جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

آسمانی که این روزها شکلاتی است

هنوز روی آسمان بودیم که از تغییر رنگ هوای اطراف، فهمیدیم وارد منطقه اهواز شده‌ایم. انگار ابرها دیگر سفید و آبی نبودند و شده بودند شکلاتی هر چند روشن. هر چند دیشب باران کمی باریده بود و همین کافی بود تا برای آن روز از غلظت گرد و خاک بکاهد.

کد خبر: ۳۳۷۹۸۳
آسمانی که این روزها شکلاتی است

به گزارش جی پلاس، هم در فرودگاه و هم در شهر مردم جنب و جوشی نامتعارف داشتند. پرس‌وجو که کردم دانستم به خاطر باران و هوای تمیزی است که به ارمغان آورده. اما نگرانی موج می‌زد در رفتارهایشان که یعنی « فکر نکنید پنداشته‌ایم گرد وخاک دیگر تمام شده و می‌دانیم که تا مدت‌ها، دوباره میهمان شهر و دیارمان است.» راننده تاکسی فرودگاه وقتی فهمید از تهران آمده‌ام کمی غیظ‌آلود نگاهم کرد و شروع کرد به گلایه. اما وقتی فهمید خبرنگارم گلایه‌هایش را کمی «لفظ قلم»‌تر کرد و با لهجه شیرین اهوازی دایم این جمله را تکرار می‌کرد: «مگه خون تهرانی‌ها از ما رنگین‌تره؟!» تا آنجا که برایش از آلودگی هوای تهران گفتم که سال‌هاست پایتخت‌نشینان را دچار مشکل کرده و حالا هم موج‌سرطان و بیماری‌های ریوی و قلبی و... که نشان‌دهنده رنگین‌تر بودن خون تهرانی‌ها نبود. باران غبارها را شسته بود و تنها اثری که از خاک چند روزه بر جای مانده بود روی بلندی‌هایی مثل گنبد مساجدش بود که دست آدمیزاد سخت به آن می‌رسید. با کمی دقت اما هنوز می‌توانستی گِل مانده بر برگ‌های درختان را که باران نتوانسته بود کاملا محوش کند ببینی. چقدر حیف که حالا قرار بود به خاطر درگیر شدن با پدیده «تغییرات اقلیمی» این جلگه سبز و آباد، خاکسترنشین شود و شهر چهره کنونی‌اش را از دست بدهد. در خیابان «طالقانی» اهواز به سمت خانواده‌ای رفتم که داشتند در یک بلوار پهن و سبز راه می‌رفتند. وقتی نظرشان را خواستم مادر تقریبا ۵۵ ساله خانواده بدون ذره‌ای معطلی گفت: «خیلی بد موقعی آمدی خانم خبرنگار. الان چه فایده‌ای داره؟ اگر دو روز پیش می‌آمدی می‌دیدی که اینجا نفس هم نمی‌توانستیم بکشیم. به خدا نمی‌شد. حتی درِ خانه‌هایمان را هم که می‌بستیم باز همه جا پر از گرد وخاک می‌شد؛ نمی‌دانم این خاک بی‌پیر از کجا می‌آمد؟» پدر خانواده کمی مهربان‌تر اما با لهجه‌ای غلیظ‌تر گفت: « تا اینجا زندگی نکنید نمی‌دانید ما چه می‌کشیم. مسوولان هم اگر یک هفته توی اون بلوا، اینجا بودند اینقدر دست دست نمی‌کردند و به فکر راه‌حل می‌افتادند. من چه جوری برای تو بگویم که خفه شدن با خاک، موقع نفس کشیدن چه شکلیه؟» در خیابان «زیتون» هم مردم شاکی زیاد بودند. خیلی‌ها می‌گفتند دولت به فکر ما نیست و مجلس هم بدتر از او. یک جوان ٢٧،٢۶ ساله که خودش را رضا- م معرفی کرد، گفت: «چرا شهری که نزدیک به هشت سال درگیر دفاع مقدس با صدام و امریکا بوده باید وضع‌شان این باشد؟ مگر ما آدم نیستیم؟ اگر این وضع در تهران پیش آمده بود مسوولان به‌همین سادگی با آن برخورد می‌کردند و امروز و فردا می‌کردند؟» به بالای شهر می‌روم. محله «کیانپارس»؛ جایی که ساختمان‌هایش حکایت می‌کند از دارایی صاحبان‌شان. جمعیت چندان زیادی در خیابان به چشم نمی‌خورد. بعضی خانه‌ها با پنجره‌ای باز دارند شیشه‌ها را نظافت می‌کنند و برخی با شیلنگ آب در حال شستن در و دیوار و پارکینگ. یک آقای رهگذر که ۴٠ ساله به نظر می‌آید حاضر می‌شود جوابم را بدهد، می‌گوید: «اوضاع خوب نبود دیگر؛ باید خودتان می‌دیدید. اما خب بالاخره می‌گذرد. مسوولان باید برای این وضع راهی پیدا کنند.» نرم و ملایم حرف می‌زند و هیچ عصبانیتی در کلامش نیست. بیشتر که صحبت می‌کنیم می‌فهمم چند ساعت بعد از شروع «گرد و خاک» از اهواز به خانه‌ای رفته که در تهران دارد و تازه امروز صبح با پرواز مهرآباد برگشته است. جلوی پارکینگ یک خانه مجلل، خانمی شیلنگ آب به دست در حال شست و شوی در ودیوار است. یک خانم ۵٠ ساله است که به نظر، کارگر خانگی می‌آید. می‌پرسم: «حالا که مشکل کم‌آبی جدی‌تر شده، بهتر نیست جور دیگری اینجا را نظافت کنید؟» تا بیاید جوابم را بدهد خانمش از راه می‌رسد و می‌گوید: «چه جور دیگری؟ مگر به غیر از آب، با چیز دیگری می‌توان نظافت کرد؟ گرد وخاک را که نمی‌شود به جز شستن پاک کرد. چه کار کنیم؟ آب نیست که نیست. مسوولان به جای اینکه راهی برایمان پیدا کنند فقط از ما می‌خواهند که آب و برق مصرف نکنیم.» در محلات فقیرنشین اما نه اثری از شیلنگ‌های چندده‌متری آب هست و نه خبری از کارگر و نظافتچی. همه در حال رفت و روب هستند و با سطل و جارو و پارچه، همه جا را برق می‌اندازند. «حصیرآباد» یکی از این محله‌هاست که مردمانش ساده و بی‌تکلف به روی هر رهگذری لبخند می‌زنند؛ هر چند خشمی نهفته در کلام‌شان را حس می‌کنی. پیرمردی که دارد چرخ‌دستی‌اش را آماده می‌کند برای فروش، با لهجه‌ای غلیظ که به سختی قابل فهم است، می‌گوید: «کاش رییس‌هایت را می‌آوردی اینجا تا خودشان بدبختی‌های ما را ببینند. هر چند می‌دانم حرف‌های من را هم در تلویزیون نشان نمی‌دهی. چه فایده دارد حرف بزنم؟» می‌گویم: «من خبرنگار تلویزیون نیستم؛ در روزنامه کار می‌کنم؛ آن هم روزنامه غیردولتی.» این‌بار با اعتمادی هر چند کمرنگ، می‌گوید: « به مسوولان بگو مستضعف یعنی چه؟ کیه این مستضعف که این همه حرفش را می‌زنند؟ برو توی همین خانه‌ها، هرکدام را که دلت می‌خواهد. ببین از ما مستضعف‌تر هم هست در این کشور؟ آن وقت بگو ما که نه آب درست ودرمان داریم و نه ثروت و نه زندگی، هوا هم نباید داشته باشیم و باید خاک بخوریم؟» «ملاشیه» و «گاومیش آباد» هم بهتر از حصیرآباد نبود. «کوی سیاحی» هم. در هر کدام که راه می‌رفتم و با مردمانش گپ می‌زدم، خشمی پنهان زیر پوست محله می‌دیدم که آرام‌آرام مثل یک زخم، سر باز می‌کند. مردمانی که هفت سال زیر خمپاره‌های دشمنان زندگانی کردند و امروز هوا برای نفس کشیدن ندارند. مردمانی فهیم، مطالبه‌محور اما بدون داشتن جمع‌بندی از این مطالبه‌ها. تا آنجا که نه می‌دانستند سدسازی دهه‌های اخیر در حوزه‌های مختلف از جمله کارون و کرخه، از مهم‌ترین عوامل بروز این پدیده است؛ نه خبر داشتند که تغییر کاربری‌های مختلف در حوزه‌های کشاورزی و منابع طبیعی از عوامل جدی بروز این بحران است؛ نه اطلاعی از تاثیر جدی انواع حفاری‌های نفتی در دل هورالعظیم بر بروز این معضل داشتند و نه می‌دانستند مجلس بودجه مبارزه با گرد و غبار را درست در روزهای قبل از رخداد این پدیده حذف کرده و حالا با زدن ماسک به صورت و حضور در مجلس، می‌خواهد از این مقوله برداشت سیاسی کند. هر چند با گشتی در دیگر نقاط ایران، می‌بینیم که «نداشتن جمع‌بندی از مشکلات محیط زیستی» تنها مختص خوزستان نیست و تمام نقاط ایران از آن رنج می‌برد. شاید ریزگردها بتوانند این معضل را حل کنند؛ هر چند خودشان امروز به غولی بزرگ در بسیاری از نقاط ایران تبدیل شده‌اند. اما می‌گویند در پس هر بلایی خیری نهفته است؛ خیر بحران‌های محیط زیستی هم، توجه مردم به اهمیت منابع طبیعی و ملی و زیستگاه‌ها و اکوسیستم‌های شهرها و استان‌هایشان است. فرودگاه اهواز را درحالی ترک کردیم که نسیم دلنواز، بوی کارون را برایمان می‌آورد، اما این نسیم خبری دیگر نیز با خود داشت: « گرد و خاک به زودی برمی‌گردد»؛ باید چاره‌ای اساسی برای آن بیابیم و کاری زیربنایی بکنیم؛ سیاست‌هایمان را در حوزه‌های مختلف توسعه اصلاح کنیم؛ به تجارب جهانی در حوزه محیط زیست ارج بنهیم و برای یک‌بار هم که شده به پایداری توسعه توجه کنیم؛ محیط زیست را مزاحم ندانیم و به قوانین آن احترام بگذاریم. چیزی که طی پنج دهه گذشته، قربانی شتاب در توسعه به روش سنتی شده و بحران‌ها را یک به یک میهمان آب و خاک‌مان کرده است؛ بحران‌هایی که به نظر می‌رسد تازه شروع شده‌اند. منبع: روزنامه اعتماد

انتهای پیام

دیدگاه شما