جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

متن و حاشیه برنامه «دوم خرداد؛ تلاقی جمهوریت و مشروطیت» در دانشکده فنی دانشگاه تهران؛

عباس عبدی: گذشته را بازنگری کنیم/حجاریان: دوم خرداد یک بار دیگر می تواند همه را غافلگیر کند

کد خبر: ۸۶۱۶۳
عباس عبدی: گذشته را بازنگری کنیم/حجاریان: دوم خرداد یک بار دیگر می تواند همه را غافلگیر کند

جماران - سینا رحیم پور: اینجا دانشگاه تهران است، دانشگاهی که از 1327 قلب انجمن اسلامی دانشجویان در آن تپیده و امروز نیز همانند گذشته تپید.

به گزارش پایگاه خبری جماران، سالن چمران دانشکده فنی دانشگاه تهران امروز شاهد برنامه ای تحت عنوان «دوم خرداد؛ تلاقی جمهوریت و مشروطیت» که توسط انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده فنی و با همکاری انجمن‌های اسلامی دانشکده‌های پزشکی برگزار شد،بود. فضای دانشگاه تهران پر از بنرهایی از این برنامه بود. عکس های روی بنر حکایت از آن داشت که سعید حجاریان وعباس عبدی سخنرانان اصلی این برنامه هستند و میز گردی درباره ی نقد مطبوعات دهه هفتاد با حضور محمد رضا جلایی پور و.....برگزار می شود. مسیر درب اصلی دانشگاه تهران تا سالن فنی را که قدم زدیم خبری از شلوغی در برنامه نبود اما با ورود به سالن چمران دانشکده فنی،خیل عظیم جمعیت به چشم می آمد؛ به طوری که پله های این سالن هم به محلی برای نشستن دانشجویان تبدیل شده بود. در میان حاضرین چهره هایی چون عباس عبدی، سعید حجاریان، رحمت الله بیگدلی، کامبیز نوروزی، حمیدرضا جلایی پور و اساتید دانشگاه تهران دیده می شد.

حمیدرضا جلایی پور: جنبش دانشجویی از بین نمی‌رود و همیشه زنده است و از اشتباهاتش درس می‌گیرد

محمدرضا جلائی پور در میزگردی پیرامون مطبوعات دهه هفتاد با موضوع «تلاقی جمهوریت و مشروعیت با دوم خرداد» که به همت انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده فنی دانشگاه تهران برگزار شده بود با تاکید بر تاریخی بودن انتخابات دوم خرداد خاطرنشان کرد: دوم خرداد یک روز تاریخی برای جامعه مدنی ایران و سوم خرداد یک روز تاریخی برای استقلال مردم است و به شهدا به ویژه دانشجویان شهید و همچنین روزنامه‌نگارانی که در دوران اصلاحات هزینه دادند احترام می‌گذاریم. خیلی از روزنامه‌نگارها در آن زمان هزینه دادند.

وی ادامه داد: چند روز در تاریخ معاصر کشورمان مهم است یکی از آن‌ها حماسه دوم خرداد است که پیامدهای زیادی داشته، یکی از آن‌ها رای غیرمنتظره 20 میلیونی به آقای خاتمی بود که هنوز برای خیلی‌ها جای بررسی و توضیح دارد به ویژه تندروها هنوز متوجه دلیل رخ دادن اتفاق دوم خرداد نشده‌اند. یک بینش اجتماعی فراگیر، مدنی بروز و ظهور کرد. تعداد زیادی از آدم‌ها یک هدف اساسی را با هم دنبال کردند و نشان دادند که جامعه زنده است.

این فعال سیاسی اصلاح طلب همچنین گفت: تندروها به این جنبش اجتماعی شورش گفتند. آن را انقلاب آرام و یا براندازی قانون نامیدند اما ما می‌گوییم که یک جنبش اجتماعی بود چرا که نیروهای کیفی جامعه بدون آن که با هم هماهنگ کرده باشند به یک نفر رای دادند. انتخابات آن دوران رقابتی و مشارکتی بود، کاندیداهای مختلف با هم رقابت کرده و مردم برای رای دادن به کاندیدای موردنظرشان با هم مشارکت می‌کردند. این عمل از ویژگی‌های جامعه مردم سالار است.

