جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

کاظمی‌پور در گفت‌وگو با جی‌پلاس: جامعه به جوانان اولویت‌ها را تحمیل کرده است

کد خبر: ۳۳۳۴۴۸

تحصیل، شغل و ازدواج از جمله مشکلات جامعه جوان ایران است و اگر رفع نشوند پیامدهای جبران ناپذیری به همراه خواهند داشت. اما میزان و عمق این مشکلات همیشه با اغراق ها و ابهام هایی همراه بوده و هست و شناخت نسبت به آنها از نگاه افراد و سازمان ها متغییر است. از این رو با دکتر شهلا کاظمی پور، عضو هیات علمی دانشگاه تهران، گفت و گو کرده ایم تا با نظرهای او در این باره آشنا شویم. به نظر می رسد برخی جوانان امروز نسبت به گذشته انگیزه زیادی برای ازدواج ندارند و گرایش به زندگی مجردی در بین جوانان بالا رفته است. این موضوع ناشی از چه عواملی می تواند باشد؟ نیاز به ازدواج در تمام افراد وجود دارد اما امروز جوانان سعی بر این دارند تا به نیازهای اولیه زندگی خود مانند اشتغال پاسخ بدهند. در این صورت، ازدواج در مرحله بعدی قرار می گیرد. باید بدانیم که این نوع نگاه جوانان یک انتخاب عاقلانه است. البته ازدواج فرآیندی است که تمام مراحل آن به دست خود فرد است. اما تحصیل یا ادامه تحصیل و به دست آوردن شغل مناسب مواردی هستند که در اختیار خود فرد نیست. در رابطه با شغل درست است اما تحصیل هم می تواند به دست خود فرد باشد. مشکلات زیادی در زمینه تحصیل، پیش روی فرد قرار می گیرد. هم از لحاظ زمانی هم از لحاظ اینکه فرد نتواند وارد رشته مورد علاقه خود بشود. برخی نهادها تلاش می کنند تا بحث ازدواج را در جامعه مطرح و جوانان را به ازدواج ترغیب کنند. با این نوع نگرش می توانیم به هدف دست پیدا کنیم؟ نمی توانیم مباحث اجتماعی را با قانون و دیکته کردن آن به جوانان به اجرا در بیاوریم. مباحث اجتماعی و فرهنگی در درون هر جامعه ای شکل می گیرد و روند شکلگیری آن هم بسیار کند است. نمی توانیم با یک بخشنامه موضوعی مانند ازدواج را در جامعه پیاده کنیم و اگر هم پیاده شود به موفقیت نخواهد رسید و در آینده با مشکل مواجه خواهیم شد. برای مثال، وقتی کودکی در خانواده ای متولد می شود افراد آن خانواده سعی می کنند که نوع صحبت و رفتار خود را مناسب کنند تا مبادا آن کودک، مباحث نادرستی را از آنان بیاموزد. همان گونه که آنها دغدغه تربیت فرزند خودشان را دارند ما هم در جامعه باید دغدغه مسائل فرهنگی و اجتماعی را می داشتیم تا به مرور زمان این مباحث در درون جامعه شکل می گرفت. وقتی صحبت از تهاجم فرهنگی می کنیم باید بدانیم که در برخی از مسائل خلا داشته ایم و این موضوع پیش آمده است. باید قبول کنیم که در امور فرهنگی و اجتماعی ضعیف عمل کرده ایم. در جامعه ما این ایده در دانش آموزان وجود دارد افراد باید تحصیلات دانشگاهی داشته باشند. این موضوع به نحوی باعث شده است که ازدواج هم در ایران دچار دگرگونی هایی شود. موافق این موضوع هستید؟ تا حدودی موافقم. اما باید به این نکته هم توجه کرد که فرد با ادامه تحصیل خود موفقیت های بهتری هم برای خود فراهم می کند و با گزینه های مناسب تری برای ازدواج مواجه می شود. این را هم نباید فرموش کنیم که در این صورت می تواند شغل بهتر و مناسب تری را هم به دست بیاورد. پس اولویت جوانان تغییر کرده است. بله! اولویت افراد تغییر کرده، ولی باید بدانیم که این اولویت ها را جامعه به جوانان تحمیل کرده است. این تغییر اولویت که به گفته شما از طریق جامعه بر جوانان تحمیل شده است، مشکل اصلی است؟ جامعه الگوها را تغییر داده است، اما من این تغییر را مشکل و معضل نمی بینم. وقتی جامعه توسعه پیدا می کند این تغییر نگرش هم رخ می دهد. در گذشته، فرد کم سواد می توانست در یک اداره استخدام شود. اکنون دانش اجتماعی بالا رفته و جوامع پیچیدگی هایی پیدا کرده اند و نیاز جامعه به تخصص، بالا رفته است. امروز تحصیلات دانشگاهی لازمه زندگی شده است. در کشور می بینییم برخی به دلیل گرفتن مدرک به دانشگاه می روند. برخی حتی رشته ای را که در آن تحصیل می کنند نمی شناسند و رضایت از آن ندارند. اما به خاطر مدرک و شاید آسان بودن آن رشته نسبت به رشته های دیگر آن را انتخاب کرده اند. این فلسفه و نگاه را هم جامعه به جوانان دیکته می کنند. این را باید بدانیم که جامعه ما یک جامعه تشریفاتی است. جامعه به نوعی دچار یک چشم و هم چشمی و تجمل گرایی شده است و تحصیلات یک ابزار برای بالا بردن سطح اجتماعی افراد در برابر دیگران شده است. من با حرف شما که می گویید خود درس و آموزش و کسب علم کم شده است، موافق هستم. باید بگویم که این نوع نگاه در جامعه دختران ما بیشتر به چشم می خورد و دلیلش هم این است که با این کار سعی می کنند، حضور خودشان در اجتماع را بیشتر کنند و جایگاه اجتماعی بالاتری برای خود به دست بیاورند. همین طور که در اول اشاره کردم موقعیت مناسب تری برای ازدواج هم به دست می آورند. شما در رابطه با موضوع بیکاری در جامعه این بحث را مطرح کرده بودید که در کشور بیکاری وجود ندارد بلکه تنبلی وجود دارد. این نگاه شما از کجا نشات می گیرد؟ بله! در کشور ما افراد تن به کار نمی دهند. اکثر افراد سعی بر این دارند که کاری را انجام بدهند که از نظر سطح اجتماعی بالا باشد. در صورتی که در کشورهای دیگر به این گونه نیست و افراد سخت مشغول کار هستند و سعی بر این دارند که در جایی که فعالیت می کنند به بهترین شکل ایفای نقش کنند. در کشور ما به اینگونه نیست و باید گفت کار یدی از جامعه ما رخت بربسته و اکثر افراد سعی می کنند تا در کاری با سطح اجتماعی بالا به فعالیت بپردازند. با حجم زیاد افراد تحصیل کرده که در کشور وجود دارد با مشکل اشتغال جوانان چه باید کرد؟ وقتی مدرکی که افراد می گیرند ـ چه با یک بار علمی بالا و چه در سطح پایین علمی ـ هیچ تاثیری در جایگاه اجتماعی آنها ندارد و همه در یک ترازو سنجیده می شوند و مشکلات هم پیدا می شود. باید سهم بخش دولتی را در فضای کاری کشور کم و بخش خصوصی را تقویت کنیم. بخش خصوصی به این دلیل که در بازار رقابت بماند سعی بر این دارد تا بهترین افراد را در اختیار بگیرد اما در بخش دولتی این نوع نگاه وجود ندارد. در آخر هم باید سیستم های نظارتی که در بدنه دولت هستند را توسعه دهیم. در این صورت هم مشکل اشتغال حل خواهد شد و هم شاهد تحصیلات کاذب در کشور نخواهیم بود. انتهای پیام

انتهای پیام

دیدگاه شما