محمدعلی سپانلو، شاعر و منتقد ادبی در سال ۱۳۶۸ یادداشتی درباره غلامرضا تختی، کشتیگیر نامدار ایرانی، نوشت و برای نشر نقره به مدیریت محمدرضا اصلانی و سودابه فضائلی فرستاد. نقره در آتش سوخت و نشر منحل شد و یادداشت سپانلو هرگز منتشر نشد تا امروز که بعد از ۲۵ سال در کتاب «جهان پهلوان» به گردآوری آرش تنهایی آمده است. به گزارش جی پلاس، بدین شرح است: «کمی بعد از المپیک ملبورن، به سال ۱۹۵۶ که در آن تختی نخستین مدال طلای المپیک خود را برای ایران به دست آورد، یک مسابقه دوجانبه کشتی میان ایران و شوروی در تهران انجام شد. در استادیوم ثریای آن روزگار، ورزشگاه کوچک بدون سقف، در هوای سرد تختی برابر آلبول، پدیده تازه روسها قرار گرفت. گارد تختی باز بود، برخلاف معمول زیاد به جلو خم نمیشد، حتی پای راستش را کمی پیش میگذاشت که هدف خوبی برای زیرگیری بود، اما تختی به خاطر قدرت «لنگکاری» خود میدانست که هیچکس در جهان جرات ندارد به پای راست او حمله برد. چند ثانیه بعد تختی خود حمله کرد، «یک خم» را از بالای ران حریف گرفت و با قامت صاف او را از جا کند، به روی سینه کشید و چرخاند و خاکش کرد. از آن به بعد را ما جوجه کشتیگیران پانزده - شانزده ساله آن روزگار میدانستیم: تختی «کنده یک چاک» خواهد کشید، «سگک» خواهد نشست، رکاب خواهد زد، کت راست حریف را خواهد کشید و او «نیمتیغ» میشود، سپس نوبت کت چپ و «پلشکن» است و چند ثانیه بعد پشت حریف به خاک خواهد رسید. اما یک چیز عجیب رخ داد: برای نخستین بار کشتیگیر در مقابل سگک تختی مقاومت کرد و نیمتیغ نشد. گرچه مسابقه را با امتیاز باخت، اما اتفاق نادری رخ داده بود. آلبول را فقط علیه تختی ساخته بودند و او در بازیهای جهانی به جایی نمیرسید. اندکی بعد روسها ترجیح دادند کولایف را به جای آلبول بیاورند، که گرچه مغلوب میشد، ولی دستکم دومی جهان را به دست میآورد. و ما تختی را نگاه میکردیم، سالها و سالها، از تمرین با عباس زندی در سالن مدرسه دارالفنون تا مسابقه در حیاط مدرسه روی تشکهای چهارگوش و کهنه که حاشیه آن آسفالت خشک و خطرناک بود، از باشگاه محله خانیآباد تا کشتیهای فراموشنشدنی در سالن سرپوشیده خیابان ورزش و میدانهای جهانی و کسب مدالهای طلای قهرمانی جهان در تهران (۱۹۵۷)، منچستر (۱۹۶۱)، یوکوهاما (۱۹۶۴) و ...
به یاد تختی
کد خبر:
۴۵۲۷۴۵
اما در این اثنا تختی در مبارزه دیگری هم درگیر شده بود یا شاید بهتر باشد بگوییم مبارزه دیگری علیه تختی درگرفته بود. به سال ۱۳۴۰، ظهور قهرمان آرام و کمحرف در تشکیلات جبهه ملی معارضهای آشکار با دستگاه حکومت به شمار میرفت. دستگاهی که به سنت دولتهای ایران عادت کرده بود ورزشکاران را مرهون و تقریباً چاکر خویش بداند. تا وقتی در گوشه کنار هستی و ناشناسماندهای کسی کاری به کارت ندارد، حتی اگر غُر بزنی و مخالفخوانی کنی، ولی آنگاه که قهرمان نامدار جهان و محبوب توده مردمی و حاضر نیستی موفقیتهای خود را مدیون الطاف بزرگان قوم بدانی، یعنی باج به حکومت ندهی و آن را نستایی دیگر مدعی هستی؛ مدعی خطرناکی که میتواند همچون یک الگو بر جوانان اثر نهد و اینک ورزشکاری نه به رسم روزگار بلکه به شیوهای بسیار کهن حامی محلههای شهر و مردم بیپناه میشد و نیروی خود را در خدمت عدالت قرار میداد. شهر تهران چنین احساسی داشت. در حوالی دهه چهل زلزله سختی در بوئینزهرا روی داد. تختی داوطلب جمعآوری کمکهای مردمی شد. مردم آنچنان به ندای پهلوان حامی خویش پاسخ دادند که کمکها و تبلیغات دولت نمودی نکرد.