وی دوم خرداد را با دوران مشروطه مقایسه کرد و یادآور شد: یک جنبش میلیونی شکل گرفت که نه فقط در بین نخبگان بلکه در سراسر ایران رواج پیدا کرد. نمونه مشابه این جنبش تاریخی را در دوران مشروطه می‌بینیم البته به سطح مردم سرایت نکرده بود و فقط در میان فرهیختگان بود. از آن به عنوان جنبش مدنی نام می‌بریم چرا که در کلمه، روزنامه، حرف و بیان و فکر به عنوان یک جنبش خودش را نشان می‌دهد که مظهر آن مطبوعات بود. تا قبل از دوم خرداد مطبوعات غیردولتی بودند البته روزنامه‌هایی مثل همشهری و سلام هم بودند که خارج از حکومت فعالیت می‌کردند اما سخن از جامعه مدنی بعد از دوم خرداد شکل گرفت.

جلائی پور همچنین ادامه داد: در آن زمان به طور وسیع شاهد شکل گیری روزنامه هایی شدیم که از جامعه حرف می‌زدند. این جنبش خودش را در اجتماعات نشان می‌داد. در دانشگاه‌ها و سالن‌های بیرون از دانشگاه همیشه چندین نشست مدنی برپا بود.

این فعال سیاسی اصلاح‌طلب گفت: بعد از 8 سال تولید روزنامه مردمی شده بود و بازار پیدا کرده بود درواقع روزنامه‌نگاری اقتصادی شده بود بدون اتکا به رانت حکومتی درآمدزایی می‌کرد. در ادامه رسانه‌های مجازی و هر شهروند یک خبرنگار مجازی به میان آمد و دیگر از آن به بعد نشد که خبری سانسور شود. در آن سال‌ها جزو کشورهای رده اول تولید رسانه‌های مجازی در جهان به حساب می‌آمدیم از طرفی 2500 نشریه دانشجویی وجود داشت که قابلیت پخش ملی هم داشتند. در کل دستاورد مهمی را برای فرهنگ، اقتصاد و جامعه به همراه داشت.

جلائی پور همچنین جنبش زنان و جنبش دانشجویی را از نمودهای اصلی جنبش اصلاح‌طلبی دانست و خاطرنشان کرد:‌ تندروها از هر سه جنبش اصلی اصلاحات،‌ جنبش زنان و جنبش دانشجویی وهم داشتند و برای مبارزه با آن برنامه چیده بودند. جنبش دانشجویی یک ظرف اصلی دارد و هیچ گاه نباید از آن دست بردارد. دانشجوها جوان،‌باهوش و آزاده هستند که عاملان نقد و بررسی هر موضوعی می‌شوند. در آن زمان افراد مختلف را دعوت می‌کردند هم خودشان از کارشناسان مطلب می‌آموختند و هم با انتشار اخبارش جامعه را آگاه می‌کردند. در دوران اصلاحات دانشگاه زنده بود.

وی با اشاره به فعالیت دانشجویی در زمان انقلاب اسلامی اظهار کرد:‌ برخی مواقع حرکت دانشجویی موسمی به حساب می‌آید مثل انقلاب 56، در آن زمان دانشجوها به خیابان می آمدند و بعد مردم به آنها می‌پیوستند. بعد از انقلاب عده‌ای عقیده داشتند جنبش دانشجویی منحل شده اما دانشجویان به جنگ رفتند و نهادهای آن زمان را تاسیس کردند. جنبش دانشجویی هیچ گاه تعطیل نشده گاهی اشتباه داشته اما متوجه شد در. سال 92 نیز در صحنه حضور داشت و یکی از عوامل رخ دادن پیروزی انتخابات آن سال شد.

نوروزی: روزنامه‌نگاری در حال توسعه است

یک فعال مطبوعات و رسانه گفت: با تمام مشکلاتی که در دو دهه گذشته برای مطبوعات کشور وجود داشته اما می‌گویم که روزنامه‌نگاری در روند توسعه قرار دارد.

