جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

گزارش جی پلاس از خاطرات مردم: در دهه فجر چه گذشت؟

دهه فجر. نامی که انسان را به گذشته ای نه چندان دور می برد. گذشته ای سرنوشت ساز که همه بزرگترهای ما با آن خاطره دارند. ده روز آخر نفس های رژیم شاه و روزهای منجر به پیروزی انقلاب اسلامی. ۱۲ تا ۲۲ بهمن ۱۳۵۷.

کد خبر: ۳۳۷۱۴۹
گزارش جی پلاس از خاطرات مردم: در دهه فجر چه گذشت؟

از دوازدهم و ورود شکوهمند رهبر کبیر انقلاب اسلامی که در ده روزه آینده آن تاثیری شگرف گذاشت و جان دوباره به مردم داد تا تسخیر مراکز دولتی، سنگربندی خیابان ها و شکست حکومت نظامی. اتفاقات عجیبی افتاده است. اما من به دنبال شاهدان عینی این اتفاقات عجیب هستم. یعنی کسانی با هر شغلی و هر سنی و در هر جای ایران که بوده اند، این صحنه های شورانگیز را دیده اند، حضور داشته اند و به عنوان خاطره، در صفحه حیات خودشان ثبت کرده اند تا برای جوانان نسل امروز که چیزی را که از این اتفاقات و ایام ندیده اند، با حال و هوای ۳۶ سال پیش آشنا کنیم. به گزارش خبرنگار جی پلاس، در ابتدای امر با آقای «س٫ع٫ن» آشنا شدم که هم اکنون مدیر یک اداره است و در ایام پر التهاب انقلاب ۹ سال بیشتر نداشته است. او به همرا ه خانواده خود در محله نازی آباد تهران زندگی می کرد و خیلی خوب حال و هوای آن محله را در آن برهه، به یاد دارد. می گوید: «یادم می آید که من به یک مدرسه غیرانتفاعی می رفتم و مدرسه ها از دی ماه تعطیل شده بود. محله ما هم که جنوب شهر بود، هر روز با دسته های راهپیمایی از خیابان های فرعی مثل کارگر، خود را به خیابان های اصلی مثل آزادی و خیل عظیم جمعیت می رساندند. همسایه ای داشتیم که همدانی بود. او یک کامیون کفی داشت که روی آن برای تظاهرات ها، بلندگو نصب می کردند. روز دوازدهم بهمن، به همراه دیگر بچه محل هایم سوار برکفی شدم تا به بهشت زهرا بروم. اما مادرم مرا دعوا کرد و از کفی پایین آورد. من خیلی دلم سوخت، ولی با مادرم خودم را رساندیم و در خیابان شهید رجایی بودم که امام رد شدند. من امام را ندیدم و خیلی گریه کردم. پدر من یکی از مغازه داران و معتمدین محله بود. خاطرم هست که در روزهای اعتصابات، یک پیرمرد ارتشی درب مغازه آمد و به پدر من گفت که نبینم مغازه را ببندی. پدرم گفت که می خواهم به مشهد بروم. آن ارتشی با کفی ترازو به صورت پدر من زد و گفت که من به تو می گویم باید مغازه ات باز باشد و ... من هیچ وقت این صحنه یادم نمی رود. پدرم از ترس اینکه اوباش و قمه کش های محل که از شاه مواجب بگیر بودند، مغازه را به هم نریزند و غارت نکنند، به قاب سازی سفارش داده بود که دو تا قاب را به هم از پشت بچسباند تا وقتی اوباش آمدند عکس شاه را که یک طرف قاب بود قرار بدهم و در حالت عادی برعکسش کنم و عکس امام باشد. من یادم هست که خیلی علاقه داشتم عکس امام را داشته باشم و جلوی مغازه پدرم دست فروشی می کردم تا پول جمع کنم و عکس امام بخرم. البته به ما هم نمی دادند. روز ۲۲بهمن کلانتری محل ما توسط جوانان تسخیر شد و در خیابان ها سنگر بندی کرده بودند ولی من درخانه بودم و چیزی نمی دیدم. اولین باری هم که از نزدیک امام را دیدم، رفته بودیم با بچه های محله به مناسبت عملیات فتح المبین جماران، که امام سخنرانی هم نکردند و فقط دیدار کردیم.» بعد از آن با شخص دیگری آشنا شدم. آقای«ب.