هرچند نامش چندان به گوش آشنا نیست اما وقتی به کارنامه و سابقه اجراییاش مینگری باید چند ساعتی را اختصاص دهی تا بتوانی به طور کامل با همه بخشها و مراکزی که در آنها فعالیت کرده آشنا شوی. نکته جالب اینجاست که هیچ سابقه کار دولتی در رزومه او مشاهده نمیشود و سابقه همکاری با هیچیک از دولتهای سابق را ندارد. در شرایطی که فعالیت در شرکتهای دولتی راحتتر و تابع روابط و رانتهاست، حضور در بخش خصوصی پیروز ضابطهمندی و توانایی افراد است. سیده فاطمه مقیمی به عنوان یک زن که عضو اتاق بازرگانی توانسته به جایگاه رفیع مدیریتی در بخش خصوصی دست یابد. فاطمه مقیمی «کارآفرین برتر جهان اسلام در سال 2012» پشتکار را بزرگترین عامل موفقیتش میداند. این بانوی سخت کوش که تخصص و تبحر را توامان دارد پروپوزالی به دکتر روحانی برای تاسیس معاونت کارآفرینی ریاست جمهوری داده است، توسعه اقتصادی کشور را در گرو توسعه کارآفرینی میداند. با این مدیر موفق بخش خصوصی گفتگویی انجام دادیم که در پی میآید:
شما در عنفوان جوانی و اوایل انقلاب توانستید به سطح بالای مدیریتی راه پیدا کنید و مسیر موفقیت را طی کنید. پی نمودن این راه سخت نبود؟
مسلما دشوار بوده است. من فکر می کنم برای رسیدن به موفقیت حتما لطف خداوند و حمایت خانواده دخیل بوده است، اما به گمان من عامل اصلی که برای موفقیت هر کسی میتواند در دستور کار قرار گیرد، پشتکار انسان است. این پشتکار میتواند در دو جهت انجام پذیرد. یکی اینکه در جهت بیشینه سازی توانمندیهایش در همان حوزه انجام پذیرد و یا اینکه فرد خودش را در حوزههای دیگر توانمند بسازد. چون همیشه همه توانمندیها در وجود همه کس نیست، اما میتوان این توانمندی را شکوفا کرد. به ویژه اینکه با استفاده از تجربیات دیگران، با مطالعه کردن، با علم اندوزی، با روشهای درست به سمت پیشرفت حرکت کرد. من آن چیزی که امروز به آن دست یافتم را مرهون تمام سعی و تلاشهای خودم، حمایت همسرم و همراهیهای خانواده ام میدانم. ذکر این نکته نیز ضروری است که هیچگاه تنها با تکیه کردن بر قرابتها، شباهتها و نسبیتها نمیتوان در جایی مدیریت کرد و مدیریتش هم مدیریت کلان موفق باشد.
با توجه به فضای ابتدای انقلاب که مسلما دشواریهای زیادی را داشته است و احتمالا محدودیتهایی برای یک خانم جوان وجود داشته است، شما چطور توانستید به دستاورد کنونی دست یابید؟
متاسفانه یک اصل در جامعه ما، که همچنان هم وجود دارد اینست که فضای کار و فعالیت برای خانمها نسبت به آقایان با مشکلات بیشتری روبه روست. این اجتناب ناپذیر است و این فرهنگ جاری در مملکت را نمیتوان نادیده گرفت؛ به ویژه در جو پس از انقلاب با کمبود میزان کار، کمبود فضای فعالیت شرایط بسیار دشوار بود. من هم در حوزهای وارد شدم که حوزهای 100 درصد مردانه بود. یعنی صنعت حمل و نقل. تجربهای هم در این زمینه نداشتم، چون تخصص من در آن برهه مهندسی عمران بود اما علاقهمندی به کارم و اینکه باور داشتم میتوانم آدم مثبتی باشم و میتوانم آدم اجرایی موفقی باشم، ضمن اینکه من اولین زنی بودم که در ایران وارد حوزه صنعت حمل و نقل بین المللی شدم و به عنوان مدیر و پایه گذار یک شرکت کشتیرانی و حمل و نقل بینالمللی وارد فعالیت شدم و در نتیجه ورود به این حوزه، از طرف جامعه چندان مقبول و قابل هضم نبود. در نتیجه دشواریهای کار دو چندان میشد. اینکه شما اثبات کنید شایستگی انجام کاری را دارید، یک طرف داستان است، اما اینکه در جامعه، خود را ثابت کنید و بتوانید خود را بقبولانید طرف دیگر ماجراست. اما به هر ترتیب با عنایت به همان مولفه پشتکار که خدمتتان گفتم سعی کردم پیش بروم و از انفعال جلوگیری کنم و پلهها را یکی؛یکی پی بنمایم.