کامبیز نوروزی در میزگرد پیرامون مطبوعات دهه هفتاد با موضوع «تلاقی جمهوریت و مشروعیت با دوم خرداد» که به همت انجمن اسلامی دانشجویان دانشکده فنی دانشگاه تهران برگزار شده بود با تبریک دوم و سوم خردادماه اظهار کرد: هر دوی این روزها که گرامی‌ می‌داریم سهم مهمی از مبارزه مردم برای کشور را نشان می‌دهد. وقتی از مطبوعات دهه 70 صحبت می‌کنیم به دلایلی از کل عرصه سیاسی کشور حرف می‌زنیم. در آن دوره فعالیت‌های حزبی، سیاسی و گفت‌وگوهای سیاسی حضور نداشت. در سایر حوزه‌ها مثل اقتصاد، زنان و کودکان نیز فعالیتی صورت نمی‌گرفت پس بار همه آن‌ها به دوش رسانه‌ها افتاده بود.

وی ادامه داد:‌ از حدود سال 69 تا 70 با آنکه مشکلاتی وجود داشت اما یک فرایند تدریجی در تعداد افزایش نشریات رخ داد. دوم خرداد سال 86 اتفاقی جهشی در حوزه روزنامه‌نگاری بود. انرژی که در اثر انتخابات دوم خرداد 76 آزاد شده بود درواقع باب گفتمان جدیدی را ایجاد می‌کرد.

این فعال مطبوعات و رسانه گفت:‌ منحنی مطبوعات با شیب تندی به ناگهان به سمت بالا حرکت می کرد که این حرکت ناشی از تحولات ساختاری جامعه ایران بود. یک جنبش اجتماعی ارزشمند شکل گرفت که به تبع خودش تحولاتی را در پی داشت.

وی افزود: روزنامه‌نگاری ایران در سال‌های 76 و 80 در عین حال که بسیار درخشان است غیرقابل استمرار نیز هست چرا که روزنامه‌نگاران می‌دانستند این فعالیت نیاز به یک جنبش دارد. سال 57 هم همین‌طور بود مطبوعات در آن زمان با جنبش انقلاب رنگ و بویی دیگر گرفته بودند عکس هایی از اجساد به چاپ می‌رسید که در حال حاضر در حالت عادی مذموم است.

نوروزی میل به روزنامه نگاری را در دهه هفتاد فزاینده دانست و تصریح کرد: دوم خرداد بذری را در جامعه ایران می‌پاشد که در ادامه آن به تناسب شرایط اجتماعی ایران میل به روزنامه نگاری و سخن گفتن را افزایش می‌دهد این مهم ترین محصول روزنامه‌نگاری است.

ویدر ادامه ابراز عقیده کرد: در 36 سال گذشته از انقلاب قانون مطبوعات هیچ وقت نتوانسته کار خاصی برای مطبوعات انجام دهد. این صحبت را به عنوان یک حقوقدان می‌گویم، حداکثر کاری که انجام داده یا نقش پارازیتی یا نقش کاتالیزور خیلی کم داشته، جامعه ما امروز به جایی رسیده که به فرایند گردش اطلاعات احساس نیاز می کند این کاری نیست که بتوان جلوی آن ایستاد.

عباس عبدی: گذشته را بازنگری کنیم

حضور عباس عبدی به روی سن برنامه با تشویق حضار همراه بود و در کنارش مکعبی که عکس رییس جمهور اصلاحات بر روی آن بود قرار داشت.

عباس عبدی در شروع صحبت هایش، ضمن تبریک سالگرد دوم خرداد به دانشجویان گفت:‌ امسال بعد از یک دهه این مراسم به صورت آبرومندانه‌ای برگزار شده است و می‌طلبد که موضوع درس گرفتن از گذشته را مورد توجه قرار دهیم تا شاید چراغ راه آینده‌مان باشد.

او در ادامه گفت :شاید به خاطر نوع نگاه انتقادی‌اش٬ فرد مناسب و سخنران خوبی برای گفتن از دوم خرداد نباشد٬که مجرب برنامه پس از اتمام سخنان عبدی رو به او گفت: ما دنبال شنیدن همین صحبتها از شما بودیم.

این فعال اصلاح طلب در ادامه با اشاره به سخنان یکی از دانشجویان در این مراسم که دوران احمدی نژاد را زمستان سرد عنوان کرده بود اظهار کرد: باید دانست که زمستان همواره منافعی را داشته است اما در مورد دورانی که از آن یاد شد موضوع فاجعه‌آمیزتر از این است که سر و ته آن را به هم بیاوریم.

