به گزارش جی پلاس، به نقل از سی. ان. ان، هو فنگ در طول زندگی اش هرگز به نقش ارزشمندش در جریان جنگ جهانی دوم اشاره نکرد. همسر، فرزندان و هیچ یک از دوستانش هیچ اطلاعی از قهرمانی های او نداشتند.بین سال های ۱۹۳۸ تا ۱۹۴۰ یعنی زمانی که حزب سوسیالیست چین (کوُمینتانگ) در این کشور حکومت می کرد، هو فنگ مسئول ارشد کنسولگری چین در وین بود.
یهودی های مقیم اتریش به دنبال ویزا برای فرار از آن کشور بودند. هو فنگ هم هزاران ویزا را علی رغم دستور مستقیم مافوقش امضا کرد. آمار دقیق کاغذهایی که او امضا کرد و تعداد افرادی که او جان شان را نجات داد، شاید هیچگاه مشخص نشود. تا همین حالا هم بخشی از این آمار در تاریخ گم شده است. اما بر اساس شماره سریال یک ویزا که نزدیک چهار هزار است، می توان تخمین زد که هزاران ویزا صادر شده است.شیندلر چینی ها؟ هو فنگ به افتخار «اسکار شیندلر» لقب شیندلر چینی را یدک می کشد. اسکار شیندلر ۱۲۰۰ یهودی را در کارخانه اش در لهستان استخدام کرد و بدین ترتیب جان آنها را نجات داد. ژو ژین، استاد و کارشناس مسائل یهودی ها در دانشگاه نانجینگ می گوید: «امروزه اکثر مردم به این باور رسیده اند که هو فنگ شان در آن زمان جان بیش از پنج هزار یهودی را نجات داد. از همه مهم تر اینکه احتمالاً هو فنگ اولین دیپلماتی بوده که اقداماتی را در راستای آزادی یهودیان انجام داده است.». در آن زمان، کشورهای دیگر از ترس نازی ها ویزا صادر نمی کردند. هو فنگ اما از حمایت همه جانبه یهودی ها دست بردار نبود. مالک زمینِ سفارت چین یک یهودی بود و به همین
دلیل نازی ها آن ملک را ضبط کردند، اما هو فنگ شان با هزینه شخصی دفتر جدید را راه انداخت تا مأموریتش را به سرانجام برساند. مانلی هو (Manli Ho)، دختر دیپلمات مرحوم، حدود ۱۰ سال است که بر روی داستان پدرش تحقیق می کند تا به ابعاد جدید قهرمانی های او را باز کند. او می گوید: «همه چیز به شخصیت او برمیگشت. پدرم آدم مهربانی بود - خیلی منظم، رُک و البته مصمم.». ماجرای ویزاها چه بود؟ ویزاهایی که هو فنگ شان صادر کرد، منحصر به فرد بود. آن ویزاها فقط برای شانگهای بود. شانگهای در آن زمان بندری آزاد بود که بر ورود و خروج مهاجران کنترلی نمی شد و به وسیله ارتش ژاپن اشغال شده بود. در نتیجه هر کسی می توانست بدون ویزا وارد این شهر شود. سؤالی که اینجا مطرح می شود این است که اگر ورود به شانگهای به ویزا نیاز نداشت، پس چرا هو فنگ برای یهودی ها ویزا صادر می کرد؟ پاسخ این است که پیچیدگی و در واقع ارزش کار هو را نشان می دهد. همه افرادی که ویزای هو فنگ شان را در دست داشتند به شانگهای سفر نکردند، اما می توانستند ویزای ترانزیت بگیرند و به هر جایی که تمایل داشتند فرار کنند - ایالات متحده، فلسطین و فیلیپین برخی از مقاصد آن
دسته از یهودی ها بود.