مشکلات در هشت سال اخیر در حوزه صنعت حمل و نقل به شکل نگران کنندهای بروز و ظهور پیدا کرده است و جامعه حمل و نقل از این اوضاع ناراضی هستند، بخشی از این شکلات را برای ما برشمرید
در هشت سال اخیر هم مشکلات کمتر از دوره آغاز کار من نبود، چرا که ما پس از سالها که تازه جامعه داشت به حضور زنان عادت میکرد، دوباره در فضای حساسیت جهت فعالیت زنان وارد شدیم و مشکلاتی از این دست، فراوان به میان آمد؛ اما من نمیخواهم تنها از دیدگاه زنان به مسئله نگاه کنم. به باور من، با تحریمهایی که اتفاق افتاد و البته خودتحریمهایی که در داخل کشور با قوانین و مقرراتی که جاری شد، فعالیت در حمل و نقل را بسیار دشوار ساخت. به عنوان مثال در شرایطی که حرکت کامیونهای ما با مشکلات فراوانی مواجه شد، جلوی ورود آنها گرفته شد، فرآیند ویزا دادن به آنها تا حدی زیادی با مشکل رو به رو شد و مشکلاتی از این دست سبب گردید تا تجارت هم متوقف گردد و به دنبال آن حمل کالایی هم وجود نداشت که اتفاق افتد، به این مشکلات باید مسئله دیگری هم اضافه گردد که آنهم مشکل تامین ارز و تک نرخی نبودن آن است. این اتفاق باعث شد تا ماهم نتوانیم حتی برای یک بازه زمانی کوتاه مدت قیمتها در در یک محدوده ثابت نگاه داریم و دائما مجبور به تغییر قیمتها میشدیم و این باعث میشد نتوانیم در رقابتمان در بازار جهانی موفق باقی بمانیم. اما من فکر میکنم مشکل کلانتری که با آن مواجه بودیم، قوانین و بخشنامههای خلقالساعهای بود که ایجاد میکردند و بر روی یک روال قانونی مشخص و منظم حرکت نمیکرد.
نوع ارتباط شما با دولتها چگونه بوده است؟
من وابسته و بسته به هیچ دولتی نبودم و در طول این سالها هم هیچگاه سمتی در هیچ بخش دولتی نداشتم، ولی همیشه به عنوان بازوی بخش دولتی خودم را حساب کردم. چرا که وقتی در جامعهای فعالیت میکنید، نمیتوان منافع دولت و بخش خصوصی را جدا کرد و شما وقتی در جامعهای فعالیت میکنید احدی از احاد آن جامعه هستید و باید دلسوزانه منافع ملی کشور را هم در نظر بگیرید. خیلی ناباوریها نسبت به کار من و نوع فعالیتم وجود داشت اما فقط سعی کردم با وجود مشکلاتی که جلوی راهم سبز میشد خودم را با آن دشواریها سازگاری بدهم تا بتوانم با قدرت و قوت پیش بروم. من در تمام این سالها باور عمیق داشتم که حتما میتوان با شایسته سالاری امور را پیش برد و میتوان الگویی برای زنان، دختران و کارآفرینان باشیم و توجه اکید من به این قضیه باعث شد تا صبر و صبوری من بیشتر گردد.
دولت جدید پیش از روی کارآمدن صحبتهایی در زمینه تشکیل وزارت زنان انجام داده بود، آیا این اتفاق را مفید به فایده تفسیر میکنید؟
من به شخصه به تفکیک جنسیتی اعتقادی ندارم و به همین علت به شایسته سالاری اشاره کردم و فکر میکنم اگر کسی شایسته است جنسیتش نباید اهمیتی داشته باشد و تنها بر اساس تواناییها گزینشها صورت پذیرد. من بحث زنان را مسئله ای فراتر از تشکیل وزارت زنان میدانم و در پروپوزالی که به آقای روحانی دادم، بحث معاونت کارآفرینی را مطرح کردم. معاونتی که فراجنسیتی است و میتواند زنان، مردان و جوانان را در برگیرد. چراکه به باور من مسئله اصلی که جامعه امروز با آن درگیر است، مسئله اشتغال است. اگر هم بخواهیم به اشتغال نگاه کنیم دیگر نباید به جنسیت نگاه کنیم. اقتصاد جنسیت نمیشناسد، کارآفرینی هم جنسیت هم نمیشناسد. در این راستا اگر حرکت کنیم، حتما میتوانیم به آنچیزی که ایدهآل است دست یابیم. من فکر می کنم بیش از اینکه بحث وزارتخانه زنان در دستور کار قرار گیرد و مفید باشد، همین تشکیل دفتر کارآفرینی و البته در کنار معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری میتواند سودمندتر از وزارت زنان باشد.
ساز و کار این دفتر کارآفرینی که فرمودید به چه صورت خواهد بود؟
فکر میکنم واقعیت داستان اینست که ما باید این مسئله را درک کنیم که آینده کشور و توسعه اقتصادی کشور در گرو توسعه کارآفرینی است، آن زمان است که وابستگی ما به نفت و مسائلی مشابه این کمتر میشود. در واقع اگر توانمندی افراد بر مبنای ایدههایی که دارند، ارزشمند شوند و حائز اهمیت واقع شوند و بنگاههای اقتصادی بر مبنای کارها و ایدههایی که دارند فعالیت کنند و مورد حمایت قرار گیرند، قدر مسلم این میتواند موجبات حرکت و پیشرفت کشور را فراهم آورد.
کمی بیشتر از این پروپوزالی که به آقای روحانی دادید برای ما میگویید؟
ببینید من چند سرفصل از این پروپوزال اشاره میکنم، من به آقای روحانی اشاره کردم الزام و ابلاغ به کارگیری دست کم 30 درصد از مشاوران از میان زنان توانمند میتواند فضا را برای ورود آنها به سطوح میانی و در پی آن سطوح بالای مدیریتی فراهم آورد. همچنین ما اشاره کردیم که تدوین و ابلاغ برنامه تشویقی و نوآفرینی سازمانی در سطح مدیران ارشد وزارتی سازمانها جهت توسعه بهکارگیری زنان توانمند میتواند در همافزاییها و افزایش سطح بهرهوری نیروهای جامعه مفید واقع گردد. همچنین در آن پروپوزال ما اشاره کردیم که حرکت دولت باید به این سمت باشد که نهادهای کارآفرین دولت را به دولتی کارآفرین تبدیل نمایند و معاونت کارآفرینی میتواند به عنوان بازوی اجرایی این اتفاق به انجام وظیفه بپردازد.
منبع: خرداد