جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

به مناسبت پنجاه و چهارمین سالگرد قتل قهرمان مبارزات ملی کنگو؛

سیاهی که روی تاریخ را سفید کرد

کد خبر: ۴۵۲۸۶۶
سیاهی که روی تاریخ را سفید کرد

«...سرگذشت دل من/ زندگی نامه انسان است/ که لبش دوخته اند/ زنده اش سوخته اند/ و به دارش زده اند/ آه! ای بابک خرمدین/ تو لومومبا را می دیدی/ و لومومبا می دید/ مرگ خونین مرا در بولیوی/ راز سرسبزی حلاج این است/ ریشه در خون شستن/ باز از خون رستن...» به گزارش خبرنگار جی پلاس، این شعر را هوشنگ ابتهاج (ه.ا.سایه) برای مردی سرود که تا آخرین لحظه عمرش از آزادی و استقلال میهنش دفاع کرد و هیچ گاه حاضر نشد تا لحظه ای ملت رنج کشیده کنگو را زیر پرچم بیگانگان ببیند. روز دوم ژانویه ۱۹۲۵ در دهکده کاتاکو کومب در یک خانواده تهی دست و بسیار فقیر متولد شد. از همان دوران کودکی، سخت کار می کرد و گرسنگی می کشید. در همین سال ها، روحیه بیداری در او به کار افتاد و به فکر نجات مردم کشور از مشکلات، مصیبت ها، تبعیض و استعمارگری افتاد. او در کتاب «میهن من کنگو» این نکته را تایید می کند و می نویسد:«از همان دوران کودکی به طور مبهم، این طور استنباط کردم که سیاهان و سفیدپوستان در ضعف و بیچارگی اصلاً به یکدیگر شباهتی ندارند.» برای همین سعی کرد تا بتواند رویاهایش را محقق کند. ابتدا سعی کرد تا به مدرسه برود و با سواد شود. با مطالعه تاریخ کنگو و اطلاع از چگونگی مستعمره شدن کنگو توسط اروپائیان و قتل عام ۶۰۰ نفر از هموطنانش در شهرلیژ به دست لویی پانزدهم، تحت تاثیر قرار گرفت و برای آزادی کنگو مصمم تر شد. به ادامه تحصیل پرداخت و دانشنامه خود را در رشته حقوق دریافت کرد. در همان زمان سعی کرد مردم را از وضعی که در آن زندگی می کردند، آگاه سازد، برای همین در مجله های علمی، مقالاتی می نوشت و منتشر می کرد. بعد از مدتی، یعنی تنها دو سال قبل از اینکه لومومبا به عنوان رهبر جنبش ملی کنگو انتخاب شود، کارمند ساده اداره پست بود و پس از آن به عنوان مبلغ دوره گرد در یک شرکت آبجوفروشی مشغول کار شد و همین شغل مقدمات سفرش را به نقاط مختلف کنگو و گفت و گو با مردم این کشور فراهم ساخت. این سفرها باعث شد تا او نیروهای ترقی خواه و آزادی طلب را برای سازماندهی مبارزه های مردم کنگو متشکل و یک سازمان سیاسی را راه اندازی کند. سرانجام در روز دهم اکتبر ۱۹۵۸ موجودیت جنبش ملی کنگو را اعلام کرد. لومومبا در حد فاصل سال‌های ۱۹۵۶ تا ۱۹۶۰ دو بار به زندان افتاد؛ بار نخست به اتهام اختلاس که خودش معتقد بود انگیزه سیاسی پشت آن بوده و بار دوم به علت فعالیت سیاسی اش برای استقلال کنگو از مستعمرگی پادشاهی بلژیک. زندانی شدن او بسیار در تقویت افکار چپش موثر بود و سرنوشت او را تغییر داد. در سال ۱۹۶۰ مردم کنگو توانستند استقلال کنگو را به دولت بلژیک تحمیل کنند ولی در همان هفته اول استقلال کنگو، دولت بلژیک به نام حمایت از جان بلژیکی های مقیم کنگو، نیرویی به کنگو اعزام کرد و با همکاری آمریکا، دولت جدایی طلب کاتانگا را به سرپرستی موسی چومبه، رقیب دیرین لومومبا، تقویت کرد تا جبهه ای علیه لومومبا بسازند. پس از پیروزی حزب لومومبا در مجلس، او به نخست وزیری انتخاب و در ۲۴ ژوئن ۱۹۶۰ آغاز به کار کرد اما هنوز کنگو، استقلال قطعی و کامل از بلژیک پیدا نکرده بود و به همین دلیل، مخالفت‌های پی در پی نخست وزیر با مقامات بلژیکی به مجادله های مکرر بین او و مستشاران بلژیکی انجامید. در ماه‌های نخست حکومت، لومومبا از نفوذ بلژیک در کاتانگا باخبر بود و برای همین دستور اخراج و خلع مستشاران بلژیکی را صادر کرد اما وقتی با نافرمانی نیروهای بلژیکی و موسی چومبه رو به رو و از برقراری نظم توسط نیروهای سازمان ملل ناامید شده بود، در روزهای اوج جنگ سرد، این بار از مسکو و اتحاد جماهیر شوروی درخواست کمک کرد.سرانجام با همراهی آمریکا و حمایت موسی چومبه و دولت بلژیک، دولت لولومبا پس از ۶۷ روز فعالیت، سقوط کرد و او پس از بارها فرار، دستگیر و شکنجه شد. در نهایت در چنین روزی یعنی ۱۷ ژانویه ۱۹۶۱ پاتریس امری لومومبا به همراه دو تن از وزرای وفادارش، با تصمیم موسی چومبه و با حمایت نیروهای بلژیک، به دسته جوخه اعدام متشکل از افسران بلژیکی سپرده و تیرباران شدند و پس از دو بار نبش قبر، جسد آنها را قطعه قطعه کرده و در اسید سولفوریک حل کردند. اگرچه موفق شدند لومومبا از بین ببرند، اما راه لومومبا ادامه پیدا کرد و طرفداران او توانستند بر قسمتی از سرزمین خود حاکمیت دموکراتیک مردم کنگو را برقرار سازند. تاثیر ماجرای لومومبا بر روحیه آزادی خواهانه انقلابیون جهان، به ویژه ایران به حدی بود که در روزهای منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی، شعری که دکتر عبدالله بهزادی در وصف مجاهدت های پاتریس سروده و آن را به همسر لومومبا تقدیم کرده بود، با نام سرود «بهاران خجسته باد» در محافل انقلابی جان بخش نیروهای نهضت شد و به شهرت رسید.

انتهای پیام

دیدگاه شما