ع» نام داشت که به فعالیت رسانه ای مشغول است. او متولد همدان است و روزهای منتهی به پیروزی انقلاب، تازه وارد مدرسه شده بود، به همین دلیل چیز زیادی یه خاطرش نمانده ولی باز هم این چنین از خاطرات آن روزها گفت: «روز ۱۲ بهمن فقط یادم هست که مدرسه ها تعطیل شد. اعتصابات بازار یادم می آید. در میدان امام همدان کل بازار تعطیل بود و پرنده پر نمی زد. یک خاطره دارم از وقتی کلاس اول دبستان بودم، به علت نزدیکی منزل ما به مدرسه پیاده رفت و آمد می کردم، اما یک روز که داشتم برمی گشتم با چند انقلابی مواجه شدم که نیرو های شهربانی دنبالشان کرده بودند و من لای دست و پای جمعیت رفتم ولی یک نفر من را نجات داد. درخانواده ما، بیشتر خواهرهایم انقلابی بودند و پدرم که بازاری بود، خبرها را می آورد. اما روز ۲۲ بهمن فقط یادم هست که در همدان تظاهرات بود. اولین باری هم که امام را دیدم همراه مادر و خاله ام به جماران آمدیم و یادم هست که ایشان سخنرانی هم نکردند.» خیلی دوست داشتم از قشر کاسب ها و مغازه داران قدیمی، به خصوص درباره روز ۱۲ بهمن و بعد از آن سوال کنم برای همین به خیابان ایران در تهران رفتم تا با یک کاسب قدیمی که حالا پیرمردی رنجور و کم حافظه شده است، صحبت کنم. آقای «ر.ج» را یافتم که مغازه مس فروشی در مقابل مدرسه علوی دارد. به خوبی روزهای بهمن ماه ۵۷ را به خاطر دارد: «من سال هاست اینجا کاسب هستم و روزهای قبل از ورود امام تا پیروزی انقلاب، تا حدود شش ماه مغازه هایمان را بستیم و فقط در راهپیمایی ها شرکت می کردیم. روز ۱۲ بهمن و بعد از آنکه امام در مدرسه رفاه و علوی بودند، خیابان را چراغانی کرده بودند و هر کسی که شما فکرش را بکنید آمد تا امام را ببیند. من هم رفتم در مدرسه علوی و زیارتشان کردم. اینجا آن روزها به شدت شلوغ بود. همین طور زمانی که همافران روز ۱۹ بهمن برای بیعت با امام آمدند و اینجا در مدرسه علوی رژه می رفتند، خیلی شلوغ شد. الحمدلله که به پیروزی رسیدیم...» به یک استاد دانشگاه تهران هم برخورد کردم که مشتاق بود برای گفت و گو با من! دکتر «ن.گ» ۵۲ سال دارد و هنگام پیروزی انقلاب در اوج دوران نوجوانی به سر می برد. خاطرات و دید روشن او نسبت به انقلاب برایم بسیار جالب بود. می گفت: «در خانواده من پدر و برادرم بسیار فعال بودند و حتی پدرم چند بار به خاطر اعلامیه دستگیر شد. منزل ما در خیابان شکوفه در خیابان پیروزی بود و من به شدت در راهپیمایی ها شرکت می کردم. روز ۱۲ بهمن من در خیابان آزادی بودم و جمعیت به شدت زیاد بود. تمام مسیر را با گل های میخک تزیین کرده بودند. فضا، درعین اینکه همه خوشحال بودند، پر از رعب و وحشت بود از اینکه یک وقت هواپیما را نزنند یا بعد از آن استرس از اینکه یک وقت کودتا نشود و چه بر سر مردم می آید. وقتی هم که ماشین امام رد شد دیگر آن نظم به هم ریخت و انبوه جمعیت بود که به دنبال ماشین می دوید. عده ای از روحانیون هم در مسجد