جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

یک استاد دانشگاه در گفت و گو با جماران مطرح کرد؛

دلایل ناموفق بودن دولت ها در عمل به برنامه های توسعه/ دولت هزینه های خود را کاهش داده و بیکاری را کم کند

وی افزود: من فکر می کنم که دولت از طرفی باید هزینه های خود را کاهش دهد و برای کاهش بیکاری تلاش کند که در این زمینه ها خیلی تلاش نکرده و موفقیت زیادی نداشته است. تکیه مسئولین بر رشد اقتصادی بوده که یقینا نمی تواند نتیجه بخش باشد چون الزاما رشد اقتصادی منجر به کاهش بیکاری نمی شود.

کد خبر: ۷۸۷۱۵
دلایل ناموفق بودن دولت ها در عمل به برنامه های توسعه/ دولت هزینه های خود را کاهش داده و بیکاری را کم کند

عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی تأکید کرد: یکی از مشکلات موجود این است که در تمام 5 برنامه قبل از انقلاب و 5 برنامه بعد از انقلاب حتی یک سال اهداف با عملکرد یکسان نبوده است. حتی در حیطه دولت چیزی که مصوب است با چیزی که اجرا می شود، فاصله بسیار زیادی دارد؛ بنابراین انتظار ما این است که برنامه ها به گونه ای تدوین شود که قابل اجرا باشد و به این شکل تدوین نشود که ما نتوانیم کاری را انجام دهیم.

محمد قلی یوسفی در گفت و گو با پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران در خصوص اینکه چه ویژگی هایی باید در تدوین برنامه ششم توسعه مورد نظر قرار گیرد تا منجر به پیشرفت بیشتر کشور بشود، اظهار کرد: تنش های اقتصادی کم شده، انتظارات تورمی در داخل کشور پایین آمده و آرامش نسبی به اقتصاد کشور دست داده است، اما از نظر تأثیرگذاری سیاست های اقتصادی متأسفانه ما سیاست روشنی را نداریم. یعنی دولت علی رغم داشتن یک سیاست روشن در بعد خارجی، در داخل سیاست روشنی را دنبال نمی کند.

وی افزود: من فکر می کنم که دولت از طرفی باید هزینه های خود را کاهش دهد و برای کاهش بیکاری تلاش کند که در این زمینه ها خیلی تلاش نکرده و موفقیت زیادی نداشته است. تکیه مسئولین بر رشد اقتصادی بوده که یقینا نمی تواند نتیجه بخش باشد چون الزاما رشد اقتصادی منجر به کاهش بیکاری نمی شود.

این کارشناس مسائل اقتصادی تصریح کرد: در بعد کنترل شرایط رکود تورمی هم بیشترین تأکید روی کنترل تورم بوده و بحران های رکودی و مشکلات بخش های تولیدی همچنان پابر جا است. سیستم بانکی ما با مشکل مواجه است و همچنین بخش های تولیدی ما در وضعیت رکود تورمی به سر می برند.

وی با تأکید بر اینکه گام جدی برای حل این مشکلات برداشته نشده است، گفت: دولت باید سیاست هایی را دنبال کند که ایجاد اشتغال و برون رفت از رکود را با هم ببیند؛ چون مشکل ما اشتغال است و یکی از راه های ایجاد اشتغال یا بهترین راه آن این است که ما از رکود خارج شویم. بنابر این درست است که کنترل تورم هم گام ارزشمندی است، ما می توانیم تورم را تحمل کنیم ولی تحمل رکود به دلیل اثرات زیان بار آن دشوارتر است. چون در شرایط رکود فرصت های زیادی از دست رفته، بنگاه های زیادی تعطیل می شوند و بخش وسیعی از مردم بیکار می شوند. این بیکاری تبعات اجتماعی و سیاسی برای کشور دارد و مسئولان باید به آن توجه کنند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی ضمن تأکید بر ضرورت برنامه ریزی برای مصرف منابع کشور عنوان کرد: ایران یک کشور نفت خیز است و نفت یک سرمایه ملی است که علاوه بر نسل فعلی به نسل های آینده تعلق دارد و میراث گذشتگان است و نمی توان بدون برنامه آن را خرج کرد. بنابر این به دلیل اینکه ما یک منبع خدادادی عظیم داریم لازم است که از این منبع صیانت و نحوه استفاده از آن را با برنامه دنبال کنیم.

وی ادامه داد: دولت به عنوان نماینده مردم باید طبق قانون از این منابع استفاده کند و داشتن برنامه در این رابطه بسیار حائز اهمیت است، اما یکی از مشکلات موجود این است که شما اگر در تمام 5 برنامه قبل از انقلاب و 5 برنامه بعد از انقلاب نگاه کنید متوجه می شود که حتی یک سال نیست که اهداف با عملکرد یکسان باشد. حتی در حیطه دولت چیزی که مصوب است با چیزی که اجرا می شود فاصله بسیار زیادی دارد؛ بنابر این انتظار ما این است که برنامه ها به گونه ای تدوین شود که قابل اجرا باشد و به این شکل تدوین نشود که ما نتوانیم کاری را انجام دهیم. برنامه باید هدف داشته باشد و من فکر می کنم هیچ هدفی مهم تر از این نیست که نیازهای مردم را برطرف کنیم.

