دکل نفتی گمشده عنوانی است که مدتی می شود در اخبار و روزنامه ها مطرح می شود. خبر گم شدن دل نفتی آنقدر باورناپذیر است که بعد طنز آن سوژه جالبی را به دست طنزنویسان و کارتونیست ها داده است. برد خبر گم شدن آن در شبکه های اجتماعی و موبایلی تا حدی گسترده شده است که حتی افرادی که مسائل روز را آنچنان پیگیری نمی کنند هم صحبت از دکل نفتی می کنند. اما بعد هیجانی و طنز این خبر نباید اهمیت پیگیری جدی ماجرای این تخلف بزرگ را در تحت الشعاع منفی قرار دهد. پس بهتر است ببینیم ماجرا از چه زمانی و از کجا شروع شده است.
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، اول آبان ماه سال 93 بود که یکی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، از گم شدن یک دکل نفتی در کشور خبر داد. همان زمان نیز حدود 14 نماینده مجلس شورای اسلامی با امضای نامه ای، از رئیس مجلس شورای اسلامی خواستار پیگیری این موضوع شدند، اما موضوع گم شدن یک دکل نفتی آنقدر دور از ذهن بود که در آن زمان کسی پیگیر جدی این بحث نشد و حتی بسیاری با دید طنز به این موضوع نگاه کردند، ولی با گذشت بیش از 9 ماه از این موضوع، این بار با خبر وزیر نفت در خصوص گم شدن این دکل، موضوع وارد فاز جدی شد.
بیژن نامدار زنگنه، وزیر نفت کشور چندی پیش در پاسخ به پرسش یک خبرنگار که از وی پرسید، آیا خبر مفقود شدن یک دکل نفتی ایرانی در زمان فعالیت دولت گذشته صحت دارد، گفت: موضوع مفقود شدن دکل نفتی متعلق به ایران واقعیت دارد و با پیگیری و شکایت ما پرونده ای در این خصوص تشکیل شده است. وی در ادامه افزود: این دکل «دین» نام دارد و در سال ۹۰ از یک شرکت ترک خریداری شده است، ولی هرگز به کشور وارد نشده و معلوم نیست این دکل خریداری شده بعد از خرید دچار چه سرنوشتی شده است! در این رابطه آن زمان نمایندگان مجلس از وزیر نفت، طرح سأال کردند، ولی این سوال تا کنون به صحن علنی نیامده است.
ماجرای خرید دکل 87 میلیون دلاری
یک سایت تخصصی در حوزه انرژی، در گزارشی ماجرای انعقاد قرارداد خرید دکل حفاری را مرتبط با روزهایی می داند که علی طاهری مطلق در سال ۸۸ جایگزین مسعود سلطان پور در شرکت تاسیسات دریایی می شود و با ایجاد تغییر در روابط این شرکت با زیر مجموعه خود، خرید یک دکل حفاری را در دستور کار قرار می دهد. مدیرعامل سابق شرکت تاسیسات دریایی با شرکت حفاری گلوبال پتروتک کیش دچار اختلاف کاری شده و تصمیم می گیرد بخشی از پروژه های حفاری شرکت تاسیسات دریایی و نه تمام آن را به زیرمجموعه خود واگذار کند درست در روزهایی که گلوبال پتروتک کیش، پروژه های خارج از شرکت را در دست بررسی داشت. دلال های نفتی با زیرکی هرچه تمام، ایرانی ها را پله به پله راهبری کرده و آن ها را به نقطه رساندند که مجبور شوند به همه خواسته آن ها تن دهند.
آیا دکل در مکزیک است؟!
بر اساس همین گزارش، جک آپ ۸۷ میلیون دلاری شرکت رومانیایی GSP که شرکت تاسیسات دریایی بیشتر پول آن را از طریق چینی ها به دلال معروف پرداخت کرده است این روزها در خلیج مکزیک مشغول عملیات حفاری است.
