جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

دکتر سیدهادی معتمدی آسیب شناس اجتماعی در گفت وگو با جماران:

رشوه خواری، پارتی بازی و .. امنیت اجتماعی و اعتماد مردم را مورد حملات مکرر قرار داده است

کد خبر: ۶۹۷۰۱
رشوه خواری، پارتی بازی و .. امنیت اجتماعی و اعتماد مردم را مورد حملات مکرر قرار داده است

شکسته شدن قبح فساد اقتصادی در هر جامعه به ترویج آن می انجامد. با توجه به گسترده تر شدن فساد اقتصادی درجامعه ایران، این سوال مطرح می شود که آیا قبح فساد در جامعه ایران شکسته شده‌است؟ آیا هنوز افکار عمومی مفسد و فساد را محکوم می‌کند؟ به راستی راهکار مقابله با قبح زدایی این پدیده، توجه به کدام مسایل و نکات و برنامه را می طلبد؟ آسیب های روانی این مفاسد بر ذهنیت و امنیت روانی مردم چیست؟ در راستای این امر پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران گفتگویی با "دکتر سیدهادی معتمدی" آسیب شناس اجتماعی، روانپزشک و استاد دانشگاه انجام داده است. آنچه که در زیر می آید متن این گفت و گو است:

معتمدی، آسیب شناس اجتماعی و روانپزشک، در پاسخ به این سوال که تاثیرات روانی اخبار فساد اقتصادی بر مردم و امنیت روانی آنان و همینطور تاثیر این آسیب ها بر رابطه میان مردم و مسئولان چیست؟ گفت: یکی از مشکلات عمده ما در مورد بسیاری از مسایل، نبود آمار دقیق و قابل اتکا است. مثلا ما نمی دانیم 20 سال قبل یا 10 سال قبل میزان فساد اقتصادی ما چقدر بوده است تا آن را با میزان کنونی قیاس کنیم. اما آنچه قطعی است اینکه، فساد اقتصادی همیشه بوده است؛ نه تنها در جامعه ما بلکه در همه جوامع دیگر.

این استاد دانشگاه اظهار داشت: اصولا فساد از الزامات جامعه بشری است و در همه دوران‌ها وجود داشته است. اما به نظر می آید روشنگری هایی که در سالهایی اخیر می شود و دسترسی بیشتر افراد به منابع خبری یا ارتباطات جمعی و اشتراک گذاری خبر فسادها و مفسدان در جامعه و مانند اینها، همگی باعث شده، اینگونه به نظر آید که فساد، کل سیستم کشور را فرا گرفته یا نسبت به قبل چندین برابر شده است. از آنجا که متاسفانه آمار درستی هم در این زمینه در دست نداریم نمی توانیم قاطعانه بگوییم که آیا این گستردگی واقعی است یا خیر؟ بنابراین اولین اقدام ما در برخورد با اخبار این مفاسد لااقل از جنبه مذهبی هم که شده، احتیاط بیشتر در برخورد با خبر این مفاسد است؛ چرا که تاثیری که انتشار این اخبار بر روی جامعه می گذارد، قطعا ایجاد اضطراب در جامعه است. طبیعتا وقتی شما می بینید که در پرداخت اجاره خانه خود مانده اید، ولی آدمی مثل بابک زنجانی یا خاوری و...با مشاغل و مناصبی نه چندان نابرابر با شما تا این حد امکان رانت خواری داشته اند و ثروتهای بادآورده به دست آورده اند، امنیت شغلی و اجتماعی شما و تک تک افراد جامعه دستخوش آسیب می شود.

وی افزود: تاثیر عمده این نوع مفاسد، به هم خوردن امنیت اجتماعی جامعه از نظر ذهنی، افکار عمومی و امنیت شغلی است. در کنار همه اینها، از بین رفتن اعتماد مردم به نظام و یک کاسه کردن همه مسئولان است. این امر در واقع نوعی ترور شخصیت اقتصادی یک نظام است. البته آنچه گفته شد به معنای این امر نیست که نباید این اخبار را منتشر کنیم و در اختیار افکار عمومی قرار ندهیم، بعکس این شفاف سازی ها خود یکی از ابزارهای مهم جلوگیری از این فسادهاست. آنچه مهم است جلوگیری از بروز فسادهای گسترده است چرا که انتشار اخبار آن علاوه بر از دست رفتن امنیت اقتصادی، امنیت روانی و ذهنی جامعه را هم از بین خواهد برد. یک زیانی که زیانی بزرگتر را هم در پی خواهد داشت.

