جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

مسابقه‌ای که برنده‌ای نداشت

چرخ سه چرخه امیرعلی، نان و سیب زمینی پخته منصور را له می‌کند. منصور نگاهش از بخار پایپ برمی‌گردد به نان و سیب زمینی که قرار بود نخستین وعده غذای بعد از دو روز گرسنگی باشد و حالا شده بخشی از خاک بی‌چمن پارک حقانی...

کد خبر: ۳۵۰۹۳۶
مسابقه‌ای که برنده‌ای نداشت

به گزارش جی پلاس، «... ننه این بچه کجاس بیاد جمعش کنه؟» ریحانه؛ مادر ١٩ ساله امیرعلی ۴ ساله، دولا مانده روی چمن‌های پارک. سرش با زمین ٢٠ سانت فاصله دارد و دست‌هایش میان پرانتز پاهایش گیج مانده. زرورق دوایش خالی است و آویزان از دست‌های گیج و رسول می‌گوید دیشب کاسبی ریحانه دندان گیر نبوده و نتوانسته پول جنس جور کند....

بیداری قبل از ٩ بامداد

٩ صبح جمعه، خیابان شوش، پارک حقانی، خواب نرفته، بیدار است از تلخی بوی پلاستیک سوخته و آسمانش، شده ابری سفید از دود تار شیشه و هرویین که از سوراخ پایپ‌ها بیرون می‌زند یا روی زرورق‌های آلومینیومی و برنجی بخار می‌شود. ابتدای پارک حقانی، از دور که نگاه کنی، نزدیک هم که بروی، فقط آدم‌های مچاله می‌بینی. آدم‌هایی که وقتی قد راست می‌کنند که دل مدور پایپ و بستر کشیده زرورق‌های‌شان پر باشد. اینجا زندگی خیلی ارزان است. خیلی ارزان. حداقل ۵ هزار تومان، به اندازه نیم گرم شیشه، و پر پر، ٧۵ هزار تومان، به اندازه یک گرم شیشه یا ٣ گرم هرویین....

٩ صبح جمعه، می‌شود تصاویر را جور دیگر هم ورق زد و به آن صفحه‌ای رسید که در حیاط «خانه خورشید»، ١٠٠ زن با دهان‌های بی‌دندان، با چشم‌های گود افتاده، با ناخن‌های نیم جویده و شکسته، با صورت‌های تکیده، اما با نگاه‌های امیدوار و پر از لبخند منتظرند برای پوشیدن لباس‌های فرم تا راهی نخستین «ماراتن زنان بهبود یافته» شوند و در فاصله سه پارک اطراف و در مسیر ٣ کیلومتری پیاده‌روی‌شان شعار «بازگشت از اعتیاد» سر دهند در منطقه‌ای که در هر خانه را بکوبی، ساکنانش قبل از باز کردن در، دنبال قایم کردن بسته‌های پنجی و یک گرمی‌شان هستند زیر پتو و زیراندازهای نیم سوخته و حفره‌های فراموش شده... منیژه کنار بازیگران تئاتر ایستاده. چشم‌هایی دارد به رنگ عسل. به تردی عسل. وقتی حرف می‌زند، با هر کلمه‌ای که می‌گوید، از عسل مهربانی تراوش می‌کند. امروز ۶ سال و ١٠ ماه و ٢٨ روز از پاکی او می‌گذرد. و نمی‌خواهد به یاد بیاورد در آن ٢٢ سالی که تریاک کشید و هرویین دود کرد و کراک سر سیخ زد، چه آمد و چه رفت. «گذشته خوبی نبود. فردا هست. فردایی که شاید من نباشم.»همه‌چیز رفت. وقتی یک بهبود یافته بگوید «همه‌چیز رفت» و زبانش روی حروف م و چ و ز گیر بیفتد نمی‌شود فهمید یعنی چه تا وقتی خودش بگوید «شوهرم از مواد مرد. همه زندگی‌رو فروختم برای مواد. خودم و دو تا پسرهام گوشه یه پارکینگ پلاستیک کشیدیم به سقف و اونجا زندگی می‌کردیم. شده بودم مث مردا. یه چرخ دستی گرفتم و زباله جمع می‌کردم. وزن خودم ٣٠ کیلو بود، وزن چرخ ١۵ کیلو که وقتی پر زباله می‌شد، باید ٧۵ کیلو‌رو دنبال خودم می‌کشیدم. ولی می‌کشیدم تا دستم‌ به کسی دراز نشه. نکردم. ٢٢ سال دستم‌رو برای مواد‌رو به هیچ ناکسی دراز نکردم...» در مرور مختصر گذشته لب‌هایش می‌لرزد و چشم‌هایش آب می‌افتد. به‌خصوص، وقتی یادش می‌آید که چطور دو پسرش پای بساط مادر نشستند و شدند همپای مادر در دود کردن‌ها و خمار شدن‌ها و وقتی یادش می‌آید که پسر ٢۴ ساله‌اش، حتی قبل از اینکه دستش به زنی بخورد، پای مواد جان داد. منیژه هر پنجشنبه، وقتی می‌رود «دارالسلام» و سر مزار حمیدرضای ٢۴ ساله‌اش، همه آن روزها را با خود مرور می‌کند. «فقط خودم‌رو می‌دیدم. در اون سال‌ها هیچ‌کس‌رو نمی‌دیدم. همه‌مون اینطوریم. وقت اعتیاد، خودمون‌رو گم می‌کنیم.

