بعد از جنگ جهانی اول و با شکست آلمان در این جنگ، معاهده ورسای در۲۸ ژوئن ۱۹۱۹ بین متحدین و متفقین در کاخ ورسای پاریس به امضا رسید که نخستین بخش آن معاهده مربوط به تاسیس جامعه ملل به پیشنهاد ویلسون، رئیس جمهور وقت آمریکا، با هدف خلع سلاح جلوگیری از جنگ به واسطه تامین امنیت همگانی رفع اختلاف و مشاجره بین کشورها از راه مذاکره و دیپلماسی و بهبود سطح زندگی جهانی بود که در عمل در ۱۰ ژانویه ۱۹۲۰ به اجرا گذاشته شد و مقر آن در ژنو سویس بود. به گزارش خبرنگار تاریخ جی پلاس، با وجود آن که تاسیس جامعه ملل به پیشنهاد آمریکا بود اما آن کشور از عضویت خودداری کرد. در ابتدا، این سازمان ۴۲ عضو داشت که بعدها ۲۰ عضو دیگر نیز به آن پیوستند، ولی سرانجام ۱۸ کشور که بعضی از آنها البته با اخراج این سازمان مواجه شدند. پس کل اعضای آن به ۴۴ دولت می رسید و مصر آخرین عضو آن بود. از جمله مهمترین تصمیماتی که توسط جامعه ملل گرفته شد، حل اختلافات ارضی در جزایر الاند، موصل و البانی و همچنین حل اختلافات بین یونان و بلغارستان، کلمبیا و پرو، لیبریا و ... بود. اما سرانجام، جامعه ملل در سال ۱۹۴۶ منحل شد و از جمله دلایل آن، وارد نشدن آمریکا به آن به علت عدم تصویب معاهده ی ورسای بود که خود عاملی برای در موضع ضعف قرار گرفتن این نهاد بود که سایر کشور های قدرتمند عضو را چندان پایبند به این جامعه و تصمیمات آن قرار نمی داد. نمونه بارز آن عدم اطمینان فرانسه از این بود که در صورت حمله ی آلمان جامعه ملل بتواند مانع آن شود. عامل دیگر را می توان در ماهیت میثاق جامعه ملل یافت، زیرا مجازات نظامی الزام آوری را در صورت بروز تجاوز پیش بینی نمی کرد و فقط در حد توصیه اقدام نظامی به اعضا بود ( ماده۱۶) و با این نظر که در سال ۱۹۱۸ طرح شد که خواستار آن بود که جامعه ملل دارای ارتش و نیروی نظامی خود باشد موافقت نشدکه اثرات منفی آن را در زمان حمله ی ژاپن به منچوری در سال ۱۹۳۱ و سرانجام حمله ایتالیا به حبشه در سال ۱۹۳۵ که تیر خلاصی بود برضعف این جامعه در تامین صلح و امنیت بین المللی که یکی از مهمترین اهداف آن به شمار می رفت زیرا این حمله نمود بارز تجاوز به شمار می رفت. الزامات و تحمیلات ناشی از معاهده ی ورسای به آلمان به حدی بود که باعث شکل گیری احساسات فاشیستی وبه قدرت رسیدن هیتلر و نازی ها در این کشور شد که خود عامل مهمی برکارشکنی و خروج آلمان از جامعه ملل و شروع جنگ جهانی دوم شد و کشورهای اروپایی متاسفانه نتوانستند در معاهده ی ورسای مانع چنین تحمیلات سنگینی به این کشور شوند. سرانجام جامعه ملل به دلایل مختلفی از جمله ناتوانی در خلع سلاح محورهای قدرت و جلوگیری از هرگونه جنگ و نزاع در آینده شکست خورد و با شروع جنگ جهانی دوم جامعه ملل منحل و سازمان ملل تاسیس شد که با توافق پنجاه کشور جهان در کنفرانس سان فرانسیسکو منشور این سازمان به تصویب رسید. منابع دانش نامه سیاسی_داریوش اشوری_نشر مروارید Rasekhoon.net Yjc.ir History learning.co.uk Wiki english
جامعه ملل منحل شد
کد خبر:
۴۵۴۰۵۱