عباس عبدی که صدایش به سختی در می آمد،خاطرنشان کرد: باید به این موضوع دقت کنیم که دولت احمدی‌نژاد از تخم مرغ شانسی درنیامد و باید از آن دوران درس گرفت تا در نهایت فهمید که آینده‌مان را چگونه بسازیم تا به آن وضعیت نیافتیم.

عبدی ادامه داد:‌ جامعه ایران در یک قرن گذشته دو انقلاب و چند جنبش اجتماعی داشته و اگرچه شاید این موضوع را برخی نقطه قوت بدانند و بگویند این موضوع نشانه پویایی مردم یک جامعه است اما باید گفت که معنای دقیق‌تر رخ دادن این انقلاب‌ها و جنبش‌ها این است که با وجود این‌ها جامعه‌ ایران نتوانست موضوعات خود را حل کند و البته در ادامه یک سوال کلیدی پیش می‌آید مبنی بر اینکه اگر نتوانسته مساله‌اش را حل کند آیا این یک سرطان غیرقابل علاج است یا نه می‌توان آن را درمان کرد.

عبدی با تاکید بر اینکه ما نباید هر نقدی را دشمن و تضعیف‌کننده حکومت بدانیم افزود: نقد ابزاری نیست که از آن فقط علیه دشمن استفاده شود بلکه نقد یک ابزار درونی و باعث حرکت و پویایی است.

وی در ادامه با مورد توجه قرار دادن دوران مدیریت احمدی‌نژاد اظهار کرد:‌ موضوعی که خیلی مورد توجه قرار می‌گیرد این است که در آن دوره 8 ساله بیشتر به انسان احساس حقارت دست می‌داد و این سوال پیش می‌آمد که چرا جامعه ما بعد از دوم خرداد باید به سمتی برود که این چنین به ذلت بیافتد و فکر کردن به این موضوع از هر نوع زندان و شکنجه برای کسانی که می‌خواستند مسئولانه رفتار کنند بدتر بود.

وی همچنین به اتفاقات خوشایند و ناخوشایند دوره دوم خرداد اشاره کرد و ضمن اینکه‌ قتل‌های زنجیره‌ای و ترور حجاریان را از جمله اتفاقات ناخوشایند آن دوران عنوان کرد و در ادامه گفت: اما بدترین اتفاقی که شاهد آن بودیم اتفاق مربوط به سال 84 بود و کسی گمان نمی‌کرد که در مخیله اصلاح طلبی بدتر از این اتفاق رخ دهد. با این حال در حال حاضر ما بیشتر نیاز داریم که به خودمان نگاه کنیم و ببینیم که آیا ما نقشی در این فرایندها داشته‌ایم یا خیر؟

این فعال سیاسی اصلاح طلب در ادامه با بیان اینکه در دوره اصلاح‌طلبی در سطح نیروهای سیاسی، دولت و در سطح مشترک بین این دو اشتباهاتی رخ داد گفت: نیروهای سیاسی اصلاح‌طلب از سال 80 به بعد یک اشتباه مهم مرتکب شدند و آن این بود که راهبرد جبهه‌ای را نادیده گرفتند راهبردی که دوم خرداد براساس آن شکل گرفت. منطقی که در راهبرد جبهه‌ای وجود داشت این بود که تمایزات درونی اصلاحات برای ما اهمیت ندارد.

عبدی با انتقاد از وجود فعالیت حزبی در این راستا گفت: فعالیت حزبی برای جامعه‌ای همچون بریتانیا معنا دارد که ثبات و قوام آن مشخص است و بعد از آن نیروهای سیاسی در آن رقابت می‌کنند اما در جامعه ‌ای که چنین خصوصیاتی ندارد هر نوع رقابت منجر به سوء استفاده نیروهایی که آن را نمی‌خواهند می شود و وجود کاندیداهای زیاد در آن دوران به این دلیل بود که هر گروهی می‌خواست نامزد خود را داشته باشد درواقع وقتی فرایند جبهه‌ای فراموش شد رکن و اصول اساسی در جبهه دوم خرداد نیز با مشکل مواجه شد.

