معاون برنامه ریزی و امور اقتصادی وزارت نیرو با رد ادعای نادیده گرفته اعتبار برای احیاء دریاچه ارومیه در بودجه سال جاری، با اشاره به تشابه بودجه درنظر گرفته شده برای احیای دریاچه ارومیه در سال 1394 و سال 1395، اظهار کرد: در سال جاری همچون سال گذشته 20 میلیارد تومان اعتبار در ردیف مربوط به احیاء و نجات دریاچه ارومیه دیده شده است.
علیرضا دائمی در گفت و گو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، با اشاره به این که در بودجه سال 1395طرحی اعتباری برای طرح های متوقف شده دریاچه ارومیه نیز درنظر گرفته شده است، اظهار کرد: ردیف های سدها در حوضه دریاچه ارومیه از بودجه حذف شده بود، اما پیمانکاران مطالباتی داشتند بنابراین در طرح "ردیف برای طرح هایی که متوقف می شود" اعتباراتی برای پرداخت مطالبات پروژه های سد سازی که تا احیای دریاچه ارومیه متوقف شده اند، دیده شده است.
وی یادآور شد: فعال سازی دوباره پروژه ها در منطقه بستگی به شرایط دریاچه ارومیه پس از احیاء دارد.
معاون برنامه ریزی و امور اقتصادی وزارت نیرو همچنین تاکید کرد: در سال گذشته اعتبارات مربوط به احیاء دریاچه ارومیه 100 درصد تخصیص یافت.
*** راهکارهای مصوب احیای دریاچه ارومیه
به گزارش جماران کارگروه ملی نجات دریاچه ارومیه، نتایج ارائه شده توسط ستاد احیای دریاچه ارومیه را در قالب شش بسته کلی به عنوان نقشه راه احیای دریاچه ارومیه مصوب کرد.بر این اساس در راستای کنترل و کاهش مصرف آب در بخش کشاورزی لازم است اقدامات مورد نیاز برای کاهش 40 درصدی از حقابه آبهای سطحی و زیرزمینی از طریق خرید توسط وزارت نیرو، در مدت دو سال، تهیه و اجرای برنامههای افزایش بهرهوری از 60 درصد آب باقیمانده در بخش کشاورزی توسط وزارت جهاد کشاورزی و تامین سرمایه وتکنولوژیهای مورد نیاز افزایش بهرهوری آب باقی مانده توسط دولت صورت گیرد.
همچنین بر اساس پیشنهاد ستاد احیای دریاچه ارومیه درمورد کاشت و عرضه چغندرقند، هیأت وزیران در جلسه 1394/9/1 به پیشنهاد شماره ١۶٧٠/٩٣/د مورخ 1393/10/13 ستاد احیای دریاچه ارومیه و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تصویب کرد که وزارت صنعت، معدن و تجارت با استفاده از قوانین و مقررات مربوط کارخانجات قند خارج از استان آذربایجان غربی را از انعقاد قرارداد و خرید چغندرقند از چغندرکاران داخل استان مذکور منع کند؛ وزارت جهاد کشاورزی موظف است متناسب با مبالغی که ستاد احیای دریاچه ارومیه تعهد و پرداخت میکند نسبت به کاهش سطح چغندرقند در ازای پرداخت مابهالتفاوت کشت چغندرقند به سایر کشتهای پاییزه اقدام کند. از سوی دیگر باید استانداری آذربایجان غربی پس از حصول اطمینان از تحقق بندهای (١) و (٢) از خروج ریشه چغندرقند از استان مذکور ممانعت کند.
در بسته دوم نیز درنظر گرفته شده تا برای کنترل و کاهش برداشت از منابع آب سطحی و زیرزمینی حوضه اقداماتی چون ممنوعیت هرگونه افزایش برداشت از منابع آب حوضه و جلوگیری از توسعه جدید به ویژه در بخش کشاورزی، جلوگیری از برداشت غیر مجاز از آبهای سطحی، توقف کلیه طرحهای سد سازی در دست مطالعه و اجرایی (به استثنای سدهای شهید مدنی و چراغویس) و طرحهای شبکههای آبیاری و آبرسانی پاییندست در حوضه آبریز دریاچه ارومیه، ذخیره و رهاسازی آب در سد شهید مدنی منحصراً برای دریاچه ارومیه، ساماندهی چاههای حوضه آبریز دریاچه ارومیه و نصب کنتورهای هوشمند و حجمی جهت کنترل برداشت در راستای افزایش میزان جریان ورودی از رودخانهها به دریاچه و انجام هماهنگی لازم با قوه قضاییه در راستای تسهیل و تسریع در اجرای قانون تعیین تکلیف چاههای فاقد پروانه بهویژه چاههای اثرگذار بر آبهای سطحی صورت گیرد.
