دبیر انجمن انبوه سازان مسکن استان تهران با بیان اینکه سیاست های غلط دولت های نهم و دهم در زمینه مسکن عامل کاهش توان خرید مردم و افزایش زمان انتظار برای خرید مسکن به 60 سال است، بهترین راه برای بهبود این وضعیت را افزایش توان خرید مردم از طریق بهبود وضعیت اشتغال دانست و بر این امر که دولت باید تنها به سیاستگذاری بپردازد و در کار اجرایی مسکن دخالت نکند و مدیریت چرخه خرید و فروش مسکن را به مردم بسپارد، تأکید دارد.
محمد مهدی مافی در گفت و گو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، با تأکید بر اینکه نباید تورم در بخش مسکن بیش از توان خرید مردم باشد، اظهار کرد: متأسفانه در دولت های نهم و دهم افزایش قیمت مسکن بیش از میزان توانایی مردم برای خانه دار شدن بود. در پایان دولت گذشته 10 سال به زمان انتظار برای خانه دار شدن قشر متوسط جامعه اضافه شد، یعنی اگر قشر متوسط جامعه قبل از دولت دهم با 50 سال پس انداز مناسب می توانست صاحب خانه شود در پایان آن، این رقم به 60 سال رسید.
بررسی عملکرد دولت یازدهم در حوزه مسکن
وی با انتقاد از کاهش توانایی مردم برای خرید خانه در دولت دهم تأکید کرد: پس از روی کار آمدن دولت یازدهم این شرایط بهبود پیدا کرده است. علتش این است که علی رغم وجود تورم در کشور، بخش مسکن افزایش قیمت نداشته است. این عدم افزایش قیمت که از ابتدای این دولت شاهد آن هستیم افزایش توان خرید مردم و به تبع آن کاهش مدت زمان انتظار برای خرید خانه را در پی خواهد داشت. بنابر این من مطمئنم که این شاخص بهبود پیدا کرده است.
این کارشناس بازار مسکن در پاسخ به سؤالی در مورد راهکار خروج بازار مسکن از رکود فعلی اظهار کرد: در کشور ما مسکن روی قشر تولید کننده و مصرف کننده آن تأثیر می گذارد. این 2 قشر نگاه متفاوتی به حال و هوای بازار مسکن دارند. یعنی ممکن است شرایطی برای تولید کننده خوب باشد، ولی برای مصرف کننده خوب نباشد.
لزوم توجه به اصل 31 قانون اساسی
مافی ضمن تأکید بر لزوم نگاه کلان ملی به قضیه مسکن، ادامه داد: برای این کار باید شرایط حاکم بر بازار مسکن به نحوی باشد که طبق اصل 31 قانون اساسی تمامی مردم بتوانند از مسکن مناسب برخوردار باشند. این بازار باید به نحوی هدایت شود که مردم در طول زندگی بتوانند حتی مسکن خود را ارتقا بدهند و طوری نباشد که اگر کسی صاحب مسکن شد در طول عمرش نتواند یک پله بالاتر رود.
وی احساس آرامش و امنیت را مهم ترین بحث در قضیه مسکن دانست و گفت: باید مردم از این نظر احساس آرامش داشته باشند که هر زمانی بخواهند می توانند خانه دار شوند. در تمام کشورهای جهان از جمله کشورهای توسعه یافته این گونه نیست که همه جامعه مالک خانه باشند؛ ولی با شرایط خاصی که جامعه و سیاست های کلی آن برای بازار مسکن تعیین می کند اوضاع روحی و روانی افراد به سمتی است که احساس می کنند هر زمانی اراده کنند می توانند مالک مسکن مناسب خودشان باشند. چون احساس امنیت برای قدرت خرید خانه در آنها وجود دارد، حتی در صورتی که در خانه استیجاری زندگی کنند از لحاظ بار روانی و احساس آرامش هیچ مشکلی برای آنها وجود ندارد.
دبیر انجمن انبوه سازان مسکن استان تهران ضمن ابراز تأسف از اینکه مردم کشور ما آرامش و آسایش خود را منوط به مالک خانه بودن می دانند، اظهار کرد: شرایط سیاسی و اجتماعی کشور ما باعث این مسأله شده است. البته با تمهیداتی می توان این شرایط را تغییر داد تا مردم این آرامش را داشته باشند که هر زمانی بخواهند بتوانند صاحب خانه شوند.
نباید تورم در بخش مسکن بیش از توان خرید مردم باشد
وی تولید مسکن به اندازه نیاز مردم را شرایط بهینه برای تولید کننده و مصرف کننده دانست و ضمن تأکید بر اینکه نباید تورم در بخش مسکن بیش از افزایش توان خرید مردم باشد، اظهار کرد: ما به عنوان دست اندرکار این بازار توقع داشتیم که با توافق هسته ای انجام شده، که اتفاق بسیار شایسته و مناسبی در صحنه بین المللی برای کشور ما بود و جایگاه کشور ما را در همه سطوح افزایش داد، به این سمت قدم برداریم. به نظر من دولت به مهم ترین مسأله خودش عمل کرد و مهم ترین کاری که در جایگاه خودش می توانست انجام دهد را انجام داد.