حداقلی برای ترحم

نسرین، باران دو ساله‌اش را هل می‌دهد به سمت جمشید. جمشید، هم بساطی نسرین، تکه‌های کوچک نان بربری را در چای نبات می‌خیساند و به دهان باران می‌گذارد. باران با پاهای برهنه، با جثه‌ای نحیف‌تر از آن نان بربری، دست‌های کوچک و کثیفش را به سمت مادر دراز می‌کند برای در آغوش کشیدن محبت. جمشید، نگاهش را می‌آورد در ادامه مسیر چشم‌های باران. نسرین قدم‌های مرد جوانی را می‌پاید که هنوز به اندازه جمشید ویران نشده...

کتک، هر وعده ۵ هزار تومان

عطیه دو روز قبل هم کتک خورد. مرتضی عطیه را گوشه پارک گیر انداخت و یادش آورد که سه سال عاشقش بوده. دو سال قبل هم وقتی عطیه خمار مواد بود و مرتضی که معتادش کرده بود، بازی‌اش می‌داد برای نیم گرم جنس، اول یک مشت محکم کوبید توی دماغ عطیه که دماغ دختر شکست و آنقدر به شکم و پهلوهای عطیه لگد زد که تا دو ماه بعد هم سیاهی جای لگدها، یاد عطیه می‌آورد که «مرتضی» یعنی چه. دو روز قبل هم عطیه گفت که می‌خواهد «مرتضی و اعتیاد» را فراموش کند. مرتضی هم سر کوباند زیر چشم عطیه. زیر چشم عطیه مثل خلیجی کوچک در دل ساحل، کبود و بنفش است. دخترک خیاط، پا به نودمین روز پاکی گذاشته. ٩٠ روز پاکی بعد از یک ماه کارتن‌خوابی و سه سال اعتیاد. «امروز، آسمون‌رو آبی می‌بینم. امروز از اینکه دوباره به اعتیاد برگردم می‌ترسم. و این ترس خیلی خوبه. چون اگه نترسی میری. تا تهش میری و همه‌چیزت هم میره. بیشترینش حیثیتته و کمترینش، آرزوهات. ولی توی همون روزا، توی اون روزای اعتیاد و کارتن‌خوابی، یه سوال میشه خوره روحت. میشی پر از چرا. چرا من؟...»خیلی دور نیست آن سال‌هایی که وقتی در پارک حقانی راه می‌رفتی، زیر پایت را مراقب بودی برای سرنگ‌های رهاشده که تتمه خون مخزن‌شان، هنوز گرم بود و زنده. امروز، چمن و خاک پارک پر است از لوله‌های دودزده آلومینیومی و برنجی. هنوز هم چمن و خاک پارک محل بازی بچه‌هاست. بچه‌هایی که تفریح‌شان آتش زدن وسایل کارتن‌خواب‌هاست بعد از آنکه ردش را بالای درختان پارک می‌گیرند و از درخت بالا می‌روند و کیسه‌ای را به زمین پرت می‌کنند که آخرین تکه‌های زندگی مرد یا زنی محتضر از اعتیاد را در خود جا داده است. کیسه‌ها روی موزاییک‌های پارک به آتش کشیده می‌شود و فرزانه و ملیحه و شیدا که دوا را روی زرورق‌های آلومینیومی‌شان تبخیر و دود می‌کنند سری تکان می‌دهند به تاسف برای آن بی‌نوایی که شب که برگردد، دیگر «هیچ چیز» ندارد. «دیگه کسی تزریق نمی‌کنه. دیگه رگی نیست واسه تزریق. پریروز خودم دیدم شاپور حتی پشت گوشش هم رگ نداشت که سوزن بزنه. رگ همه‌اش خشک میشه بس که سوزن می‌خوره...» فرزانه می‌گوید. «دیروز با دستای خودم چشمای یه جوون‌رو بستم. جوون جوون. همین جا کنار استخر مرد. مرده بود وقتی من رسیدم. نگاه کردم دیدم از زیر ظل آفتاب جم نمی‌خوره. هی گفتم خوبه نپخته‌ها. بعد شکّم گرفت. رفتم جلو. دیدم چشماش نیمه بازه. فکش نیمه بازه. دست زدم به پیشونیش. یخ یخ. دست کشیدم چشماش بسته شد...» ملیحه می‌گوید. «گرسنگی، تشنگی، بی‌پولی، فکر می‌کنی چطوری پول جنس جور می‌کنیم؟ هر کار که شد. هر جور که شد...»جمله‌های شیدا ناتمام می‌ماند. نوازش انگشت‌ها مرهم گونه‌ها می‌شود تا قطرات اشک سرگردان نماند...

