آیتالله هاشمی رفسنجانی صبح امروز در مراسم رونمایی از کتاب «تاریخ جامع ایران» با اشاره به زحمات مورخان در طول تاریخ برای ثبت اتفاقات، گفت: لازم بود همه اتفاقات تاریخی با رعایت توالی در یک مجموعه نوشته شود که با این کتاب انجام شد.
به گزارش جی پلاس، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام در این مراسم که با حضور وزرای فرهنگ و ارشاد اسلامی و صنعت، معدن و تجارت، معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی، بعضی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی و اعضای شورای شهر در سالن اجتماعات مرکز دایرهالمعارف اسلامی برگزار شد، به محتوای این کتاب بر اساس فهرست اشاره کرد و گفت: فرازوفرودهای تاریخی به گونهای است که نیاز به شرح و تفسیر اتفاقات دارد. آیتالله هاشمی رفسنجانی، با تأکید به مقطع تاریخی رسیدن اسلام و ایران به هم، گفت: آن مقطع منحصر به این دو مرجع نبوده و یونانیها، رومیها، تمدن شرق دور و کمی هم اعراب در این مسأله دخیلند. ایشان با استناد به مطالعات خویش، گفت: پس از آمدن وحی که یک دوره فترت ۵۰۰ ساله داشت، آن هم در سرزمین حجاز، خورشیدی طلوع کرد که سرنوشت آینده بشریت با آن رقم خورد که میدانیم تا قیامت دیگر معلم آسمانی نمیآید و انسانها از سفره این معلم که قرآن کریم است، استفاده میکنند. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به دانشگاه جندی شاپور گفت: علم و دانش از طریق این دانشگاه و با حضور دانشمندان اقصی نقاط جهان، بنیان نهاده و از طرق مختلف به همه جای دنیا رفت. ایشان، عقل را به تعبیر پیامبر(ص) و علی(ع) در آن عصر دفینهای دانست که قرار بود پس از سالها بروز و همراه شریعت میدانداری کند. آیتالله هاشمی رفسنجانی، تعامل عقل و شرع را ضروری دانست و گفت: این تعامل از جندیشاپور شروع شد و به بیتالحکمه بغداد رسید که در تمدن اسلامی بروز کرد و سپس از طریق ارتباطات و جنگهای صلیبی به غرب رفت که براساس آن تمدن عظیم اسلامی را به وجود آورد. ایشان با ابراز تأسف از ابهام تاریخ جندی شاپور، گفت: براساس شواهد قرن سوم میلادی در شوشتر بنیان نهاده شد که یکی از بهترین مناطق جغرافیای از لحاظ آب و هوا و زمین بود. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به تداوم تاریخی جندی شاپور تا دو سه قرن پس از هجرت پیامبر، به ماجرای اطلاع هارون رشید از علم پزشکی بختیشوع اشاره کرد و گفت: در جندی شاپور یک دانشکده پزشکی، بیمارستان و یک مرکز تحقیقات وجود داشت که حتی جراحیها با دقت انجام میشد. این مجموعه در دوران انوشیروان رشد کرده تا جایی که میخواستند علمهای مربوط را از هند بیاورند که سفر برزویه طبیب شروع میشود. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با تحسین تأکید آن زمان بر تحقیقات و سپس ادامه آن در زمان پیامبر اسلام گفت: تأکید موضوع در اطلبوا العلم و لو بالصین مبرهن و آشکار است. ایشان این سخن پیامبر اسلام (ص) که «اگر علم در ثریا باشد مردانی از سرزمین پارس به آن دست پیدا خواهند کرد»، را نشان از جایگاه ایرانیان در علم و دانش و آشنایی حضرتش با جندیشاپور دانست و گفت: گویا پزشکان جندی شاپور در مدینه حضور داشتند و طبابت میکردند. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با ارائه تحلیلی از لشکرکشی اسلام در زمان خلیفه دوم برای فتح ایران و تشریح چگونگی جنگ و بیان ماجرای پرتاب اماننامه از سوی لشکر اسلام به سوی ایرانیان گفت: مشخص شد که با اماننامه یک برده (به نام مکنف) یک لشکر دچار تحیر میشود و فکر میکند که اماننامه یک سرباز برای همه معتبر است. آیتالله هاشمی رفسنجانی در ادامه سخنان خویش به بیان اتفاقات تاریخی در مسیر وفای به عهد در اماننامه گفت: این اقدام دانشمندان جندیشاپور متوجه شدند با آیینی روبرور شدهاند که مسایل اخلاقی را رعایت میکند. ایشان با بیان مصادیقی از تأثیرات متقابل اسلام و ایران و نقش جندی شاپور برای غنای علمی تمدن اسلامی گفت: قرآن راه علم را در جهان باز کرد که مسیر آن احترام به عقل به عنوان پیامبر باطن و پیامبر به عنوان عقل ظاهر است. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، عقل را پایه اصلی برای خاتمیت دین اسلام از طریق اجتهاد دانست و به پیامهای امام راحل درباره اهمیت فقه اشاره کرد و گفت: در شرایطی که رموز کوچکترین ذرات زمین در حال کشف هستند که همه آنها با مسایل حقوقی در زندگی بشریت حضور دارند، راه آن توجه به اجتهاد است. آیتالله هاشمی رفسنجانی با تأکید بر توجهات امام راحل در توجه به شرایط زمان و مکان، گفت: یک بار در یک مباحثه طلبگی به یکی از دوستان نزدیک خود گفتند: این درست نیست که با جمله «این روایت است» جلوی تفکر و تعقل را بگیریم. ایشان با تشریح افکار و ایدههای اخباریون و اصولیون و بیان فواید و مضرات تفکرات آنها برای جامعه اسلامی، گفت: اگر درهای علم برای انسان بسته شود، بسیاری از ناسازگاریها پیش میآید، در حالی که اسلام با عقل کار میکند. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام به اولین سوره قرآن در جزیره العرب که همه دنبال جنگ و غارت بودند و علم و قلم جایگاهی نداشت، اشاره کرد و گفت: دستور خداوند برای خواندن و تأکید بر آفرینش و همراهی آن با قلم و علم و بیان، نشان از اهمیت علم در اسلام است. آیتالله هاشمی رفسنجانی با بیان آیات مربوط به خلقت انسان در سوره بقره و دیگر سورههای قرآن گفت: اعتراف فرشتگان به ضعف آنان در مقابل علم آدم و تأکیدات اسلام بر اینکه دانش با عقل همراه است، ثابت میکند که اگر تعقل را از انسان بگیرند، بشریت همیشه باید مقلد باشد. ایشان در ادامه سخنان خویش به مرحله ترجمه آثار اسلامی و آشنایی ملتها از علم همدیگر اشاره کرد و گفت: در جندیشاپور دانشمندان پیرو ادیان مختلف با تعصبات دینی خود، در مباحث علمی مانند ریاضی، فیزیک و ادبیات بحث میکردند. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام تحقیق را مرحله بعد از ترجمه دانست و گفت: در این دوره به بزرگانی چون رازی، ابوریحان، فارابی و ابنسینا برخورد میکنیم که آثار آنها غرب را با علم و دانش آشنا میکند. آیتالله هاشمی رفسنجانی سپس به پسرفت تدریجی مسلمانان، همزمان با پیشرفتهای غرب گفت: غربیها با علمی که از اسلام و ایران آموخته بودند، فاصله خود را از شرق زیاد کردند. ایشان با تأکید بر اینکه دوران شکوفایی ایران دوباره شروع شده، گفت: امروز ایرانیان دانشمند در هر کجای دنیا که هستند، توجهات را جلب میکنند. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به تعبیر یکی از نظامیها که «ایران قلب دنیاست»، گفت: واقعاً نقطه اساسی جغرافیای زمین ایران است که در کنار مردم دانشمند و مکتب اهل بیت و منابع غنی اسلام ناب سرمایه ماست. آیتالله هاشمی رفسنجانی با تحلیلی از اوضاع دانشگاهها و کنکورها در ۳۶ سال گذشته، گفت: کم کم کنکور بیمعنا میشود و رقابتها در علم و دانش جدی میشود. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با تأکید مکرّر بر همراهی عقل و شرع و جایگاه انسانهای متفکرو عاقل در جامعه گفت: باید دست از شعارهای کم محتوا برداریم و با نگاه عاقلانه برای ایران عزیز برنامهریزی کنیم که ملتش مستحق همه گونه خدمت هستند. ایشان با تکریم از ظرفیت علمی ایرانیان در طول تاریخ که نماد آشکار آن در زمان آمدن اسلام به ایران، دانشگاه جندی شاپور بود، گفت: فاتحان مسلمان وقتی به نقطه علمی ایران در دانشگاه جندی شاپور رسیدند، متوقف شدند. آیتالله هاشمی رفسنجانی با یادآوری نکاتی از تاریخ پیامبر اسلام و تأکیدات آن حضرت برای گرفتن خوبیها از هر جا که باشد، گفت: امروز در جامعهی ما کسانی پیدا میشوند که تعامل با دنیا را ذلت میدانند. چه ذلتی؟! هر جا دانش، علم و فن و تکنولوژی است که مورد نیاز است، باید آن را کسب کنیم. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با تشریح اهداف و آرمانهای امام راحل برای انقلاب اسلامی گفت: متأسفانه در مسیر رسیدن به تمدن عالی که امام(س) دنبال آن بود، دچار انحراف شدهایم که امیدوارم روند امور اصلاح شود. ایشان با انتقاد از کسانی که ترس از مذاکره را در جامعه القا میکنند، گفت: ایران که منطق و استدلال دارد نباید از مذاکره و حتی مشاجره سیاسی بترسد. آیتالله هاشمی رفسنجانی دوری از مذاکره با دنیا را شبیه دوران انسداد اهل سنت برای علم و دانش در صدر اسلام و سالهای پس از آن مخصوصاً در تفکرات اخباریون دانست و گفت: پیامبر(ص) که اسلام را آورد، میفرمودند اگر مشرکینی که محارب شما هستند و خواستند کلام خدا را بشنوند، بگذارید بیایند و بشنوند. ایشان افزود: ملتی که منطقش این است و پیامبرش در زمانی که جاهلیت هنوز در شبه جزیزه عربستان بیداد میکرد، میفرمود: «اگر علم در ثریا است، قومی از فارس آن را به زمین میکشد، پس نباید در شرایط فعلی دنیا که عصر انفجار اطلاعات و پیشرفت روز افزون علم و دانش است از تعامل با دنیا بپرهیزیم. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با بر شمردن آثار مثبت و منفی تحریمهای ظالمانه علیه ایران، گفت: به قول رئیسجمهور اگر برخی از جیب مردم خبر داشتند، از تحریمها استقبال نمیکردند. آیتالله هاشمی رفسنجانی با تأکید بر این نکته که تحریم، زندگی را برای طبقهی مزد بگیر که اکثریت قاطع جامعه هستند، سخت میکند، گفت: کارهای مهم کشور که در برنامههای مصوب هم آمده، به دلایلی بر زمین مانده که اگر رونق به آنها برگردد، شاهد پیشرفت جهشی کشور خواهیم بود. ایشان با تأکید بر این نکته که هیچ دلیل شرعی نداریم که با دنیا صحبت نکنیم، گفت: پیامبر اسلام که طبیب همهی انسانها بود از طبیبهای ایرانی برای معالجه خود و مردم یمن استفاده میکردند. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با انتقاد از کسانی که در جامعه از تحریمها استقبال میکنند، گفت: یک عده محدود که قدرت، زور و تریبون دارند، حرفهایی میزنند که انسانهای فرهیخته و دانشمند برای پاسخ ملاحظه کاری میکنند، حرفهایی که برای جامعه ایران انقلاب و مردم مشکلساز است. آیتالله هاشمی رفسنجانی با یادآوری تحقیقات علمی استاد شهید مرتضی مطهری و تألیف کتاب خدمات متقابل ایران و اسلام، گفت: علاوه بر تعامل با اسلام میتوانیم تعامل با دنیا را نیز گستردهتر نماییم. ایشان با اشاره به کارهای منفی شاهان ایران باستان گفت: تاریخ ثابت کرده است که هر جا استبداد باشد در کنار آن ظلم و تبعیض نیز خواهد بود. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با ستایش مکرر از تأسیس دانشگاه جندی شاپور و گسترش آن در طول زمان متمادی تاریخ ایران، گفت: اگر اسلام از جندیشاپور و دانشمندان آن در جهت تقویت تمدن خویش استفاده کرده است دنیا نیز میتواند در شرایط فعلی از تمدن و فرهنگ ایرانی استفاده نماید که شرط آن تعامل سازنده متقابل است. آیتالله هاشمی رفسنجانی در بخش دیگری از سخنان خویش تألیف تاریخ جامع ایران در یک مجموعه کامل را یک ابتکار فرهنگی و تاریخی توصیف کرد و خطاب به مسؤولان مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی و تیم تحقیقاتی تألیف کتاب تاریخ جامع ایران، گفت: تاریخ پر از فراز و فرود است و باید آن را نقادی کنیم. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با ابراز تأسف از آشنایی کم مردم ایران و به ویژه فرهیختگان با سوابق دانشگاه جندی شاپور، گفت: حتی بعضیها در اصل آن تردید میکنند در حالی که مستندات تاریخی ثابت کرده است که قرنها قبل از اسلام و تا چند قرن پس از اسلام فعال بود و بهترین مأمن برای دانشمندان اقصی نقاط جهان بود که به دلایل متعدد و تحت فشارهای سیاسی و مذهبی فراری بودند. ایشان با تأکید بر این نکته که در کنار تأییدهای علمی نسبت به ظلم و تبعیضهای حکومتهای قبل از اسلام در ایران انتقاد داریم، گفت: یکی از شرایط نقد نگاه منصفانه به نکات مثبت و منفی در موضوعات و مسائل مختلف است. آیتالله هاشمی رفسنجانی در بخش پایانی سخنان خویش با تأکید مجدد بر ضرورت تعامل با دنیا گفت: استفاده از عقل جمعی دنیا و دانشگاههای معتبر جهان باعث ارتقای متقابل علم و دانش در جامعهی بشری میشود. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با ظالمانه خواندن تصمیم بعضی از دانشگاههای دنیا که در بعضی از رشتهها از ایران دانشجو نمیپذیرند، گفت: این یک ظلم بزرگ است و ما به عنوان مسؤولان ایران و انقلاب اسلامی باید راه را برای تعامل علمی ایران با جهان باز کنیم و بهانه به دست کینه توزان ندهیم. ایشان با تأکید بر ضرورت تعامل عقل و شرع و باز کردن راه آن در شرایط فعلی گفت: خشک مقدسی و افراطیگری هیچ وقت جواب نمیدهد. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام خوارج زمان حکومت حضرت علی(ع) را تندروهای افراطی آن روزگار خواند و گفت: میبینید که این گروه تندرو امروز در جامعه هیچ اعتباری ندارند و تندروهای امروز نیز چند سال دیگر چنین حالتی خواهند داشت. آیتالله هاشمی رفسنجانی با تشکر از دستاندرکاران تألیف کتاب تاریخ جامع ایران گفت: امیدوارم براساس گزارشهایی که آقای موسوی بجنوردی برای برنامههای کاری مرکز دایره المعارف دادند، به موضوعات دیگر نیز با همین جامعیت بپردازند. در آغاز این دیدار که دو سالن مراسم مملو از جمعیت بود و بسیاری از حاضران ایستاده شاهد مراسم بودند، ابتدا آقای موسوی بجنوردی رئیس مرکز دایره المعارف اسلامی گزارشی از چگونگی و چرایی تصمیم و اجرای پروژه عظیم تألیف تاریخ جامع ایران ارائه کرد و سپس با حضور وزرای فرهنگ و ارشاد اسلامی و صنعت، معدن و تجارت و همچنین معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی و رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی و آقای مسجدجامعی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت اصلاحات و عضو فعلی شورای شهر تهران، آیتالله هاشمی رفسنجانی همراه با صلوات حاضرین از کتاب ۲۰ جلدی تاریخ جامع ایران رونمایی کردند. منبع: پایگاه اطلاع رسانی جماران