دبیر انجمن انبوه سازان مسکن استان تهران با بیان اینکه مردم توانایی چرخاندن چرخه مسکن را دارند تصریح کرد: دولت باید از سمت و سوی انجام کارهای اجرایی که تنها باعث فقیر شدن مردم می شود که در پی آن بخواهد به مردم کمک کند فاصله بگیرد. دولتمردان فقط باید در جایگاهی بنشینند که شرایط اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جامعه را ارتقا دهند و اگر به مسئولیت اصلی خود بپردازند مردم این توانایی دارند که از زیر بار مسئولیت زندگی خودشان بر بیایند و زندگی خودشان را بچرخانند.
بخش مسکن از فسادهای اقتصادی و اداری رنج می برد
وی تأکید کرد: هیچ موقع نباید مردم را با نگاه فقر ببینیم و با طرح هایی مثل مسکن مهر بخواهیم که آنها را خانه دار کنیم. چون اتفاقات پیش آمده نشان می دهد که اجرای چنین طرح هایی باعث صدمه زدن به همه می شود. افزایش 10 ساله کاهش قدرت خرید مردم حاصل همین اتفاقاتی بوده که دولت ها فکر می کردند باید آستین بالا بزنند و برای مردم کاری بکنند. دولت ها فقط باید شرایط جامعه را برای فعالیت های سالم اقتصادی فراهم کنند. فسادهای اقتصادی و اداری که بخش مسکن از آن رنج می برد را از بین ببرند. وقتی این شرایط فراهم شود خود مردم می توانند به میزان نیازشان مسکن بسازند و با کار و فعالیت شرایط زندگی شان را بهتر کنند.
مافی افزود: به نظر من دولت ها خیلی نباید سیستم های اقتصادی را جا به جا کنند یا بخواهند طرح هایی بدهند که این نظام ارگانیک دچار تحول شود. این فراز و نشیب ها باید وجود داشته باشد. دست کاری کردن این مسائل به نفع هیچ کس نیست و در بلند مدت مطمئنا مصرف کننده ضرر خواهد کرد. دولت باید سعی کند که شرایط کار، فعالیت، اشتغال و بهره وری جامعه را بالا ببرد. بهره وری جامعه که بالاتر رفت بخش مسکن هم از آن منتفع می شود.
آسیب سیستم بانکی به بازار مسکن
دبیر انجمن انبوه سازان مسکن استان تهران افزود: البته در همه بازارها آن چیزی که تعیین کننده است انتظار تورمی است. اگر جامعه انتظار داشته باشد که قیمت کالاها افزایش پیدا کند تمایل به خرید پیدا می کند. ولی با توجه به رکود بازار مسکن و ثابت بودن قیمت های آن و شرایطی که در سیستم بانکی کشور وجود دارد مردم احساس می کنند که اگر امروز پولشان را وارد سیستم بانکی کنند با سود حداقل 20 درصدی که به پولشان اضافه می شود در پایان مدت زمانی که فکر می کنند تورم به بازار مسکن می رسد می توانند پولشان را به خرید خانه ببرند و خرید موفق تری داشته باشند. این امر از لحاظ اقتصادی نیز توجیه پذیر است و ما نمی توانیم این اصول اقتصادی را نادیده بگیریم و یا بر خلاف روندشان انتظاری داشته باشیم و بخواهیم حرکتی انجام دهیم.
تأثیر برجام بر بازار مسکن
وی در پاسخ به سؤالی در مورد تأثیر «برجام» بر بهبود شرایط بازار مسکن کشور گفت: ورود تکنولوژی های نوین و پیمانکاران مطرح خارجی که می توانند پروژه ها را در مدت زمان کم انجام دهند و ورود فاینانس سرمایه های خارجی اتفاقات بسیار مهمی است که می تواند در این بخش مطرح باشد. اما کاهش قیمت مسکن به دلیل بالا بودن زمان اجرای پروژه های موجود و شرایطی که متأسفانه ما داشتیم، می تواند زمانبر باشد؛ و باید نسل پروژه هایی که هم اکنون در دست ساخت داریم بگذرد تا کم شدن هزینه تولید بتواند مفهوم پیدا کند. اما به نظر من این اتفاق شروع شده و قیمت تمام شده مسکن کاهش پیدا می کند.
این کارشناس بازار مسکن در مورد سرمایه گذاری در این بخش نیز اظهار کرد: با ایجاد اشتغال برای مردم شرایط آنها بهتر خواهد شد و سرمایه گذاری اقشار میان درآمدی در مسکن اتفاق خواهد افتاد. به دلیل اینکه بخش مسکن در چهار چوب اقتصاد مسکن معنی پیدا می کند، بدون توجه به پارامترهای دیگری که در مسکن تأثیرگذار هستند در مورد آن به نتیجه مفیدی نمی رسیم. بنابر این افزایش اشتغال و افزایش توان جامعه می تواند تحریکی در بخش مسکن داشته باشد.