پرونده دکل در دادگاه لندن
موضوع شکایت شرکت GSP از شرکت DEAN به دلیل ناتوانی این شرکت در بازپرداخت پول دکل رسانه ای شد؛ شکاینی که در لندن بررسی می شد و دادگاه مشغول بررسی این پرونده بود. با عیان شدن ماجرا، دلال ها به یکباره ظاهر شدند و به مسولان تاسیسات دریایی تاکید کردند که برای پیروز شدن در دادگاه، باید مبلغ ۱۷ میلیون دلار دیگر به حساب DEAN واریز شود تا وکلای این شرکت در دادگاه توان مالی خود و پول دکل را به اثبات برسانند که در صورت تحقق چنین موضوعی، دکل به ایران منتقل خواهد شد.
با پرداخت ۸۷ میلیون دلار به حساب این شرکت در چهار قسط، طباطبایی و DEAN اعلام می کنند که پرونده در خصوص پیش پرداخت در دادگاه مطرح است ولی هیچگونه آمار و اطلاعات رسمی ارائه نمی دهند.
بررسی ها نشان می دهد که این پرونده همچنان در دادگاه لندن در جریان است اما صدور هرگونه رای، ارتباطی به ایران نداشته و مشخص نیست که دکلی به DEAN و پس از آن به تاسیسات دریایی تحویل داده شود یا خیر؟! طباطبایی و شرکت DEAN تا ماهها بعد می گفتند که ۷۳ میلیون دلار به اضافه ۱۴ میلیون دلار پیش پرداخت دادگاه لندن که ظاهراً به شرکت DEAN پرداخت شده، با رأی دادگاه بلوکه شده است.
بعدها نیز گفته شد ۸۷ میلیون دلار بعلت تحریم توسط پلیس امارات بلوکه شده است و زمانی همه چیز عیان شد که پول ها با مدیریت دلال فراری و کارگزاری عمر برای طباطبایی جا به جا و سرمایه گذاری می شود.
دکل خریداری شده به ایران نرسیده
خبر اینکه خبری از دکل خریداری شده در ایران نیست برای نخستین بار در آبان 93 توسط برخی از نمایندگان در بهارستان مطرح شد، دکلی که میلیون ها دلار خریداری شده است و حالا خبری از آن نیست. نادر قاضی پور عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس درباره دکل گمشده گفت: یک دکل نفتی از ترکها خریداری شده اما به اسکله ایران نرسیده است، مسئولان پاسخی در این باره ارایه نکرده اند. ماده 236 آیین نامه داخلی مجلس می گوید که در صورت تقاضای10 نماینده سوال به کمیسیون مربوطه را ارجاع می دهیم. متاسفانه کمیسیون انرژی پیگیریهای لازم را انجام نداد و ما چندین بار به بازرسی نامه نوشتیم و جواب دادند که پرونده تشکیل شده و به دادگاه ارسال شده است. نادر قاضی پور نماینده مردم ارومیه در مجلس که نخستین بار موضوع دکل نفتی گمشده را مطرح کرد به تابناک می گوید: این دکل اصلا به ایران نیامده که بخواهد گم شود. نادر قاضی پور افزود: دکل نفتی خریداری شده، اما وارد آبهای ایران نشده است و پرونده در دادگاه است.
سخنگوی قوه قضاییه: گزارش دکل گم شده به قوه قضاییه نرسیده
دیروز سخنگوی قوه قضاییه به جماران گفته بود: تاکنون که گزارشی به دست ما نرسیده، ولی در صورتی که گزارشی از هر مرجع رسمی در این خصوص وارد قوه قضائیه شود، رسیدگی خواهد شد.
وی تاکید کرد: اگر گزارشی از هر مرجع رسمی درباره موضوع دکل نفتی گم شده به قوه قضائیه برسد و یا در مواردی که لازم باشد، قوه قضائیه به عنوان مدعی العموم وارد ماجرا خواهد شد. لذا مصداق فرقی ندارد و هر گزارشی که از مراجع رسمی وارد شود، طبیعتا قوه قضائیه رسیدگی خواهد کرد.
