بی برنامگی کشور و رنجش ایران از نداشتن آمایش سرزمین از یک سو و نبود بانک اطلاعاتی منسجم در وزارت نیرو از سوی دیگر چالش هایی است که امروز در دومین نشست کارگروههای اجرایی نظام مدیریت جامع کیفیت منابع آب توسط مدیران ارشد وزارت نیرو و کارشناسان مورد بررسی قرار گرفت درحالی که رحیم میدانی، معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا اعتقاد دارد که نباید نیمه خالی لیوان را دید بلکه اگر در لیوانی نیم سانتی متر آب هست باید جنبه مثبت آن را دید نه تهی بودن لیوان را!
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، محمد حاج رسولیها، مدیر شرکت مدیریت منابع آب ایران با تاکید بر این که لازم است در خانواده وزارت نیرو یک بانک اطلاعاتی منسجم بین آب و آبفا ایجاد شود، گفت: مقوله آب شرب به جمعیت و کمیت خلاصه نمی شود بلکه باید به بحث کیفیت نیز توجه کرد.
وی تصریح کرد: در چند سال اخیر بخش آب درگیر مسایل کمی بوده و نتوانسته به مسایل کیفی به مقدار زیاد بپردازد. آمار و اطلاعات چاه های کشور بسیار ارزشمند است و می تواند در گام اول به مدیریت کیفی آبخوان ها کمک کند. باید نظام پایش مستمر در آبخوان داشته باشیم.
مدیر شرکت مدیریت منابع آب ایران با تاکید بر این که در بخش بستر ها و آیین نامه کیفیت به مصوبه دولت مبنی بر 150 متر مشخص شده اکتفا کردیم درحالی که بر اساس دستورالعمل جدید که به زودی ابلاغ می شود، صرفا 150 متر ملاک قرار نمی گیرد.
حاج رسولی ها با اشاره به لزوم صرف هزینه بسیار برای رفع آلودگی گفت: حدود 6 هزار میلیارد تومان برای این کار لازم است که پرداخت آن در توان دولت نیست. در گام اول رودخانه کارون به عنوان پایلوت برای آلودگی زدایی انتخاب شده است.
***آمایش سرزمین نداریم
حمیدرضا جانباز، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب کشور در این نشست با تاکید بر بی برنامگی موجود در کشور و عدم توجه به طرح های آمایش سرزمین، گفت: وزارت نیرو نمی تواند به تنهایی از کیفیت منابع آب صیانت کند.
جانباز، با تاکید بر این که تغییر اقلیم در ایران مقوله ای جدی است، گفت: دمای هوا بالا رفته، وضعیت بارش ها مطلوب نیست و حتی اگر سال آبی نرمالی داشته باشیم، اثرات خشکسالی های سال های اخیر جبران نمی شود.
وی با تاکید بر این که تغییر اقلیم به تشدید آلودگی منابع آب می انجامد، اظهار کرد: متاسفانه هنوز حساسیت ارگان های تصمیم گیر در مورد آب افزایش نیافته و هنوز در کشور کود و سموم غیر استاندارد در کشاورزی استفاده می شود؛ همچنین شیوه کشاورزی امروزه با 20 سال گذشته تغییر نکرده و کشاورزان آموزش های لازم را ندیده اند.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب کشور با تاکید بر این که مونیتورینگ سموم در تصفیه خانه ها و در بخش آب شرب، چالشی جدی است، گفت: آب به سادگی آلوده می شود اما رفع آلودگی از آب زمان بر و هزینه بر است. از سال 1390 با تصویب هیات وزیران، برنامه ایمنی آب جزو الزامات محسوب می شود. وزارت کشور، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت نیرو، سازمان محیط زیست و ... همه باید در راه صیانت از آب با هم همکاری کنند.
جانباز با اشاره به بیشس از 10 مورد آلودگی نفتی رخ داده در محور سد کرج و آلودگی نفتی گسترده در اصفهان و در پی آن قطع آب به دلیل سهل انگاری در شستن یک شوفاژخانه، گفت: وزارت بهداشت نیز باید نقش خود را در صیانت از کیفیت آب ایفا کند.