این آسیب شناس اجتماعی و استاد دانشگاه؛ در پاسخ به سوال خبرنگار جماران در مورد اینکه: آیا این گستردگی فساد اقتصادی موجب بی اعتمادی مردم به قانون و نهایتا قانون گریز شدن آنها خواهد شد یا نه؟ اظهار داشت: مردم به قوانین و نفس قانون اعتماد دارند. آنچه که مردم لااقل به لحاظ روانی به آن اعتماد ندارند، این است که قانون برای همه یکسان اجرا نمی شود. آن چیزی که مجلس تصویب و شورای نگهبان تایید می کند و به قوه مجریه و قضاییه می رود، قطعا مردم به آن اعتقاد و اعتماد دارند، اما وقتی مشکلات و فساد اداری و اقتصادی را مردم در چرخه زندگی خود می بینند، احساس می کنند قانون هست، اما راههای دور زدن آن برای عده ای خاص هم وجود دارد. پس یا قانون کامل و بدون نقص نیست یا کسانی متولی اجرا و نظارت بر آن هستند که امکان سوء استفاده یا دور زدن آن را دارند. بررسی روانشناسانه جامعه ما نشان می دهد، مردم و نفس جامعه ما یک جامعه قانون گریز نیست بلکه به خاطر مسایلی مثل:گسترش رشوه خواری، پارتی بازی و مانند آن، امنیت اجتماعی و اعتماد مردم مورد حملات مکرر قرار گرفته است.

سید هادی معتمدی، روانپزشک و آسیب شناس مسایل اجتماعی، در مورد نقش فساد اقتصادی مسئولان بر نقش پذیری و الگوبرداری از آنان و تاثیرش بر میزان پاکدستی جامعه چیست؟ افزود: در هر جامعه‌ای عده‌ای الگو هستند ازجمله مسئولان که در هر جامعه ای جزو الگوها هستند و قطعا رفتار و روش آنها در جامعه تاثیرگذار است. یکی از مباحث مهمی که ما در بحث آسیب شناسی اجتماعی به آن می پردازیم این مساله است که یک جامعه چگونه شکل می‌گیرد؟ یکی از مصادیق شکل گیری جامعه، الگوپذیری است. اسطوره ها، الگوها، فرهنگ‌ها، خرده فرهنگ‌ها و ارتباطات از عوامل مهم شکل‌گیری یک جامعه است. بنابراین طبیعی است که وقتی در جامعه‌ای، یک مسئول اقدام به دزدی یا اختلاس می کند؛ ممکن است برای عده ای تبدیل به یک الگو شود. اما اینکه بگوییم تاثیر آن تا جایی است که بر همه موثر باشد، خیر اینگونه نیست. اکثریت قریب به اتفاق مردم ما مردمی هستند که نان حلال برایشان مهم است و برای آنها امنیت روانی هم می آورد و عده ای هم البته هستند که رفتارهای ضداجتماعی دارند؛ تا جایی که حتی ممکن است دزدی و اختلاس را نوعی ارزش، مثلا باعرضگی تلقی کنند. چیزی حدود 3 تا 4 درصد جامعه ما مطابق شواهد ممکن است این مشکل را داشته باشند که البته همین 3 تا 4 درصد جمعیت از یک جمعیت 75 میلیون نفری، تعداد قابل توجهی می شوند. پس بایستی انجام کارفرهنگی برای مقابله با قبح زدایی فساد و دزدی را حتما در حین مبارزه با فساد پیگیری کرد.

وی افز.د: نکته مهم دیگری که در این زمینه نباید به آن بی توجه باشیم این است که انتشار خبرهای فساد در سطح گسترده، خودش موجبات ایجاد بستر بزرگی از شایعات، در جامعه هم خواهد بود و بدین لحاظ است که همیشه فسادها اگر چه گسترده هم باشند، اما شدت انتشار آن در جامعه بسیار بزرگتر از خود احساس می شود. پس بایستی رسانه ها و نهادهای نظارتی وظیفه اطلاع رسانی و شفافیت خود را هدفمند و دقیق انجام دهند تا شکل گیری شایعات را مانع شوند. با وجود همه اینها جامعه ما جامعه ای پاکدست است. کارگران، کارمندان، معلمان، خبرنگاران و .....و خیلی از مشاغلی که ما در جامعه مان داریم؛ همگی شاهدیم که این عزیزان ساعات زیادی از روز را برای گرفتن حقوقی که شاید راضی کننده هم نباشد، به تلاش و فعالیت می گذرانند. پس جامعه ما جامعه ای است که هنوز هم پاکدستی در آن ارزش است، اما متاسفانه وقتی فسادها در یک گوشه ای از سیستم بر اثر غفلت عده ای به سادگی انجام می شود، خود باعث ایجاد فضایی می گردد که احساس می شود ما در جامعه ای به سر می بریم که پاکدستی در آن نقش و ارزشی ندارد. پس مساله مقابله سنجیده با فساد بیش از منظر اقتصادی آن، از لحاظ حفظ امنیت روانی و اجتماعی و اخلاقی جامعه ضروری است.

انتهای پیام

دیدگاه شما