جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

کارگران مدیران جامعه انسانیت هستند

امام فقط رهبر سیاسی نبودند بلکه ایشان احیاکننده اسلام و یک مرجع تقلید و فقیه دینی بودند. بنابراین کسانی که در کنار امام انجام وظیفه می کردند احساس می کردند که در حال عبادت هستند و این حس برای آن ها بسیار لذت بخش بود و یکی از عوامل اصلی رویکرد جامعه کارگری به انقلاب اسلامی بود

کد خبر: ۱۱۴۰۶
کارگران مدیران جامعه انسانیت هستند

در سلسله مباحث بررسی نظرات و دیدگاه حضرت امام خمینی (س) درباره کار و کارگر با حسین کمالی وزیر کار و امور اجتماعی دولت سازندگی به گفتگو پرداختیم. وقتی از او که سابقه چندین دوره نمایندگی مجلس شورای اسلامی هم دارد، می پرسیم که نظر امام در مورد تشکل های کارگری چه بود؟ از سوال ما متعجب می شود و می گوید: «وقتی امام، کارگران را مدیران جامعه بشریت می خواند چگونه انتظار دارید یک نفر مدیر باشد و حق انتخاب و تشکیل گروه را نداشته باشد». آن‌چه در زیر می خوانید ماحصل این گفت وگو است.

در برسی جایگاه کارگران در دیدگاه حضرت امام خمینی(س)، یک نکته اساسی قابل توجه بیشتر است و آن این بود که حضرت امام (س) کارگر را به عنوان ابزار و وسیله نگاه نمی کردند و دیدی مثبت به کارگران داشتند و مطالبی را که در تکریم آنان بیان می کردند در حقیقت بیانگر جایگاه بالایی بود که حضرت امام برای این قشر زحمت کش قایل بودند.

خیلی از افراد صرفاً با یک نگاه اقتصادی به کارگران می نگریستند و از بعد تولید و کار مورد توجه قرار می دهند و به ابعاد انسانی و ظرفیت ها و پتانسیل های ابداعی و نوآوری کارگر و سازندگی نیروی کار کمتر توجه می کنند و بیشتر کارگر را از این منظر مورد توجه می کردند که کارگر وظیفه را در امر تولید ماشین آلات برعهده دارد و جایی که ماشین کاری را نمی تواند انجام دهد از کارگر استفاده می شود و در برخی از بخش ها حتی افرادی پا را از این هم فراتر می گذاشتند و می گفتند که صرفه اقتصادی به کارگیری کارگر بیشتر است یا ماشین و بدون در نظر گرفتن ابعاد انسانی، دید ابزاری به یک انسان، به نام کارگر، مبنای تفکر آن ها قرار می گرفت.

در حالی که از نگاه امام ماشین زاییده بلوغ و تفکر انسان است و در تبیین جایگاه کارگران می گفتند: "کارگران مدیران جامعه بشریت هستند." یعنی کسانی هستند که جامعه را اداره می کنند. این نگاه و بیان بسیار پر مفهوم و پر بار است و یا می فرمودند که: "خداوند هم کارگر است" یعنی تفکری که حضرت امام راجع به کارگر ارایه می کنند، منشاً زایندگی، تولید، ایجاد خلاقیت در یک کارگر مورد توجه قرار می دهند و این را تشبیه می کردند به خلاقیتی که خالق دارد و کارگر را در همان راستا ارزیابی می کردند که متاسفانه بسیاری از افراد سطحی نگر نمی توانند این منش را درک کنند و این نگاه است که باعث رشد وتوسعه و خلاقیت در محیط کار می شود.

جملاتی که حضرت امام در مورد کارگران گفته اند تاکنون هیچ فیلسوف و عارفی هم بیان نکرده اند و حتی تئوریسین های مارکسیست که داعیه حمایت از کارگر را دارند، نتوانسته‌اند تاکنون چنین جایگاه پرمعنا و برجسته ای را برای کارگر تعریف کنند.

بیانات حضرت امام و نگرش ایشان برگرفته از نگاه توحیدی ایشان بود که از زاویه کرامت انسانی به کارگران می نگریستند و ایشان جایگاهی را برای کارگران تعریف کردند که کارگران به کارگر بودن خودشان افتخار می کردند و در سال های اولیه انقلاب طوری شده بود که کارگران سرشان را بالا می گرفتند و با افتخار می گفتند من کارگر هستم .