در ۲۱ آوریل ۲۰۱۵ میلادی، لوحی برای یادبود هو فنگ شان در سفارت چین در وین نصب شد
هو فنگ باقی زندگی خود را در سان فرانسیسکو به سر برد. پس از مرگش نیز طولی نکشید که اقدامات ارزشمند این دیپلمات برای همه مشخص شد. او پس از مرگش نشان های دیگری را دریافت کرد. در سال ۱۹۹۰، مطلبی به زبان چینی منتشر شد. هو فنگ شان در آنجا می گوید: «وقتی دیدم چه بلایی سر یهودی ها می آمد، کاملاً طبیعی بود که با آنها همدردی کنم و از نگاه انسانی برای کمک به آنها مجاب شوم.». ما هرگز نخواهیم دانست که چرا او تصمیم گرفت تمام اتفاق ها محرمانه بماند. مانلی می گوید: « اگر در زندگی به جایی رسید، باید به دیگران خدمت کنید. او به این چیزها اعتقاد داشت و در زندگی خود همواره در همین مسیر قدم برمی داشت.». در ادامه عکس هایی را خواهید دید که در موزه پناهندگان یهودی شانگهای نگهداری می شوند.
خیابان وین کوچک (Little Vienna) در گتوی شانگهای
پشت و روی گذرنامه - تمام یهودی ها برای ورود و خروج از گتو باید این سند را نشان می دادند
رستوران روی روف گاردن در گتوی شانگهای
از تازهواردان پذیرایی می شد
نقشه گتو - مساحت آن حدود یک مایل مربع بود که میزبان ۲۵ هزار یهودی و ۱۰۰ هزار چینی بود
یک پناهنده یهودی که به عضویت «پائو چیا» درآمده بود. این گروه به وسیله یک ژاپنی برای محافظت از گتو در سال ۱۹۴۲ شکل گرفت
پناهندگانی که در بهار ۱۹۴۳ میلادی وارد گتو شدند
داخل خانه یک یهودی در گتوی شانگهای
کوچهای در
گتوی شانگهای
ویزای شانگهای که به وسیله دکتر هو فنگ شان با شماره سریال ۳۶۳۹ امضا شد
اما کاری که هو فنگ شان انجام داد یک تأثیر دیگر هم داشت. نام شانگهای در بین یهودی های آن زمان با عنوان «پناهگاهی امن» مطرح شده بود. مانلی می گوید: «مثل یک شایعه پخش شده بود. ویزای شانگهای ناگهان در جامعه یهود آن زمان پخش شد؛ آنها هم دنبال راه فراری بودند... اسم شانگهای به سرعت بین همه پخش شد، این در حالی بود که شانگهای برای ورود اصلاً به هیچ سندی نیاز نداشت.» داستان رهایی یکی از کسانی که ویزای شانگهای را دریافت کرد «اریک گلدزتاوب» بود. اریک در آن زمان ۱۷ سال داشت و ۲۰ تن از بستگان نزدیک او هم ویزای شانگهای را دریافت کرده بودند. وقتی که اتریش هم به نازیها پیوست، اریک به جلوی در تمام کنسولگری ها رفت تا ویزا بگیرد. او اما هر بار ناامید می شد. او قبل از کنسولگری چین، ۵۰ کشور دیگر را امتحان کرده بود ولی پس از ورود به سفارت چین، هو فنگ شان از او استقبال کرد. گلدزتاوب در یادبود از هو فنگ شان نوشت: «چه شگفتی منتظر من بود! یک پذیراییِ جانانه با یک لبخند دوستانه، و پیامی که پس از آن آمد: گذرنامه های تان را بیاورید تا ما ویزای کشورمان را به شما بدهیم». گلدزتاوب در سال ۲۰۱۲ و در سن ۹۱ سالگی در تورنتوی