عبدی وجود شکاف قدرت و مسئولیت در دوره اصلاحات را از مشکلات موجود در سطح نهاد دولت در این دوره خواند و گفت: اینکه قدرت دست یک نفر باشد و مسئولیت دست یک نفر دیگر و حتی برعکس کار درستی نیست. مهم این نیست که قدرت کجاست، مهم این است که هرجا قدرت وجود دارد به تناسب آن مسئولیت هم وجود داشته باشد تا این‌طور نشود اگر کسی شکست خورد بگوید ما قدرتش را نداریم در حالی که اگر شخصی قدرت ندارد الزامی ندارد که مسئولیت آن را بپذیرد.

عبدی فراموش کردن شعار حاکمیت قانون در دوره اصلاحات را از دیگر مشکلات موجود در این دوره عنوان و اظهار کرد: قبل از سال 76 که دولت سر کار بیاید شاخص حاکمیت قانون در ایران حدود 25 درصد بود. در دوره اول آقای خاتمی به 49 درصد رسید اما در دوره دوم به حدود 26 درصد رسید و باید دانست وقتی حاکمیت قانون وجود نداشته باشد مهم نیست که چه کسی رییس جمهور است چون مساله ما فرد نیست بلکه محتوایی است که فرد می‌خواهد آن را اجرا کند.

این فعال سیاسی اصلاح طلب همچنین بی توجهی به موضوع نفت را از دیگر مشکلات در این راستا عنوان کرد و گفت: باید در جهت اصلاح جامعه برای موضوع نفت ایده و برنامه داشت. درآمدهای نفتی دولت ایران از سال 78 افزایش پیدا کرد و وقتی درآمد نفتی ده برابر می‌شود قدرت دولت هم ده برابر خواهد شد.

وی در ادامه گفت: شاهد بودیم که در سال 84 درآمدهای نفتی آن قدر بود که بگوییم هرکدام از اعضای هیات دولت روی یک بشکه نفت نشسته بودند و شعار من نفت را سر سفره مردم می‌آورم در خلا به وجود نیامده بود و براساس واقعیت زده شد.

وی اتفاقات رخ داده در سال 92 در عرصه سیاسی را محصول تمام شدن درآمدهای نفتی دانست و اظهار کرد: من پیش از آن هم گفته بودم که موج نفت و سیاست خارجی به زودی می‌آیند.

وی همچنین وجود صندوق ذخیره ارزی را نیز یک کار صددرصد عقلانی دانست و گفت:‌ به نظرم صندوق ذخیره ارزی باروتی است که زیر دولت اصلاحات گذاشته شد هرچند که به نظرم کار صددرصد عقلانی است

وی در ادامه تاکید کرد که آنچه در دوره احمدی نژاد اتفاق افتاد تنها یک زمستان سرد نبوده، بلکه یک زلزله 9 ریشتری بوده است.

عبدی در بخش دیگری از سخنان خود تاکید کرد: وقتی ما نقد می کنیم نه می‌خواهیم کسی را محکوم کنیم و نه به دنبال این هستیم که کسی را حاکم کنیم. اتفاقا نقد به ما آگاهی می‌دهد و روحیه‌ای که مبنی بر آگاهی باشد سیال و جاری است.

این فعال سیاسی اصلاح طلب همچنین به تبعات حاصل از اشتباهات رخ داده در دوره اصلاحات پرداخت و اظهار کرد: دستاوردهای 4 سال دوم دولت اصلاحات قابل مقایسه با هیچ دوره‌ای نیست و نابودی‌های اقتصادی بعد از 84 نتیجه رکود سیاسی دوره دوم اصلاحات است و این رکود سیاسی منجر به تبعاتی می‌شود. چنان‌چه دیدیم دولت به شکل نسبی در مقایسه با انتظاراتی که وجود داشت زمین گیر شد و در نتیجه نیروها از کنارش پراکنده شدند.

وی زیاد شدن شکاف درونی بین اصلاح‌طلبان را از اشکالات بعدی این دوره عنوان و اظهار کرد: اصلاح طلبان بیشتر به مسائل خودشان می‌پرداختند تا مسائلی که جبهه با آن‌ها درگیر بود.

عبدی همچنین گفت: ما می‌توانیم به بخشی از اصول اصلاح طلبی برگردیم و آن را احیا کنیم البته این که فقط به حرف و بیان به آن ملتزم باشیم کافی نیست . راهبرد اصلاحات سر جای خود است اما آن‌چه که موجب نقص آن شده، نبود تشخیص مصادیق و تعیین تاکتیک است.