یوسفی نظریه پردازی را از سیاستگذاری جدا دانست و یادآور شد: یک نفر می تواند در اتاق دربسته بنشیند و نظریه پردازی کند، ولی وقتی با مردم مواجه باشد باید مشکلات آنها را شناسایی و مثل یک پزشک بیمار را معالجه کند. ما نمی توانیم در اقتصادی که با پیچیدگی های بسیار گسترده ای مواجه است، فقط تئوری بدهیم و نظریه پردازی کنیم.

وی تاکید کرد: لازمه برنامه ریزی و برنامه نویسی شناخت دقیق از شرایط کشور و وضعیت نهادهای مختلف است. بعد از آن می توانیم برای رفع مشکل چاره اندیشی کنیم. مهم ترین مشکلی که الآن وجود دارد ایجاد اشتغال، راه ایجاد اشتغال و سرمایه گذاری در بخش تولید است. این امر باید مورد نظر مسئولان قرار گرفته و در تخصیص ارز خارجی و منابع بانکی بخش های تولیدی باید در اولویت قرار بگیرند.

این استاد دانشگاه در پاسخ به این سؤال که آیا ساز و کارهای اجرای برنامه ششم توسط مسئولان اجرایی ایجاد شده است تا پس از ارائه آن به مجلس و تصویب شاهد مشکلات گذشته در خصوص اجرای برنامه های توسعه 5 ساله کشور نباشیم، گفت: هر 3 قوه باید در این مورد تصمیم بگیرند. من فکر می کنم، برای تحقق برنامه ای که در حال تدوین است، ما اول باید قانون را حاکم کنیم. یعنی تمام تلاش مسئولان باید این باشد که قانون را پیاده کنند تا همه از قانون پیروی کرده و کسی نتواند فراقانونی عمل کند.

وی اضافه کرد: باید قانون برای فعالان اقتصادی مثل چراغ راهنما باشد و دولتمردان هم تابع قانون باشند. در چنین شرایطی است که می شود انتظار داشت که خصوصی سازی خوب کار کند و در عین حال حقوق مالکیت تضمین شود و انگیزه کسب و کار وجود داشته باشد. این در حالی است که اگر قانون ضعیف باشد، اجرای آن درست نباشد یا تعریف دقیقی نداشته باشد مشکلاتی را برای اقتصاد ایجاد می کند و باعث می شود منابع در جای خودش به کار گرفته نشود .

یوسفی تأکید کرد: ما در طول چند دهه گذشته در یک وضعیت نرمال و عادی زندگی نکردیم. در طول این دوره یا بی ثباتی های انقلاب و یا 8 سال جنگ تحمیلی را شاهد بودیم و بعد از آن سیاست های مختلفی دنبال شد که یکی از اشکالات آن، نبود یک استراتژی روشن بلند مدت برای اقتصاد کشور بود. به همین دلیل، هر دولتی که روی کار آمد وعده هایی داد که بسیاری از آنها اجرایی نشد. همه با وجود اینکه شعارهای متفاوت می دادند، یک سیاست مشابه را دنبال کردند و وقتی که در عمل وارد می شوند می بینیم که همه یک مسیر را می روند.

وی در خصوص علل این رفتار دولت ها در اجرای برنامه های توسعه کشور نیز گفت: علتش این است که به جای اینکه اقتصاد کشور را بشناسند اهداف تخیلی مثل رشد اقتصادی یا کنترل تورم برای اقتصاد تنظیم می کردند. بدون بررسی تبعات و آثار این سیاست ها روی اقشار مختلف مردم و بخش های اقتصادی و همچنین اثرات بلند مدت آنها این تصمیمات را می گرفتند. در نتیجه ما امروز با مشکلاتی مواجه هستیم که اگر از قبل بلند مدت فکر می کردند الآن این اتفاق نمی افتاد. همواره در گذشته گذرا و مقطعی تصمیم می گرفتند و به جای علت بیشتر با معلول مبارزه کرده و به جای اینکه علت مشکلات را شناسایی کنند، علائم را از بین بردند. این کار اگرچه ممکن است تسکین موقتی دهد، اما خیلی نمی تواند مؤثر باشد و سال به سال همین وضعیت دنبال می شود.

استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی با بیان اینکه در طول 30 سال گذشته دولت بیش از توان خود مسئولیت قبول کرده است، اظهار کرد: دولت باید به اندازه توان و ظرفیتش مسئولیت قبول و کار کند و وارد حوزه هایی شود که در توان آن است. باید اجازه دهد در موارد دیگر مردم مشارکت و فعالیت کنند و تا جایی که می توانند مشکلات را خودشان حل کنند. دولت نباید خودش را متولی حل مشکلات شخصی مردم کند.

وی در پایان خاطر نشان کرد: دولت باید قانون را حاکم و امنیت سرمایه گذاری ها را برقرار کند. همچنین حقوق فردی و اجتماعی را تضمین کرده و در جایی که بخش خصوصی وارد نمی شود، زیرساخت ها را فراهم کند. دولت باید فضای کسب و کار مناسب را ایجاد کند؛ بروکراسی را کاهش دهد و تلاش کند به فعالان اقتصادی انگیزه دهد تا بتوانند وارد سرمایه گذاری شده و تولید و اشتغال ایجاد کنند. دولت نباید به بی ثباتی دامن بزند.

انتهای پیام

دیدگاه شما