پایگاه اطلاع رسانی جماران: رئیس جهور کشورمان سه شنبه هفته گذشته در یک سخنرانی اعلام کرد که تورم بهمن ماه صفر شده است. این خبر همه مردم و کارشناسان اقتصادی را شگفت زده کرد تا جایی که بسیاری افراد با ارائه آمارهایی از مرکز آمار ایران و بانک مرکزی سعی در نقد این نظر داشتند و این خبر پر بحث ترین خبر هفته ای بود که گذشت و کارشناسان مختلف مرکز آمار ایران و بانک مرکزی تحلیل های خودشان را از این موضوع بیان کردند اما اعضای کابینه از جمله وزیر امور اقتصادی و دارایی از اظهار نظر در مورد این خبر اجتناب کردند؛ تا اینکه علی طیب نیا نخستین فرد از کابینه دولت بود که دو شب گذشته بعد از گذشت 4 روز از سخنرانی فوق در این مورد به توضیح پرداخت.
حال می خواهیم نگاهی به تعریف تورم و نحوه اعلام آن بیاندازیم و اینکه چرا دولت ها از گذشته تا به حال زمانی که فکر می کنند شاخص تورم رو به کاهش است سعی در اعلام آن داشته اند و هر کدام به نوعی دوست داشته و دارند که از این موضوع استفاده ابزاری و تبلیغاتی برای تأثیر بر اذهان عمومی کنند.
در تعریف تورم آمده است: تورم افزایش عمومی قیمت ها در کل اقتصاد در یک دوره زمانی مشخص است. این افزایش قیمت، از افزایش قیمت یک کالا و یا خدمت خاص متمایز می باشد و تورم زمانی اتفاق می افتد که قیمت اکثر کالاها در کل اقتصاد رو به افزایش باشد. افزایش و کاهش قیمت های خاص در بازار، منعکس کننده ترجیحات و انتخاب های مصرف کننده و نیز تغییرات در هزینه ها می باشد.
از شاخص های مختلفی برای اندازه گیری نرخ تورم استفاده می شود. شاخص قیمت خرده فروشی (RPI) و شاخص قیمت مصرف کننده (CPI) از جمله معروف ترین این شاخص ها در سطح جهان می باشد. هر دو معیار فوق، قیمت کالاها و خدماتی که مصرف کنندگان خریداری می کنند را اندازه گیری می نماید. یک شاخص قیمت، شامل قیمت های صدها قلم از کالاها و خدمات می باشد، از اساسی ترین اقلام مانند نان گرفته تا محصولات جدید و لوکس مانند رایانه های شخصی. کلیه قیمت ها با یکدیگر ترکیب می گردند تا شاخص های قیمت کلی را تشکیل دهند.
اما اینکه چه دوره زمانی برای بیان تورم استفاده می شود نیز مهم است و افراد با توجه به سیاست هایی که دنبال می کنند دوره های زمانی را انتخاب و به مردم اعلام می کنند.
محمد صادق عوضعلی پور معاون اقتصادی و محاسبات ملی مرکز آمار ایران در جمع خبرنگاران با بیان اینکه شاخص از 204.2 دی ماه در بهمن به 204.1 رسید، گفت: نرخ تورم نقطه به نقطه در بهمن 14.4 محاسبه شد که این شاخص در مقایسه با دی ماه سال جاری بدون تغییر است.
وی نرخ تورم 12 ماه منتهی به بهمن سال 93 را 15.2 اعلام کرد و گفت: این رقم در دی 15.8 بوده است.
معاون اقتصادی و محاسبات ملی مرکز آمار ایران همچنین در مورد دلیل اختلاف نرخ تورم مرکز آمار با بانک مرکزی اظهار کرد: در مرکز آمار 451 قلم کالا در 12 گروه اصلی در 178 شهر و 293 منطقه شهری پوشش داده می شود اما این روش در بانک مرکزی متفاوت است و آنها جامعه آماری کمتری را مورد بررسی قرار می دهند و با این تفاوت در نحوه محاسبه، متفاوت بودن نرخ تورم اعلامی توسط این 2 سازمان، با یک خطای محدود، طبیعی است.
علی پور تاکید کرد: پایین آمدن نرخ تورم به معنای ارزان شدن کالا نیست بلکه کاهش تورم نقطه به نقطه از رقم 30 تا 40 درصد سال های گذشته به رقم 15 درصد فعلی به معنای این است که شتاب افزایش قیمت کم شده است .
وی یکی از دلایل وجود اختلاف آماری با بانک مرکزی را نبود روستا در محاسبات آماری بانک مرکزی اعلام کرد و گفت: در مرکز آمار ایران روستاهای کشور نیز در جامعه آماری حضور دارد.
اما همان طور که اشاره شد وزیر امور اقتصادی و دارایی کشورمان در یک برنامه تلویزیونی حاضر شد و در مورد تورم صفر درصدی گفت: بانک مرکزی و مرکز آمار ایران متصدی تعیین نرخ تورم هستند اما گاهی اوقات نرخ اعلامی توسط آنها با هم متفاوت است به طوری که مرکز آمار نرخ تورم بهمن را صفر و بانک مرکزی 8 دهم درصد برآورد کرده است.
وی ادامه داد: بانک مرکزی نرخ متوسط تورم 12 ماهه را 15.8 درصد و مرکز آمار 15.2 درصد اعلام کرده است.
طیب نیا افزود: برای تعیین نرخ تورم قیمت چند صد کالا را در نظر می گیریم و ممکن است برخی کالاها افزایش قیمت داشته باشند، اما میانگین قیمت همه کالاها در نظر گرفته می شود.
با این اوصاف آن رقمی که شده صفر است، «افزایش نرخ تورم نقطه به نقطه در دوره زمانی یک ماهه بین دی ماه تا بهمن ماه سال 93» بوده و این بدین معنا است که ما همان نرخ تورمی که در دی ماه داشتیم (یعنی 15.2 درصد تورم) را در بهمن ماه نیز تجربه کردیم. از سوی رئیس جمهور کشورمان این مسأله طوری بیان شد که همه فکر کردند تورم صفر درصد شده است. البته از جهاتی این قضیه قابل بررسی است و یکی از این موارد این است که با توجه به سابقه سال های گذشته، همواره در ماه های پایانی سال انتظار افزایش قیمت و افزایش نرخ تورم وجود دارد، اما وقتی عالی ترین مقام اجرایی کشور تورم را صفر درصد اعلام می کند شاید به خاطر از بین بردن جو روانی حاکم بر بازار ناشی از افزایش تقاضای روزهای پایانی سال بوده است که به این طریق از تورم احتمالی ناشی از این افزایش تقاضا جلوگیری شود. البته احتمال دیگر این است که آقای روحانی سهوا یک کلمه آنهم "رشد" را از جمله "تورم در بهمن ما صفر شده است" را جا انداخته باشد.
به نطر می رسد و بهتر آن بود که مسولان اطلاع رسانی دولت و آقای رییس جمهور و یا مردان اقتصادی دولت به توضیح درباره این بیان رییس جمهور می پرداختند و اما در حالیکه سخنگوی دولت رییس سازمان مدیریت و برنامه ریزی و یک مرد اقتصادی است، اما و متاسفانه بسیار دیر نسبت به این مسله پرداختند و مسله به گونه دیگر به خصوص توسط رسانه ها منتقد دولت در اذهان شکل گرفت.