خودم را از اعتیاد پس گرفتم

روی پلاکاردی که یکی از زنان بهبود یافته و شرکت‌کننده در نخستین ماراتن زنان بهبود یافته به دست گرفته نوشته شده: «خودم را از اعتیاد پس گرفتم...»زن‌ها شعارهای‌شان را فریاد می‌زنند و تنها واکنش معتادان پارک حقانی این است که بپرسند این همه سر‌و‌صدا و پراندن نشئگی آن هم این ساعت صبح بابت چیست. متلک می‌اندازند و مسخره می‌کنند و با الفاظ رکیک زن‌ها را صدا می‌کنند. زن‌ها شعار بهبودی از اعتیاد می‌گویند و مردی رد می‌شود و کنار گوش‌مان می‌گوید: «شیشه هم هست...»محتوای بساط آن آخر خطی‌ها را که نگاه کنی تلخندی به لبت می‌نشیند که بدتر از گریه، بیشتر از یک بغض به فرجام نرسیده دردت می‌آورد. یک تلفن اسباب‌بازی بدون گوشی قرمزرنگ... یک خرس پشمالوی قهوه‌ای که هنوز جای فرورفتگی‌های انگشت کودکی فراموش‌شده را روی تنش دارد... بدنه شکسته یک تلفن همراه... یک سنجاق قفلی تا خورده... یک بلندگوی ضبط... یک لنگه کفش کهنه... مردی شلواری به دست گرفته و داد می‌زند «شلوار، دو تومن» اگر شلوار را بفروشد پول یک وعده حمام بعد از ٣ هفته جور می‌شود... پسری کتش را به دست گرفته و داد می‌زند «کت جین، ۵ تومن» اگر کت را بفروشد خرج یک وعده شیشه جور می‌شود...

گرسنگی یعنی...

سمیه ۶ سال کارتن‌خواب بود. بعد از ٧ سال اعتیاد، امروز چهارمین سال پاکی‌اش را جشن می‌گیرد. شعار نمی‌دهد اما تار و پود لبخندش، سپاسی عمیق است از همه آنها که به پاکی‌اش کمک کردند... «گرسنگی کارتن‌خوابی خیلی سخت بود... گرسنگی یعنی ساعت‌ها و ساعت‌ها دمر می‌خوابیدم و معده‌ام‌رو به زمین فشار می‌دادم تا درد گرسنگی‌رو نفهمم. می‌رفتم کنار مغازه‌ها تا یک نفر یک تکه نون به من بده. سرمای کارتن‌خوابی خیلی سخت بود. درد استخونام‌رو هیچ‌وقت فراموش نمی‌کنم... و... دیگه نمی‌خوام به اون روزا برگردم...»در قسمت‌هایی از پارک حقانی می‌رسی به جایی که آدم‌ها مثل یک زنجیر پیوسته‌اند. بدون هیچ فاصله‌ای. اگر سوزنی پایین بیندازی، شاید بیفتد روی جای خودزنی‌های دست دنیای ١۵ساله که دیشب را هم خانه نرفته و از مادرش هم که سه شب است خانه نمی‌آید بی‌خبر است. شاید بیفتد روی پای فلج مریم که ۴ سال است کارتن‌خواب است و ۴ سال است روی صندلی چرخدار می‌نشیند. شاید بیفتد روی سر یحیی ٧ ساله که دیشب، عماد با کتک، سوزن هرویین را از دستش بیرون کشید... . لیلا ارشد، مدیر خانه خورشید. یادش می‌آید دختری را که امروز بین این زنان بهبودیافته نیست. پاک شد. اما گم شد. «پدر شوهر و شوهرش معتادش کرده بودن و بعد از اعتیادش از خونه بیرونش کردن. با خواهرش کارتن‌خواب شده بود. آنقدر اعتیادش شدید بود که یه شب موقع مصرف با شکم افتاده بود روی اجاق پیک‌نیکی و شکمش سوخته بود. همون موقع، خواهرش، کنار دستش، جلوی چشمش اوردوز کرده بود و مرده بود. زخم شکمش عفونت کرده بود. هر وقت می‌اومد خانه خورشید گفته بودم که ببرنش بیرون از اتاق. چون بوی تعفنش در حدی بود که نفسم می‌گرفت... فروردین‌ماه یک سالی اومد و گفت، خانم ارشد، دیگه پاک شدم...»

منبع: روزنامه اعتماد

انتهای پیام

دیدگاه شما