اگر برای ادامه تحصیل در دانشگاه حضور می یافتند به کارگری خویش افتخار می‌کردند و خود را پیش از اینکه یک دانشجو بدانند یک کارگر می دانستند و به طور متقابل هم در جامعه از احترام خوبی برخوردار بودند. شاید آهسته آهسته بعضی نگاه های غلط که افراد به کار و کارگر داشته اند باعث شده است که جامعه برداشت متفاوتی پیدا کند.

برداشت غلطی که وجود دارد این است که سندیکاها فقط منحصر به جریانات چپ بوده. خیر ، سندیکاها لزوماً متعلق به آن ها نبود بلکه جریانات چپ هم سندیکا داشته‌اند. الان هم تشکلات کارگری در سطح بین الملل بر پایه سندیکاها ادراه می شود و در قالب این تشکل‌ها از حقوق خویش دفاع می کنند از سوی دیگر سندیکاها فقط کارگری نیستند، سندیکاهی کارفرمایی هم وجود دارد. سندیکا به معنای مجموعه ای از افرادی که دارای منافع و خط مشی مشترکی هستند و در یک صنف کاری، کار می کنند. لذا سندیکا منشأ مارکسیستی و یا کاپیتالیستی ندارد و مجموعه ای هستند که از حقوق خود دفاع می کنند چه در سیستم مارکسیستی و چه در سیستم کاپیتالیستی یا سرمایه داری. اما شخصاً به عنوان یک رهبر اجتماعی مطرح نبودند و همانند فیلسوف ها که فقط نظرات شخصی خود را در مورد مسائل جامعه مطرح می کنند نبودند.

حضرت امام برای جامعه ما پیام آور دین بودند. یعنی دین اسلام و آموزه های آن را به جامعه عرضه می کردند و از مردم می خواستند به راه حق و بسوی خداوند برگردند. جامعه کارگری ما هم از دیرباز نگاه بسیار نزدیکی با روحانیت و مرجعیت داشته و از جمله افراد متدین جامعه بوده‌اند و در راه دفاع از اسلام و کشور همواره از پیشگامان بود‌ه‌اند و در حقیقت ریشه ها و اعتقادات مذهبی جامعه کارگری را یکی از مشوق‌های اساسی آن ها برای تبعیت از امام که خود پیام آور دین بود، می توان برشمرد.

امام فقط به فکر ارتقاء سطح اقتصادی و بهبود اوضاع سیاسی کشور نبود بلکه ایشان احیاکننده اسلام و یک مرجع تقلید و فقیه دینی بودند. بنابراین کسانی که در کنار امام انجام وظیفه می کردند احساس می کردند در حال عبادت هستند و این حس برای آن ها بسیار لذت بخش بود و یکی از عوامل اصلی رویکرد جامعه کارگری به انقلاب اسلامی بود.

وقتی که حضرت امام جامعه کارگری را به حدی بالغ و ممتاز می شمارند که آن ها را مدیر جامعه انسانی برمی شمارند. اینکه آن‌ها برای خودشان نمایندگان و تشکل هایی مثل سندیکا، اتحادیه یا شوراهای اسلامی کار یا هر چیز دیگری داشته باشند کاملاً مشخص است و در حقیقت با نوع و ساز و کار و اسم تشکل مشکلی نداشتند و تنها چیزی که بر آن تاکید داشتند اسلامی بودن تشکل، ساز و کارها و رفتارهایی بود که سندیکاها و یا شوراها از خودشان نشان می دانند. اما چون بخش عمده ای از سندیکاها عمدتاً با رژیم طاغوت همراهی و همکاری داشتند، خود به خود توسط جامعه به نوعی کنار گذاشته شده بودند و در حقیقت شوراهای اسلامی و یا انجمن های صنفی جایگزین آنها شدند و در قانون هم روی تشکیل این تشکل‌ها تکیه شده بود، ولی انجمن صنفی قرار بود نقش همان سندیکاها را در جامعه کارگری ایفا کنند. بنابراین شکل و اسم تشکیلات چیزی را جابه جا نمی کرد و مهم این بود که خط مشی آن ها بر اساس مبانی دینی و اسلامی باشد و می شود گفت تاکید امام روی این بحث بود و دیگر به جزئیات مثل اینکه اسم این تشکلها چه باشد، اعضایش چگونه انتخاب شوند و... حساس نبودند.