***نیترات دست مایه سیاست مداران شده است!
وی با اشاره به زمان بر بودن تشخیص آلایندگی میکروبی آب، تصریح کرد: در کشور تلاش شده است که استانداردهای جهانی در حوزه آب رعایت شود؛ هماکنون موضوع نیترات در آب شرب تبدیل به دستمایه برخی عوامل سیاسی برای مطرح شدنشان یا تخریب دولت شده است؛ در برخی مواقع نیز صحت دارد. میزان فلزات سنگین به دلیل افزایش غلظت آب و کاهش منابع در حال نزدیک شدن به آستانه مجاز است و استانداردهای آب ایران در سال های آتی سخت گیرانه تر خواهد شد؛ در چنین شرایطی آیا آمادگی تامین آب را داریم؟
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب کشورافزود: اگر در سال های آینده منابع سطحی آب را در دست نداشته باشیم آیا می توانیم از طریق منابع آب زیرزمینی که در این 50 سال با توسعه شهرنشینی به نیترات آلوده شده اند، آب مورد نیاز برای شرب را تامی کنیم؟ آیا نباید به سمت رفع آلاینده ها و استفاده از تصفیه خانه های مدرن تر برویم؟
جانباز با اشاره به لزوم افزایش بهره وری آب در بخش کشاورزی، تصریح کرد: بخش کشاورزی مصرف کننده عمده آب در کشور است و متاسفانه در برخی نقاط ما برای تامین آب شرب با کشاورزان از منبع مشترک برداشت می کنیم و در این رقابت مغلوب می شویم.
وی در ادامه بر لزوم مدیریت پساب کشاورزی، مدیریت پساب های صنعتی و اصلاح تعرفه آب تاکید کرد و گفت: در هیچ جای دنیا مانند ایران آب رایگان به کشاورزان تحویل داده نمی شود؛ همچنین لازم است آب شرب با قیمت تمام شده به دست مصرف کننده برسد تا بخش آب تقویت شود و بتواند از تصفیه خانه های مدرن تر بهره ببرد.
*** تهران در 1404 به مشکل می خورد
خسرو ارتقایی، مدیرعامل شرکت آبمنطقهای تهران نیز در این نشست با اشاره به این که مسوولین به این نتیجه رسیده اند که حفظ کیفیت آب از اهمیت بالایی برخوردار است و باید از حالت منطقه ای به ملی تبدیل شود، گفت: مصوبه کیفیت آب که در 11 بند در شورای عالی آب در سال 1378 به تصویب رسید، ساختار فنی لازم را نداشت و به دلیل اهمیت موضوع، در مردادماه سال جاری مصوبه جدیدی برای حفظ کیفیت آب شرب ترهان به تصویب رسید. یکی از اهداف این مصوبه نیز علاوه بر حفظ و بهبود کیفیت منابع آب پایتخت، ایجاد فضا و تجربه مدیریت یکپارچه در استان تهران و تسری آن به کل کشور است.
وی اظهار کرد: در سال جاری 1100 میلیون متر مکعب (36 مترمکعب در ثانیه) آب شرب در حوزه تهران تامین شده است و بر اساس پیش بینی ها کمبود آب سالم برای شهر تهران در سال 1404 مساله ای جدی است. سدهای تامین کننده آب شرب و منابع آب زیرزمینی در معرض تهدید انواع آلاینده ها قرار دارند.
مدیرعامل شرکت آبمنطقهای تهران تاکید کرد: عدم کنترل نوع سموم بکار رفته در کشاورزی، فاضلاب های تصفیه نشده صنعتی و حجم زیاد فاضلاب های انسانی که مملو از ترکیبات پیچیده سنتزی جدید است باعث تنوع آلودگی های منابع آب و کاهش کارایی تصفیه خانه های آب موجود خواهد بود.
*** تنظیم مصرف کودهای شیمیایی و سموم
در ادامه نشست همچنین میبدی، مدیرکل دفتر بهره برداری و حفاظت آب و آبفا با تشریح طرح تعادل بخشی آب های زیرزمینی تصریح کرد: مطالعات تدوین و استقرار نظام مدیریت جامع کیفیت منابع آب کشور، تهیه سند مدیریت پایدار تامین آب شرب شهرهای بزرگ کشورو طرح مطالعه و طراحی شبکه پایش کیفیت آب و آلاینده های آن بر اساس طرح تعادل بخشی آب های زیرزمینی در دستور کار قرار گرفته است.
وی با اعلام خبر ابلاغ مجدد دستورالعمل تعیین حریم کیفی آب های زیرزمینی توسط وزیر نیرو، گفت: دستورالعمل کاربری اراضی در حریم کیفی منابع آب سطحی نیز تدوین و به زودی ابلاغ می شود. برنامه های مدیریت مصرف کودهای شیمیایی و سموم دفع آفات نیز در حال تنظیم است.
*** نقاط قوت دولت را ببینید نه نقاط ضعف!
اما رحیم میدانی، معاون وزیر نیرو در امور آب و آبفا در این نشست با انتقاد از دیدن نقاط ضعف طرح ها و کارها گفت: باید همواره نقاط قوت را بررسی کرد نه نقاط ضعف را.
وی با تاکید بر این که اکنون به مرحله ای رسیدیم که باید تصمیم بگیریم و اجرا کنیم، گفت: امید مردم ما هستیم؛ آدم که با یک حکم مدیر آب نمی شود که با یک حکم هم برکنار شود، زحمت می کشد.
میدانی یادآور شد هم اکنون برای حل معظل کارون نیاز به 8 هزار میلیارد تومان بودجه است.