کانادا درگذشت. در زمان مرگ او دو پسر و یک دختر داشت. دنی گلدزتاوب، فرزند اریک میگوید: «او آدم فعالی بود. او عاشق فوتبال و اسکی بود. او حتی در ۹۰ سالگی هر روز شنا و پیادهروی را در برنامهاش داشت.». اهمیت ویزاهای شانگهای حتی از ذهن فرزندان او پاک نشده است. دنی می گوید: «به نظرم اگر به شجره نامه خانوادگی ما نگاه کنید، خواهید فهمید که وجود بسیاری از افراد در گرو کار دکتر هو فنگ شان بود. او جان خیلی ها را نجات داد.». محل اسکان یهودی ها در شانگهای در میان آتش جنگ جهانی دوم، شانگهای برای یهودی ها مانند کشتی نوح بود. در آن زمان حدود ۲۵ هزار یهودی فراری از دست نازی ها در شانگهای اسکان داده شده بودند. البته شانگهای در آن روزها به اشغال ژاپن درآمده بود. اشغالگران ژاپنی در سال ۱۹۴۳ محله ای را به نام «بخش محصور برای پناهندگان بدون تابعیت» اختصاص دادند که به گتوی* یهودیها یا به طور وسیع تر به «گتوی شانگهای» مشهور شد. یهودیها در این محوطه مستقر می شدند. وانگ جیان، استاد تاریخِ آکادمی علوم انسانیِ شانگهای و پژوهشگر مبحث یهود مدرن در چین، می گوید: «زندگی درونِ گتو دشواری هایی را داشت. ساکنان گتو باید در
اتاق های شلوغ و غیربهداشتی زندگی می کردند. از همه بدتر هم از این ترس داشتند که ارتش ژاپن به سراغشان نیاید.». با تمام این مشکلات، جامعه یهود توانست در شانگهای رشد و ترقی کند و به تجارت خود بپردازد. محوطه اختصاصی آنها هم به سرعت ظاهر شهرهای اتریشی یا آلمانی را به خود گرفت. یکی از خیابان های آن منطقه به دلیل کافه ها، مغازه ها و زندگی شبانه اش به «وین کوچک» معروف شد.
عکسی از مانلی هو (چپ) و دکتر هو فنگ شان (راست) در سال ۱۹۷۷
گروه های تئاتر و ارکتسر هم کار خود را آغاز کردند. تیمهای ورزشی از فوتبال گرفته تا تنیس ظهور کردند. حدود ده نشریه به زبان آلمانی هم بین جامعه یهودیِ شانگهای پخش می شدند و ویراستارها و روزنامهنگاران آن همگی از بین پناهنده ها بودند. امروزه اما تنها چند شاهد زنده برای شهادت دادن در مورد صحت این اتفاق تاریخی وجود دارد. سازمان های نظیر «موزه پناهندگان یهودی شانگهای» قصد دارند تا سهمی در این تغییر داشته باشند. وجدان و مهربانی هو فنگ شان مردی فروتن بود که با فقر و بدون حضور پدرش در چین بزرگ شد. او در این شرایط رشد کرد تا در نهایت یک دیپلمات شد. او حتی زمانی که زنده بود، حرفی از قهرمانیهایش در وین نمی زد و به همین دلیل مردم اطلاعات چندانی در مورد او نداشتند. داستان زندگی اش زمانی نگاه ها را به خود جلب کرد که دخترش - آن زمان خبرنگار بود - متنی برای درگذشت او نوشت. دخترش در آن متن، تنها ماجرایی را که پدرش برای او تعریف کرده بود، آورد: داستان روبهرو شدن او با گشتاپو برای نجات دوستان یهودی اش. متصدی یک نمایشگاه که موضوع آن دیپلمات های ناجی بود، آن متن را برداشت و با مانلی تماس گرفت. همین اتفاق
بود که مانلی را نسبت به گذشته پدرش کنجکاوتر کرد.
* در شهرها به محله ای که ساکنان آن اغلب از یک قوم یا مذهب باشند، گِتو (ghetto) گفته می شد. امروزه در کل به مناطق فقیر شهری (محل زندگی مهاجران یا اقلیت ها) گتو گفته می شود. گتو از نظر تاریخی در اروپا به محله هایی که «اقلیت یهودی» در آن ساکن بودند، گفته می شد. در فارسی نیز گاهی وقت ها معادل «جهود محله» به جای گتو به کار گرفته شده است. در فرهنگ شهری نیز امروزه از گتو برای اشاره به پدیده «حاشیه نشینی» استفاده می شود.
منبع: فرادید