توافق یا تحمیل. شاید مهمترین جمله ی پیام ویدویی ظریف در توییتر همین جمله باشد که خطاب به غرب می گوید تصمیم نهایی را بگیرید.8 روز از شروع دور جدید مذاکرات که به گفتهی بسیاری از کارشناسان دور نهایی آن نیز خواهد بود می گذرد.خبرنگارانی در داخل چشم انتظار اخبار هتل کوبورگ وین و خبرنگاران مستقر در محل مذاکرات نیز چشم انتظار خبر های داخل هتل و اینکه در بین مذاکره کنندگان چه می گذرد.خیلی نزدیک می توان با نگاهی به رسانه های مکتوب و مجازی داخلی فضای حاکم بر تاثیر مذاکرات بر سیاست ایران را دیدو خیلی دورتر،در وین خبرنگاران نزدیک ترین افراد به محل مذاکرات هستند و گاهی همانقدر بی خبر از مذاکراتند که ما اینجا در بی خبری هستیم.
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، با نگاهی به 8 روز گذشته مذاکرات می توان مسیر این مذاکرات را بررسی کرد که راه رسیدن به توافق شیبش صعودی بوده و یا نزولی. از ابتدایی ترین خبر ها و ورود ظریف به وین تا امروز و پیام ویدئویی وی در باره ی روند مذاکرات و بررسی آن می توان روند مذارکات را به خوبی درک کرد که در چه وضعی به سر می برند.
رسانه ها اما هرروز یکی از بخش های صفحه یک خود را به مذاکرات هسته ای اختصاص دادند با تیتر های سیاه و سفید. سفید ها این دور مذاکرات و حرکت تیم مذاکره کننده را یک حرکت تاریخی می دانند و سیاه ها دلهره شان از رسیدن به توافق است و بعضی از رسانه ها هم سعی کردند خاکستری باشند و یا چیزی ننویسند و یا اگر می نویسند به شکلی باشد که "نه سیخ بسوزد نه کباب!"
رسانه های عربی و رویکردشان نسبت به مذاکرات
یک سکوت معنادار. رسانه های عربی سعی می کنند از کنار مذاکرات ایران و 1+5 بگذرند یا غرض ورزانه به وین نگاه کنند. با نگاهی به فضای رسانه های عربی می تونا این موضوع را درک کرد که رسانه های وابسته به عربستان زیاد دل خوشی از مذاکرات ندارند و همه ی رسانه های مورد حمایت این کشور نظیر الشرق الاوسط، العربیه و الجزیره نگاه مغرضانه به مذاکرات دارند.
عربستان یکی از مخالفین توافق ایران و 5+1 است. رسیدن به هرگونه توافقی می تواند به منزله پایان تحریم های ایران باشد که این موضوع منجر به افزایش قدرت جمهوری اسلامی در سطح منطقه و جهان نیز می شود. از سویی به رسمیت شناختن ایران به عنوان یک قدرت جهانی از موضوعاتی است که رسانه های وابسته به عربستان سعودی از آن واهمه دارند و هر آنچه که در توان دارند برای مقابله با آن به کار می گیرند حتی اگر این کار سکوت باشد.
در طرف دیگر میدان، رسانه هایی همچون السفیر، المنار و المیادین با رسیدن توافق ایران و قدرت های جهانی موافق هستند و هر روز خبر هایی متفاوت از آنجه مخالفان توافق می خواهند بر روی خروجی های خود می گذارند. در این میان رسانه های مانند رای الیوم به سردبیری عبدالباری عطوان خود را واقع گرا می دانند و در فضایی که واقعیت های یک توافق را نشان دهند دست به قلم می شوند و به قولی نه سیاهند و نه سفید و نه خاکستری شان از روی غرض است.
تحلیل کلی از فضای رسانه های عربی در یک هفته گذشته نشان می دهد که اکثر رسانه های عربی بویژه رسانه های عربستانی، قطری و اماراتی زیاد با این توافق موافق نیستند و با نزدیک شدن به تاریخ احتمالی پایان مذاکرات جنب و جوش آن ها نیز برای عوض کردن فضای رسانه ای به نفع خود بیشتر می شود.