لازم بهذکر است که با توجه به اهمیت موضوع کاهش برداشت از منابع آبی حوضه، این موضوع دوباره در مصوبه 24/04/1394 هیئت محترم وزیران در خصوص اعتبارات سال 1394 طرح احیای دریاچه ارومیه مورد تاکید قرار گرفت مصوب شد که هرگونه توسعه اراضی کشاورزی اعم از تبدیل اراضی ملی منابع طبیعی به کشاورزی، دیم به آبی، زراعی به باغی در سطح حوضه آبریز دریاچه ارومیه و هرگونه عملیات منجر به افزایش برداشت از منابع آب حوضه اعم از ایجاد و بهسازی ایستگاههای پمپاژ آب، احداث آببندان و سدهای معیشتی در سطح حوضه آبریز دریاچه ارومیه ممنوع بوده و وزارتخانههای نیرو و جهادکشاورزی موظفند ضمن ممنوعیت صدور مجوز در این خصوص، با متخلفین برخورد نموده و گزارش عملکرد ماهانه را به دبیرخانه کارگروه ارائه کند.
بسته سوم مربوط به اقدامات حفاظتی و کاهش اثرات است که بر اساس آن باید اقداماتی چون شناسایی کانونهای تولید ریزگرد و تثبیت آنها، مطالعه و اجرای برنامه حفاظت اکولوژیک پارک ملی ارومیه با رعایت ملاحظات زیست محیطی، شناسایی محدودههای اثرگذار بر آبدهی رودخانههای اصلی منتهی به دریاچه ارومیه و تقویت آنها از طریق عملیات آبخیزداری و آبخوانداری به منظور افزایش حجم آب ورودی به دریاچه، ایجاد مرکز آینده پژوهی دریاچه ارومیه توسط سازمان حفاظت محیط زیست، آسیببشناسی اثرات سلامتی، بهداشتی، اجتماعی و زیست محیطی ناشی از خشک شدن بخشی از دریاچه ارومیه، تهیه و اجرای برنامه پیشگیری و کاهش ریسک اثرات محتمل، تهیه برنامه افزایش اشتغال و معیشت جایگزین توسط دستگاههای ذیربط و شناسایی گونههای گیاهی شورپسند متناسب با شرایط منطقه و برنامهریزی جهت کاشت آنها در محدوده شورهزارهای اطراف دریاچه ارومیه در دستور کار قرار گیرد.
در بسته چهارام به بحث مطالعاتی و نرمافزاری پرداخته شده که بر اساس آن تدوین و پیادهسازی برنامه جامع آموزش، اطلاع رسانی، آگاه سازی و جلب مشارکت عمومی و جوامع محلی در راستای تبیین پیامدهای وضعیت موجود و اهمیت احیای دریاچه ارومیه، تهیه کاداستر اراضی حوضه آبریز دریاچه ارومیه، طراحی و استقرار سامانه تصمیمیار مدیریت جامع (یکپارچه) حوضه آبریز دریاچه ارومیه، مطالعه و بررسی اثرات جاده میانگذر شهید کلانتری بر اکوسیستم دریاچه ارومیه و ارائه راهکارهای اصلاحی، ارزیابی و امکانسنجی بهرهبرداری صنعتی از املاح دریاچه ارومیه با رعایت ملاحظات زیست محیطی و امکانسنجی استفاده از فناوریهای نوین در راستای احیای دریاچه ارومیه، اقدامات لازم برای تحقق اهداف بسته چهارم است.
اما در بسته دیگر به موضوع تسهیل و افزایش حجم آب ورودی به دریاچه از طریق اقدامات فیزیکی و سازهای پرده خته شده و بر اساس آن اقداماتی چون انتقال آب رودخانهها به پیکره آبی دریاچه و انتقال آب به جزایر و تالابهای حاشیه دریاچه ارومیه از سد حسنلو و بازگشایی مسیر آبراهههای ورودی به تالابهای جنوبی باید در دستور کار باشد.
همچنین بر اساس بسته ششم، تامین آب برای دریاچه از منابع جدید در دستور کار قرار گرفته و برای این امر لازم است که تامین اعتبار مورد نیاز و تسریع در انتقال آب طرح انتقال آب از رودخانه زاب به حوضه آبریز دریاچه ارومیه، انتقال پساب تصفیهخانههای حوضه آبریز دریاچه ارومیه به دریاچه، تسریع در اجرای طرح انتقال آب از رودخانه ارس در محدوده آذربایجان غربی منحصراً برای دریاچه ارومیه بر اساس مصوبه تخصیص وزارت نیرو و مطالعه طرح انتقال آب از دریاچه خزر به دریاچه ارومیه صورت گیرد.
هم اکنون طرح انتقال آب از سیلوه بهجای طرح انتقال آب از ارس جایگزین گردیده و انتظار میرود که در سال جاری آب از طریق این طرح به دریاچه منتقل گردد.
لازم به ذکر است که بهمنظور عملیاتی نمودن راهکارهای مصوب، برنامه عملیاتی اجرای طرح احیای دریاچه ارومیه در قالب پروژههای مختلف تعیین و پس از انجام پیگیریهای لازم برای تامین اعتبارات مورد نیاز عملیات اجرایی آن ها در انتهای سال 1393 شروع شد.
به گزارش جماران در سال گذشته حدود 20 میلیارد تومان اعتبار برای احیای دریاچه ارومیه در نظر گرفته شد و 100 درصد تخصیص یافت و دولت در بودجه 1395 نیز همین مقدار بودجه را برای احیای دریاچه در نظر گرفته است.