دانشگاه تهران تحصن کرده بودند تا فرودگاه باز شود. بعد از آن هم به مدرسه علوی رفتم تا امام را ببینم. همان جا چندین کامیون ارتشی را دیدم که آورده بودند و آقای هاشمی رفسنجانی هم دستور می داد که آنها را کجا ببرند. شب ۲۲ بهمن هم من به دلیل حکومت مظامی در خانه بودم ولی فردایش رفتیم تا کوکتل مولوتف درست کنیم و به سنگرها برسانیم و کمک کنیم. یادم هست که دو روز ۲۱ و ۲۲ بهمن، به شدت شیشه بطری خاکی و ملحفه سفید می آوردند، برای کشته ها. چون خیلی کشتند، بسیار زیاد می دیدم که مردم شهید می شدند. رسماً جنگ داخلی بود دیگر. یکی از خاطرات من این است که حدود یک سال قبل از پیروزی انقلاب به همراه پسرخاله ام به پادگان ۰۱ در افسریه رفتیم تا کابینت ها را رنگ بزنیم و به این بهانه با استرس تمام، اعلامیه ها را در پادگان پخش می کردیم که خدا می داند اگر می فهمیدند چه می شد.» وقتی از او پرسیدم دیگر چه؟ اشک در چشمانش حلقه زد و با بغض گفت: «فقط شهدا... قدر شهدا را بدانیم و آنها را فراموش نکنیم...» با یک زوج انقلابی هم دیدار کردم. خانم«ک.م» ۶۵ ساله و خانه دار و آقای «م.خ» ۷۶ ساله و بازنشسته است. خانم با شور و هیجان به من می گفت: «من، شوهرم و بچه هایم در تمام راهپیمایی ها با شور حضور داشتیم و خوردنی های مختلف بین مردم پخش و بچه های کوچک را برای کمک به خانم ها بغل می کردم. علاقه بسیار زیادی به امام خمینی داشتم و دارم و همیشه از ترس صاحبخانه مان که می گفتند ساواکی است عکس ایشان را پنهان می کردم. روز دوازدهم بهمن هم پای تلویزیون نشستم و شوهرم هم به بهشت زهرا رفت. بعد که تصویر قطع شد، خیلی ناراحت شدم و مادرم هم خیلی گریه کرد. اولین بار هم در مدرسه علوی امام را دیدم و همه سعی می کردیم تا دست امام را بگیریم و ببوسیم. روز ۲۲ بهمن هم در میدان تجریش بودم که سربازها ریختند و شادی کردند و فهمیدم الحمدلله انقلاب پیروز شده است. آقای «م.خ» هم درباره حضورش در بهشت زهرا یادآور شد: «من در روز ۱۲ بهمن خیلی زود یه سمت بهشت زهرا حرکت کردم و جلوی جایگاه نشستم و امام را هم از نزدیک دیدم. هلی کوپتر امام چند بار می خواست بنشیند اما ازدحام جمعیت اجازه نمی داد. سرانجام امام تشریف آوردند و آن سخنرانی جاودان را کردند. همه ما خیلی خوشحال بودیم که امام آمده و انقلاب پیروز شده و مملکتمان اسلامی می شود، ولی باز هم می ترسیدیم که اتفاقی نیفتد.» خانم«ک.م» از خاطره اولین راهپیمایی اش هم گفت: «من خیلی می ترسیدم به راهپیمایی بروم. چون می گفتم یک وقت زن چادری نیست و چادر را از سرم می کشند، اما وقتی شوهرم و برادرش گفتند که هیچ خبری نیست و زن های چادری زیاد هستند، با خیال راحت آمدم و از همه بلندتر شعار می دادم. ما خیلی شهید دادیم. شاه خیلی از جوانان مردم را کشت و بعضی روزها می دیدیم که در جوی ها، خون جاری است. خدا از او نگذرد...» اینها تنها نمایندگانی از اقشار مختلف جامعه بودند که به فراخور وظایف، سن و آگاهیشان در صحنه بودند و به یاری انقلاب و امام شتافتند اما برای درک روزهایی گره خورده با ترس و شادی و اضطراب و امید کافی به نظر می رسد.

انتهای پیام

دیدگاه شما