدادادی آن جامعه است که فقط به نسل حاضر تعلق ندارد، بلکه میراثی است که باید برای آیندگان باقی بماند. اگر بخواهیم آینده بهتری داشته باشیم، باید در راه حفظ، احیا و توسعه این منابع بیش از پیش بکوشیم؛ در غیر این صورت جهان آینده، جهانی همراه با فقر، گرسنگی و محیط زیستی آلوده و غیرقابل زندگی خواهد بود.