انگلیسی زبان های نامتوازن
در رسانه های انگلیسی زبان جنگ بر سر قدرت است. جمهوری خواهان با بیش از 25 رسانه در آمریکا همگی به دنبال نرسیدن به توافق هستند و این روزها اخبار کنگره و مخالفان توافق نامه را به صدر اخبار خود کشانده اند. نیویورک تایمز، واشنگتن پست،گاردین، نیویورک دیلی و سایر رسانه های این جناح سیاسی آخرین تلاش های خود را در برابر سی ان ان و ان بی سی و سایر رسانه های دموکرات انجام می دهند تا پیروز رقابت رسانه ای مشخص شود
در اروپا نیز آسوشیتدپرس و خبرگزاری فرانسه با عینک خوشبینی به مذاکرات هسته ای نگاه می کنند و رویترز نیز سعی می کند در فضایی میانه و بینابین به مذاکرات نگاه کند.
رسانه های صهیونیستی مانند اسرایین نشنال نیوز و هاآرتص نیز یک مشت از خروار مخالفان صهیونیستی توافق احتمالی هستند.
فضای حاکم هم بر جو رسانه ای آمریکا چندان با دموکرات ها و باراک اوباما همراه نیست، اما نتیجه احتمالی به نظر می رسد به آنچه که خواست دموکرات ها برای رسیدن به توافق است نزدیک ترباشد.
در ایران چه می گذرد؟
امروز شنبه اکثر روزنامه های ایران اقتصادی ها، اجتماعی ها و سیاسی ها با تیتر و عکس هایی از توافق احتمالی همراه بود.
در ایران، روزنامه های نزدیک به اصلاح طلبان و دولت اعتدال مانند شرق، اعتماد، تعادل، مردمسالاری،قانون، آرمان و ... به مذاکرات و بر خاستن دود سفید از هتل کوبورگ امیدوارند. آن سوی میدان کیهان، وطن امروز و برخی رسانه های نزدیک به اصولگرایان هدف های خود را در مذاکرات دنبال می کنند.
امروز رورنامه های حامی دولت با تیتر های حمایتی کاملا مشهود بودند. کیهان باتیتری مخالفت خود را با توافق احتمالی اعلام کرد. این در حالی است که جام جم، روزنامه سازمان صدا و سیما با تیتری خیلی کوتاه و گذرا در صفحه اول خود به مذاکرات پرداخته است.
نتیجه مذاکرات چه می شود؟
بسیاری از تحلیلگران و کارشناسان بر این عقیده اند که توافقی که طرفین مذاکره مد نظر دارند عصر دوشنبه و احتمالا سه شنبه حاصل خواهد شد. سفر آمانو به ایران، سفر نهاوندیان و اشتون به وین، حضور وزرای خارجه مذاکره کننده و مصاحبه هایشان در محل مذاکرات و ... همه و همه نشانه هایی از برخاستن دود سفید از وین است.
چیزی که این روزها از گمانه زنی ها بر می آید رسیدن به توافق خیلی نزدیک است و عدم توافق خیلی دور. تیم مذاکره کننده هسته ای کشورمان کماکان با انرژی مضاعف در حال دفاع از حقوق ایران هستند و طرف دیگر مذاکره نیز بر فشارهای خود ادامه می دهد، اما آنطور که تحلیل ها نشان می دهد و ظریف نیز در پیام خود به آن اشاره کرد غرب به گفتگو به عنوان آخرین راه حل منتاقشات قدرت های جهانی با ایران نگاه انداخته و به نوعی آنها متوجه شده اند که کورترین و ظالمانه ترین تحریم های اقتصادی علیه ایران، آنها را به هیچیک از اهداف اعلام شده شان نرسانده و در عوض باعث آسیب افراد بی گناه و خشم ملتی صلح طلب و با گذشت شده است. به همین دلیل آنها میز مذاکره را انتخاب کرده اند، ولی هنوز باید یک تصمیم حساس و تاریخی بگیرند: توافق یا تحمیل. ضمن اینکه بنا بر اظهار نظر برخی وزیران خارجه از جمله تیم مذاکره کننده کشورما و وزرای خارجه آلمان و روسیه این آخرین مهلت مذاکره و توافق است و دیگر تمدیدی نمی توان برای مذاکرات هسته ای متصور شد.
..........................................
گزارش: سینا رحیم پور