روزهای اول، کار کِساد بود. مردم اعتماد نمیکردند و نمیتوانستند لباسی را که تن نزدهاند، تنها از راه دیدن عکسهایش سفارش دهند. جی پلاس، خیلیها بعد از واریز مبلغ اولیه بارها پیام میدادند؛ یا از خریدشان منصرف شده بودند یا میخواستند ارتباطشان با آیدا قطع نشود که مبادا پولشان خورده شده باشد و یک لیوان آب هم روی آن!
این روزها پرسه در خیابانهای شهر و نگاه به ویترین فروشگاههای مختلف یک پیام ثابت دارد: «آغاز فصل حراج!» روزهای پایانی سال نزدیک است و مغازهها قیمت جنسهایشان را به بهانه عید شکستهاند تا مردم با هزینههای کمتری نونوار شوند. این رسم همیشگی، سنتی است که از سالها پیش هر کسی بالاخره یک جوری سر خودش را با آن گرم میکند. بعضیها قرار و مدارهایی برای رفتن به بازار بزرگ تهران میگذارند. به خیال خودشان میروند از مرکز پخشها خرید کنند تا درگیر مغازههایی که پول اجارههای سرسامآورشان را با زیاد کردن قیمت اجناس در میآورند، نشوند. بعضیهای دیگر به خرید از برندهای معتبر اعتقاد بیشتری دارند. میگویند که اینطوری خیالشان راحتتر است و لباسی که میخرند لااقل اسم و رسم دارد. این وسط روش جدیدی هم چند سالی است مُد شده و مردم را از شر ترافیکهای سنگین خیابانها و شلوغی مغازهها نجات داده است؛ خرید اینترنتی! صفحههای زیادی در اینستاگرام و سایتهایی با امکان خرید آنلاین راه افتادهاند تا روند خرید مردم را هم مثل خیلی چیزهای دیگرشان امروزی کنند. حالا دیگر مردم میتوانند تنها با چند کلیک ساده، جنس مورد نظرشان را دم در خانه تحویل بگیرند. این روش در کنار مزیتهایی مثل از دست ندادن زمان، وقت و انرژی، مشکلاتی هم دارد که باعث شده همچنان بلاتکلیف بماند. برای مردمی که به چشمهایشان بیشتر از گوشها اعتماد دارند، خرید اینترنتی استرسی دارد تمامنشدنی. چیزی که با وجود رونق زیادش هنوز نتوانسته از جان آدمیزاد رخت بر بندد و با هر کلیک، بیشتر هم میشود.
بلیتهای بختآزمایی
«آیدا» از اولین کسانی است که بنای خرید از طریق صفحات اینستاگرامی را گذاشت. با نمایش تصویری لباسهای مختلف از برندهای متفاوت ترکیه کارش را شروع کرد. راه تماس مردم با آیدا شماره تلفنی بود که تنها از طریق تلگرام و واتسآپ به آن پاسخ میداد. هر کسی از هر لباسی خوشش میآمد با آیدا تماس برقرار میکرد و آن را سفارش میداد. ۳۰ درصد مبلغ لباس را باید زمان سفارش پرداخت میکرد و مابقی آن میرفت تا بعد از اینکه آیدا از ترکیه بیاید. روزهای اول، کار کِساد بود. مردم اعتماد نمیکردند و نمیتوانستند لباسی را که تن نزدهاند، تنها از راه دیدن عکسهایش سفارش دهند. خیلیها بعد از واریز مبلغ اولیه بارها پیام میدادند؛ یا از خریدشان منصرف شده بودند یا میخواستند ارتباطشان با آیدا قطع نشود که مبادا پولشان خورده شده باشد و یک لیوان آب هم روی آن! حالا دو سال از آن روزها میگذرد. آیدا میگوید:« من مشتریهای ثابت خودم را دارم. دیگر لازم نیست برای جلب اعتماد مشتریهای جدید زحمت بکشم. روزهای اول کار خیلی سخت بود. هیچکس اعتماد نمیکرد. برای مردم ما که عادت دارند حتی در فروشگاهها چند بار یک لباس را پرو کنند و آخرش هم بگویند بقیه مغازهها را هم ببینیم و بر میگردیم، خرید اینترنتی حکم بلیت بختآزمایی را داشت. انگار میخواستند زندگیشان را ریسک کنند. کسی که میخواهد در این کار موفق شود باید صبر و حوصله به خرج دهد؛ سود ابتدایی را پایین بیاورد و بعد از آنکه اعتماد دیگران را به دست آورد، دیگر گوی و میدان دست خودش است. حالا اما نسبت به روزهای اول اوضاع خیلی بهتر شده است. من هر سه ماه یکبار میروم ترکیه و سفارشهای مشتریانم را خریداری میکنم. تجربه من در دیدن لباسهای برندهای مختلف خیلی به این اعتمادسازی کمک کرد. وقتی مشتریها برای رسیدن به نتیجه قطعی در مورد سایز مورد نظرشان سوال میپرسند، من میتوانم بر اساس لباسهایی که از نزدیک دیدهام به آنها کمک کنم. سوالهای مردم اما خندهدار و گاهی شوکآور است. یکی میپرسد به نظرتان من این لباس را اگر سایز مدیوم بخرم، تا یک ماه دیگر اندازهام میشود؟ دیگری میخواهد بداند چون آلاستارهایش سایز ۳۸ است، این کفش را باید ۳۷ بخرد یا ۳۹؟ و چارهای نیست جز اینکه با آنها راه بیایی یا در نهایت یک جایی خودت را از این بحثها خلاص کنی و بگویی هر طور میل خودتان است.»