وی همچنین اظهار کرد:‌به لحاظ شخصی امیدوارم امسال سالی باشد که ما بتوانیم به فضای گذشته برگردیم و بهترین زمینه در این راستا هم انتخابات مجلس است. در این راستا نباید برای ما مهم باشد که طرف مقابل می خواهد چه کاری انجام دهد ما نمی‌توانیم برای آن تعیین تکلیف کنیم اما باید بدانیم که بازی اصلاح‌طلبان می‌تواند بازی دیگران را هم شکل دهد. چرا که اصلاح طلبان مهم ترین نیروی سیاسی کشور هم برای حال و هم برای آینده است.

وی خاطرنشان کرد: این دولت هر کاری می‌خواهد بکند بکند اما نباید زیر بار شکاف قدرت و مسئولیت برود و قطعا باید قدرت لازم برای سیاست خارجی وجود داشته باشد چرا که این فاجعه است که قدرت جایی باشد و مسئولیت جای دیگری قرار بگیرد. اگر مسئولیت وجود نداشته باشد یک نفر می‌تواند جلوی وزیر خارجه بایستد و عربده بکشد. در این راستا دیدیم همان کسانی که می‌خواستند مدیریت جهانی را برپا کنند آخرش گفتند نمی گذارند ما پرونده هسته‌ای را حل کنیم و کنار کشیدند.

وی با تاکید بر اینکه نباید از حاکمیت قانون عدول کرد گفت: اگر از حاکمیت قانون پایین بیاییم باید از هر جای دیگری نیز عقب‌نشینی کنیم.

عبدی با مورد توجه قرار دادن موضوع نقد و اهمیت آن اظهار کرد: اصلا نباید از نقد بترسیم ؛ چرا که نقد ابزاری قدرتمند همچون یک اسلحه است و البته باید دانست که آن را فقط علیه دیگران به کار نبریم بلکه علیه خودمان نیز به کار برده شود.

وی گفت: بگذاریم کلیشه‌ها شکسته شود و گذشته را بازنگری کنیم ما نه می‌خواهیم مدالی را از سینه کسی برداریم و یا اینکه به سینه کسی مدال بزنیم. مساله امروز ما این است که نسبت به آینده چه نگاهی داشته باشیم و با این رویکرد است که می‌توانیم بدون اشتباهات گذشته دوم خرداد جدید را بازسازی کنیم.

کلیپی برای همه ی انقلاب

بعد از صحبت های عبدی کلیپ اصلی این برنامه پخش شد که از ابتدای انقلاب و دوران مبارزات تا پیروزی حسن روحانی را شامل می شد. در قسمت هایی از این کلیپ، صدای دانشجویان با دیدن شخصیت های مورد علاقه شان سالن را فرا گرفته بود. در این میان اما قسمتی از کلیپ که در آن به لحظه ی ارتحال امام خمینی پرداخته بود موجی از سکوت و اشک را در سالن به وجود آورده بود. همچنین در کلیپ صحنه های مربوط به حمله به کوی دانشگاه به خواسته ی مسئولین دانشگاه حذف شده بود و فقط صدای آن از سالن پخش می شد. در ادامه اما سخنرانی رییس دولت اصلاحات در دانشگاه تهران با تشویق حاضرین همراه بود. اتمام کلیپ با تصاویری از تیم مذاکره کننده هسته ای ایران بود که با تشویق حاضرین به اتمام رسید.

ورودی پر سر و صدا

بعد از اتمام کلیپ برنامه و با پخش آهنگ یار دبستانی،درب راست سالن شهید چمران دانشکده فنی باز شد و سعید حجاریان در میان تشویق انبوه دانشجویان وارد سالن شد. دانشجویان با سردادن شعار"شهید زنده ای تو...قلب تپنده ای تو"حجاریان را تا صندلی اش در ردیف اول بدرقه کردند. عکاسان اما که تمرکزشان به روی عکس گرفتن از دستنوشته های دانشجویان بود، با ورود حجاریان همگی به سمت وی رفتند تا هرکدام تصویر بهتری را ثبت کنند.

