جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

گزارش جماران از عدم توازن عرضه و تقاضای مسکن؛

اقتصاد مسکن در باتلاق عرضه مازاد

کد خبر: ۱۲۸۹۶۷
اقتصاد مسکن در باتلاق عرضه مازاد

با اینکه دست اندر کاران بخش مسکن امیدوارند 1395 سال خروج از رکود بخش ساختمان باشد برآوردها نشان می دهد این پیش بینی ها خوشبینانه تر از واقعیات موجود در اقتصاد مسکن است.

به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، بر اساس آخرین تحقیقات حدود 3.6 میلیون واحد مسکونی مازاد در کشور وجود دارد که اقتصاد طرف عرضه را به چالش کشانده است. علاوه بر آن مهاجرت های روستایی کاهش یافته و روند رشد جمعیت کند شده است. این در حالی است که بررسی ها از تسهیلات ارائه شده در بخش مسکن طی سال 1393 حاکی از آن است که تقاضا برای ساخت مسکن 22 درصد بیش از تقاضای خرید است که با توجه به مازاد تولید، سیگنال امیدوارکننده ای برای اقتصاد مسکن محسوب نمی شود.

در سال 90 در مناطق شهری کشور 16.2 میلیون واحد مسکونی عرضه شده که این ارقام طی سال های 91، 92، 93 در حدود 18، 19.9 و 21.8 میلیون واحد بوده و موجودی عرضه مسکن تا نیمه اول سال 94 به بیش از 23.2 میلیون واحد مسکونی در کشور رسیده که این رقم 3.6 میلیون بیش از تقاضای کل است.

طبق برآورد انجمن علمی اقتصاد شهری، از مازاد عرضه مسکن، در سناریوی اول (واحدهای خالی از میزان عرضه مسکن حذف شده اند) میزان مازاد عرضه طی سال های 90 تا 94 افزایش داشته است؛ به طوری که از 1.3 میلیون واحد در سال 90 به حدود 3.6 میلیون واحد مسکونی در سال 94 رسیده است. در سناریوی دوم (میزان عرضه و تقاضای کل در نظر گرفته شده) نیز میزان مازاد عرضه سیر صعودی داشته و محاسبه مسکن خالی از سکنه و نیز واحدهای مسکونی قدیمی در این شاخص، باعث افزایش مازاد عرضه از 4.3 میلیون در سال 90 به 620 هزار واحد در سال 94 رسیده که هر دو سناریو نشان از مازاد عرضه در کشور دارد.

همچنین بر اساس آمارهای مرکز آمار ایران، حدود 1.7 میلیون واحد مسکونی خالی از سکنه در کل کشور وجود دارد که برآورد می شود 20 درصد از این میزان در مناطق روستایی و مابقی در مناطق شهری باشد. از این رو می توان به اندازه 1.3 میلیون واحد مسکونی خالی از سکنه در مناطق شهری و حدود 330 هزار واحد مسکونی خالی از سکنه در مناطق روستایی برآورد کرد که به نوعی عرضه پنهان مسکن در بازار مسکن کل کشور محسوب می شوند.

تعداد خانه های خالی استان تهران نیز بنا به گفته حسام عقبایی رئیس اتحادیه املاک تهران بین 200 تا 250 هزار واحد مسکونی است. لذا با توجه به جهش یکباره قیمت مسکن در سال 91 یافتن مشتری برای 250 هزار واحد استان تهران به دغدغه این روزهای دفاتر مشاور املاک تبدیل شده است.

بی تعادلی در عرضه و تقاضای مسکن در شرایطی است که عده ای از کارشناسان معتقدند دیگر شاهد جهش های ادواری قیمت مسکن نخواهیم بود. محمد عدالتخواه در این باره می گوید: بخش مسکن طی 5 دهه درصد بالایی از اشتغال بخش خصوصی را به خود اختصاص داد؛ تا جایی که 300 صنعت را به خود مشغول کرد، 1300 نوع شغل درگیر آن شدند و به نوعی 70 درصد اشتغال کشور را در دست گرفت، اما این شرایط در حال افول است؛ چرا که مسکن هم اکنون دچار بی تعادلی در عرضه و تقاضا شده است.

عدالت‌خواه با طرح این سؤال که شرایط سوداگری مسکن تا کجا باید ادامه یابد، گفت: چرا باید بخش ساختمان تا این حد در اقتصاد کلان تاثیرگذار باشد که با رکود مسکن، اشتغال کشور دچار چالش های اساسی شود؛ آن هم به نفع عده ای خاص و به ضرر عده‌ای کثیر؟

وی تصریح کرد: در حال حاضر به دلیل ضعیف بودن بنیه متقاضیان مسکن، این بخش دچار کسادی سه ساله شده و سنگین ترین رکود خود پس از انقلاب اسلامی را تجربه می کند. از یک طرف ساخت و ساز و از طرف دیگر خرید و فروش توجیه اقتصادی ندارد. به موازات آن بهره های بانکی با وجود کاهش، هنوز زیاد است و کمکی به افزایش توان متقاضیان نمی کند.

این کارشناس مسکن با بیان اینکه سرمایه گذاران مسکن در حال حاضر امیدی به رونق آن نمی بینند به همین دلیل وارد این بخش نمی شوند، گفت: سازندگان مسکن در گذشته بدون اینکه به تقاضا باندیشند تولید می کردند تا جایی که 1.7 میلیون خانه خالی روی دست اقتصاد کشور ماند. به همین دلیل زمان آن فرا رسیده که کالاهای مورد نیاز جامعه تولید شود و سرمایه گذاران از بخش مسکن به پروژه‌های زیربنایی نقل مکان کنند.

این شرایط بازار مسکن یعنی عرضه زیاد و تقاضای کم که البته باعث رکود در بخش مسکن و وجود چند میلیون واحد خالی از سکنه در تهران، کشور و همچنین بخش های روستایی شده است، باعث فرو رفتن این بازار در باتلاق عرضه مازاد شده است، اما با این وجود سازندگان و فروشندگان مسکن به دلیل هزینه های بالا در ساخت و همچنین داشتن قدرت اقتصادی با وجود رکود بی سابقه در این بخش، حاضر به کاهش قیمت ها نیستند به نحوی که قیمت در بخش فروش مسکن ثابت مانده، اما در بخش اجاره، هر روز شاهد افزایش میزان اجاره خانه ها هستیم.

انتهای پیام

دیدگاه شما