دُرست در یک قدمیمان
پای حرفهای مشتریان خرید از صفحههای اینستاگرامی که مینشینیم، حرفهای دیگری دارند. برای آنها خرید از اینستاگرام هیجانی است که روزگاری دوست داشتند طعمش را بچشند. مریم که از اولین مشتریان اینستاگرامی است و از دو سال پیش لابهلای صفحات اینستاگرامی جدیدترین جنسهای تُرک را سفارش میداده، میگوید:« روزهای اول اعتماد کردن به این مدل خریدها کار سختی بود. من کامنتهای مردم را زیر تصویر لباسهای پیجهای مختلف میخواندم و سعی میکردم بین آنها چیزی پیدا کنم که اعتمادم را زیاد کند. به صفحههای زیادی سر میزدم و بالاخره تصمیم میگرفتم به یکی از آنها سفارش بدهم. به محض واریز پول اولیه، استرس من شروع میشد و نهیبهایی که به خودم میزدم که این چه کاری بود کردم و اگر پولم به باد برود، دستم به جایی بند نیست. سعی میکردم با ارسال پیامهای مختلف ارتباطم را با فروشنده قطع نکنم تا روزی که بالاخره خبر میرسید جنس من آماده تحویل است. خیالم از این بابت که راحت میشد، درگیر داستانهای رنگ و سایز میشدم. بعضی از لباسها رنگشان با چیزی که من دیده بودم متفاوت بود؛ کمرنگتر یا پُررنگتر و بعضیها سایزشان جور در نمیآمد. چند باری دستم خطا رفت تا بالاخره به جمعبندی رسیدم و نتیجهای که میخواستم عایدم شد. خرید اینستاگرامی دیگر لذتی تمام نشدنی شده بود که هر شب سرگرمم میکرد. این داستانها با همه هیجانی که داشت اما آنقدر ریسک زیادی همراهش بود که واقعا به لذتش نمیارزید. با همه اینها برای منی که میخواستم جدیدترین برندهای ترکیه را تن کنم، چارهای جز این نبود تا اینکه پای خیلی از این برندها به کشور خودمان هم باز شد. حالا دیگر با بالا رفتن قیمت دلار و وجود فروشگاهها درست در یک قدمی خانه هر کسی، خرید از اینستاگرام خطایی است تکرارنشدنی. آدم تا وقتی میتواند خودش برود و از نزدیک جنس مورد علاقهاش را خریداری کند، چه دردسری است که با این پیغام و پسغامهای تلگرامی به خودش بدهد؟»
صحبت با فروشنده های خیالی
فروشنده یکی از فروشگاههای معتبر که سایت خرید آنلاین هم دارد، میگوید:« یکی از سوالهایی که ما هر روز باید به آن پاسخ بدهیم این است که این سایت زیر نظر شما فعالیت میکند یا مستقل است؟ هدف ما از راهاندازی سایت آسان کردن نحوه خرید برای مردم بود اما باورتان نمیشود که هر روز در فروشگاه با مشتریانی روبهرو میشویم که با دیدن جنسهای مختلف میگویند که قبلا آن را در سایت فروشگاه هم دیدهاند اما نتوانستهاند اعتماد کنند و بخرند. بدون شک آنها تقصیری ندارند و هر چه هست به دلیل بیاعتمادی زیادی است که در نتیجه تجربه مردم به دست آمده است. در مدل خرید از اینستاگرام مردم حداقل شماره تماس فروشنده را دارند تا در صورت نیاز با او ارتباط برقرار کنند اما بیشتر سایتهای خرید اینترنتی به جایی بند نیست. انگار مشتریها دارند با فروشنده خیالی ارتباط برقرار میکنند و این کار را برایشان سختتر هم میکند. ما برای رفع این مشکل دو شماره تماس هم در سایت گذاشتیم تا میزان اعتماد مردم را بالاتر ببریم. در نهایت با اینکه اوضاع بهتر شده اما مردم عادت کردهاند جنس لباسها را لمس کنند، آنها را بپوشند و خوشان را برانداز کنند. البته از جهت روانی خرید حضوری همیشه احتمال بیشتری نسبت به آنلاین دارد چرا که وقتی فرد لباس را میپوشد میتواند با آن ارتباط برقرار کند و به این نتیجه برسد که هزینه کردن برای این جنس ارزشش را دارد.»
هزاران مثال مانند شهرزاد
علی آنقدر از سایتهای اینترنتی سفارش داده و سرش بیکلاه مانده است که به محض شنیدن اسم خرید اینترنتی دادش بالا میرود. میگوید:« در کشوری که مردم خودشان هم به خودشان اعتماد ندارند، چطور میشود به یک سایت روی هوا اعتماد کرد؟ من چند بار این کار را کردم و فقط شانس با من یار بود که هزینه زیادی برای خرید اینترنتی ندادم. هر بارش اما دروغ بود و کلاهبرداری. نمونهاش همین خرید اینترنتی سریال شهرزاد. چند مثال برایتان از آدمهایی بیاورم که برای کمک به زنده ماندن شهرزاد هزینه خرید سیدیها را واریز کردند و هیچگاه شهرزادی به چشم ندیدند؟»
منبع: سایت شهر