هیچ نشانه از قراردادهای دکل وجود ندارد
علی مروی، رئیس کمیسیون انرژی مجلس هم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران در باره پیگیری های کمیسیون انرژی در باره دکل نفتی اظهار می کند: بعد از مطرح شدن موضوع دکل در سال گذشته شروع به پیگیری این موضوع کردیم و از شرکت تاسیسات دریایی تایید این موضوع را گرفتم. در بررسی ها متوجه شدیم که هیچ آثار و نشانه ای از دکل و قراردادهای مربوط به آن وجود ندارد. پولی را برای خرید و تحویل گرفتن این دکل داده اند و به ازای آن چیزی دریافت نکرده اند. بعد از این قضیه پرونده ای در این مورد تشکیل و به قوه قضاییه فرستاده شد. و دیگر خیالمان راحت شد که انشالله در قوه قضاییه رسیدگی می شود.
وی در پاسخ به اینکه سخنگوی قوه قضاییه وصول گزارشی مرتبط با ماجرای دکل نفتی را تایید نکرده است گفت: شکایت توسط شرکت تاسیسات دریایی انجام شده است و وزارت نفت هم پیگیر ماجرا است . شاید به دست ایشان نرسیده است.
ممکن است اسناد و مدارک مربوط به این دکل را برده باشند
رییس کمیسیون انرژی مجلس درباره پیگیری های وزیر نفت در خصوص دکل نفتی مذکور می گوید: وزیر نفت در سفری که به چین داشته اند با چینی ها صحبت کرده و بود و آنها به آقای زنگنه گفته بودند ما سعی می کنیم آن شرکت را شناسایی کنیم و به شما معرفی کنیم.
مروی در مورد متخلفان و مسببان پیش آمدن چنین اتفاقی در صنعت نفت با انتقاد از مدیران گذشته نفت می گوید: مدیران نباید سهل انگاری می کردند و با جدیت مساله را پیگیری می کردند و قرار داد محکمی می بستند و اسناد و مدارک مربوط به قرار داد را در شرکت تاسیسات دریایی حفظ می کردند. ممکن است اسناد و مدارک مربوط به این دکل را برده باشند.
اگر لازم بود استرداد دکل در محافل بین المللی پیگیری شود
وی در مورد سرنوشت این دکل می گوید بقیه مسائل را باید قوه قضاییه پیگیری کند و اگر لازم بود در محافل بین المللی موضوع پیگیری شود.
حال این سوال مطرح می شود که شنیده هایی که حکایت از حضور این دکل در مکزیک، قطر و یا هر جای دیگری جز ایران دارد تا چه حدی با واقعیت منطبق اند. این ماجرا نیازمند روشنگری مسوولان وزارت نفت و احیانا کمسیون انرژی مجلس است. کمیسیونی که رییس آن معتقد است شکایتی مبنی بر نبود این دکل از طرف شرکت تاسیسات دریایی انجام گرفته است. از سوی دیگر سخنگوی قوه قضاییه می گوید هیچ گزارشی مبنی بر ماجرای پرحرف و حدیث دکل نفتی به این قوه نرسیده است. جایگاه نظارتی مجلس ایجاب می کرد با وجود مطرح شدن این مساله از آبان ماه سال گذشته پیگیر این ماجرا می بود و با طی کردن روند اداری پرونده این دکل تحویل قوه قضاییه می شد. وزارت نفت نیز باید تمام مستندات مربوط به خرید و عدم تحویل این دکل را در اختیار قوه قضاییه بگذارد تا مشخص شود اولا چه نیازی به خرید چنین دکل هایی در دوره تحریم و از طریق دلالان نفتی بوده است. ثانیا اگر مبلغ 87 میلیون دلار از خزانه مملکت صرف خرید این دکل شده است با چه راهکاری می توان مبلغ پرداخت شده یا خود دکل را به ایران و به خزانه دولت بازگرداند. این علی رغم ضرورت برخورد با مدیران و متخلفانی است که در شرایط سخت اقتصادی و وجود تحریم ها فرصت سوء استفاده برای کاسبان تحریم را فراهم کرده اند.
........................................
گزارش : حسن مخترع