در روزنامه خواندم که رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام گفته بودند کارگران از وضعیت خود راضی نیستند و واقعیت این است که بسیاری از کارگران از موقعیت کاری خود راضی نیستند. امسال که برای مراسم تجدید بیعت با آرمان های حضرت امام به همراه کارگران به حرم حضرت امام (س) رفته بودم، وقتی با کارگران صحبت می کردم، عده زیادی می گفتند که کارگاه هایشان تعطیل شده و کارشان را از دست داده اند و می گفتند: مقررات کار را به نوعی تغییر داده اند که به راحتی آن ها را اخراج می کنند و یا اینکه مزایا را به آن ها پرداخت نمی کنند یا از آرامش خاطر در محیط کار برخوردار نیستند. مجموعه شرایطی که در کنار هم باعث می شود یک نفر احساس عزت کند و وقتی که آن شرایط از او سلب شود، آن شخص احساس ذلت می کند.

قوانینی که در مجلس تصویب شده بود، اجازه اخراج کارگران را به دادگاه داده بود ولی این اختیار در دست یک کسان خاصی قرار گرفته و کلیه قراردادها تغییر کرده است و این تغییرات هیچ پایه و اساسی ندارند بلکه باعث به مخاطره افتادن امنیت و آرامش روانی جامعه کارگری کشور شده است و در حقیقت این اقدامات به کاهش آرامش کارگران و در نهایت محیطهای کارگری می شود.

متاسفانه امتیازاتی که در اول انقلاب با آن شور و حالی که حضرت امام در حمایت از طبقه محروم و مستضعف ایجاد کرده بودند و با حمایت شخص حضرت امام حاصل شده بود، امروزه به تدریج تغییر یافته اند و بخش عمده ای از قوانین و مقررات مربوط به دوره طاغوت با تغییر انشاء جایگزین این مقررات شده اند.

درست است که کارگران قبل از انقلاب و در جریان مبارزات انقلابی نقش بسیار اساسی و محوری داشتند. در محیط کار با تعطیل کردن چرخ اقتصادی دولت شاهنشاهی و در کوچه و خیابان با حضور در جمع مردم و شرکت در تظاهرات خیابانی به مبارزه پرداختند. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی که بسیاری از مستشاران و مهندسان خارجی رفته بودند، واحدهای تولیدی کار نمی کردند، کارگران و گروه های فنی و مهندسی داخلی دست به دست هم دادند و کارخانه‌ها را راه انداختند تا چرخ اقتصاد کشور را به حرکت درآورند. در زمان جنگ تحمیلی کارگران علاوه بر اینکه در کارخانه‌ها به کار و تلاش مضاعف پرداختند و در زیر بمب باران ها و موشک باران ها کارخانه ها را فعال نگه داشتند با حضور در خط مقدم جبهه و در قالب یک رزمنده به دفاع از کشور پرداختند.

اما آیا حضرت امام به خاطر این همه فداکاری از این قشر تقدیر می کردند، پاسخ خیر است. حضرت امام بر اساس آن دید فلسفی که خودشان داشتند، فلسفه وجود و نقش کارگر را بسیار فراتر از آن چیزی می دانستند که آدمهای سطحی نگاه می کنند.

وقتی که امام می فرمایند: کارگران مدیران جامعه انسانیت هستند، بعضی از آقایان در آن مقطع هر وقت به آن ها گفته می شد کارگر، فکر می کردند کارگر کسی است که کار کشاورزی یا ساختمانی انجام می دهد و یک زنبیل هم بر دوشش است و از پسوند بی‌سواد برای کارگر استفاده می کردند در حالیکه در جامعه کارگری ما تعداد بسیار زیادی دارای تخصص و دکترا هستند.

از لحاظ قانون، کارگر کسی است که در مقابل دریافت دستمزد کار می‌کند. از استاد دانشگاه و رئیس جمهور تا یک کارگر ساختمانی همه می توانند کارگر باشند و از لحاظ فلسفی هم که حضرت امام با آن دید با آنها برخورد می کنند که کسانی که کار و تلاش می کنند، کوشش می کنند و می سازند را به عنوان کارگر مورد تکریم قرار می‌دهند.

حالا کسانی هستند که خودشان دارای یک دانش و اطلاعات پایینی هستند و به کارگر به چشم تحقیر نگاه می کنند؛ این برخلاف نظر حضرت امام است و این افراد به جایگاه این قشر آگاه نیستند که به طرز تفکرات آن ها بر می‌گردد و در جمهوری اسلامی هیچ جایگاهی ندارند. کارگران با اعمال و حسنات خود نشان می دهند که این ارزش گذاری توسط حضرت امام صحیح بوده و با حضور در همه صحنه ها به دفاع از اسلام و انقلاب پرداختند.

انتهای پیام

دیدگاه شما