به گزارش جی پلاس، سالهاست که به دلیل رشد فزاینده جمعیت و به تبع آن تقاضا از منابع آب، از سطح زمین گذشته و به زیر زمین رسوخ کرده است. بهره کشیدن های بیش از حد از آب های زیرزمینی در سال های گذشته عمر منابع آبی ایران را رو به پایان برده است؛ خشکی فقط روی زمین را در برنگرفته و زیر زمین نیز روز به روز به مناطق خشک می پیوندد. طی سال های ۱۳۷۳ تا۱۳۸۴ بیش از هزار چاه غیر مجاز موجود بوده که تعداد آن با گذشت سال ها روند صعودی نیز به خود گرفته است.
همچنین بهره برداری از مخازن آب زیر زمینی کشور از حدود ۰.۱ میلیارد متر مکعب در دهه ۴۰ به بیش از ۱۱۰میلیارد مترمکعب تا سال ۱۳۹۳ رسیده است به طوری که برداشت بیش از حد منابع زیرزمینی در بسیاری از مناطق به افت کیفیت این منابع منجر شده است. بر اساس گزارش مرکز پژوهش های مجلس منابع آب زیرزمینی در تامین آب بخش های مختلف کشاورزی، صنعت و شرب کشور سهم موثر و عمده ای دارد و حیات بخش وسیعی از کشور به آن وابسته است. در وضعیت کنونی سهم منابع آب زیرزمینی در تامین آب ایران (کشاورزی، شرب و صنعت) بالغ بر ۵۵درصد نسبت به کل منابع آب است. نکته اینجاست که با وجود سهم مهم منابع آب زیرزمینی در تامین نیازهای مختلف کشور، تاکنون تقریبا تمام اعتبارات هزینه شده در فصل منابع آب، در آب های سطحی هزینه شده است. همچنین ۶۳درصد از آب شرب نیز از طریق آب های زیر زمینی تامین شده و آب های سطحی سهم ۳۷درصدی را به خود اختصاص می دهد. پدیده مخرب فرونشست زمین در بسیاری از دشت های ایران، مرگ آبخوان ها و خطرات و خسارات جبران ناپذیری را به زیرساخت های کشور وارد کرده است. در حال حاضر نرخ متوسط فرونشست در دشت تهران بین ۳۰تا ۳۶سانتیمتر در سال در مناطق
مختلف است که بسیار بیشتر از سایر نقاط جهان است. از جمله صدماتی که براثر فرونشینی تدریجی زمین بروز می کند صدماتی است که به ساختمانها و راهها و پلها و خطوط لوله و خطوط انتقال نیرو وارد می آید. برداشت بیش اندازه از آبهای زیر زمینی منجر به بروز فرونشینی زمین می شود. همچنین تغییرات کیفی آب زیرزمینی در اثر کاهش حجم مخزن، ایجاد فروچاله ها و شکاف های بزرگ در دشت ها و تهدید حیات شهرها و روستاها در اثر تخلیه آبخوان ها از دیگر نتایج کمبود آب های زیر زمینی است. چالش های امروز منابع آب زیرزمینی کشور افزایش برداشت از مخازن و آب های زیرزمینی طی سال های ۱۳۹۲ُ، ۱۳۸۹ ،۱۳۸۴ ،۱۳۶۱، ۱۳۴۷ به ترتیب حدود ۱۰۹، ۹۷، ۶۵.۲، ۲٫۲، ۰.۱ میلیارد متر مکعب است که بحرانی جدی برای ذخایر آب زیر زمینی وارد کرده است. نمودار یک کسری مخزن حجم منابع آب زیر زمینی را در سال های مختلف نشان می دهد. تهران هر سال ۳۶ سانتیمتر پایین می رود
بر اساس گزارش مرکزپژوهش های مجلس آب های زیرزمینی در بخش های مختلف ایران، وضعیت بحرانی دارند؛ این درحالی است که در سال ۹۳ بهره برداری از این منابع به ۱۱۰میلیارد مترمکعب رسیده است.
کد خبر:
۳۴۵۵۷۸