پس از خواندن متن ادبی توسط مجریی برنامه که مختصری از زندگی نامه وی بود از حجاریان خواسته شد تا به جایگاه سخنرانان برود. حجاریان نیز با کمک چند دانشجو به روی سن رفت و در شروع صحبتش گفت:اولا با اینکه اینجا حق آب و گل دارم٬ مدت‌هاست که نمی گذاشتند من به این دانشگاه بیایم اما خوشحالم امروز دعوت شده‌ام و توانسته‌ام به این دانشگاه بیایم.

وی در ادامه گفت: خوشحالم انجمن‌ها احیا شده‌اند و امیدوارم پس از دوران حیرت و نصرت٬ باز هم این فضا و این مسیر ادامه یابد.

حجاریان با بیان اینکه از من خواسته شده تا خاطره ای از دوم خرداد بیان کنم، گفت: چیزی که می‌گویم به سال ۷۶ باز‌می‌گردد؛ آن موقع می‌گفتند بنویسیم «خاتمی» ٬ بخوانیم «ناطق »؛ جناح راست به من می‌گفت این جنگ روانی را تو درست کرده‌ای. من گفتم کار من نبوده٬ ولی اگر فکر می‌کنید من درست کرده‌ام٬ شما هم بر عکس آن درست کنید. جناح راست می‌گفت ما نمی‌توانیم چون مردم باور نمی‌کنند.

حجاریان ضمن عذرخواهی از جمعیت به این دلیل که نمی تواند صحبت کند، اعلام کرد که متنی توسط وی نوشته شده است که توسط یکی از دانشجویان قرائت خواهد شد. در این متن ضمن بررسی دلایل به وجود آمدن دوم خرداد آمده بود:

ویژگی‌های دوم خرداد؛ دوم خرداد به لحاظ پاره‌ای ویژگی‌ها از سایر اتفاقات ملی پس از انقلاب متمایز می‌شود و منظور من از انتخابات ملی انتخابات ریاست جمهوری است که دوم خرداد در بین تمامی آن‌ها به لحاظ توسعه یافتگی ویژگی‌های منحصر به فردی دارد که ذکر آن‌ها خالی از فایده نیست:

1- رقابت: در دوم خرداد برای اولین بار بود که مساله رقابت مطرح شد چون تا قبل از آن ما در هیچ دوره‌ای رقابت جدی نداشتیم. معتقدم بعد از دوم خرداد بود که سنت رقابت در انتخابات ریاست جمهوری نهادینه شد و قدرت بدون حاشیه به آرامی دست به دست شد.

2- مشارکت: در دوم خرداد مشارکت بسیار بالا رفت به طوری که آن را حماسه نیز نامیدند. منظور از آن این است که در ایران نفس رقابت باعث افزایش مشارکت می‌شود. یعنی هرچه رقابت جدی‌تر، آزادانه‌تر و منصفانه‌تر باشد مشارکت نیز بالا می‌رود. و همین موجب تضمین رابطه دولت و ملت می‌شود.

3- گفتمان‌سازی: انباشت تلاش‌های تئوری در زمینه‌های دینی، سیاست داخلی و خارجی، اقتصادی و فرهنگی و اخلاقی پشتوانه‌ای را برای ایجاد گفتمان اصلاحات فراهم کرد که خود را در برنامه خاتمی نشان داد و حتی تا امروز نیز جاذبه آن برنامه باقی مانده است. به طوری که برخی تلاش می‌کنند تا عناصری از آن را مصادره کنند و بعضی دیگر می‌کوشند تا در آن تجدیدنظر کنند. اما در برابر گفتمان اصلاحات که می‌توان آن را به یک نرم‌افزار تشبیه کرد گفتمان رقیبی وجود نداشت.

4- مظلومیت: با این که گفتمان اصلاحات دل طبقه متخصص را ربوده بود تاثیری روی طبقات محروم نداشت و این طبقات بیشتر از زاویه سیادت و مظلومیت به خاتمی می‌نگریستند و در دوم خرداد احساس می‌کردند که انتخابات منصفانه نیست و به همین خاطر از خاتمی حمایت کردند.

5- خرده قدرت و کلان قدرت: در انقلاب 57 معدن خرده قدرت کشف شد. و امام (ره) آن را مفصل‌بندی کرد. منظور من از خرده قدرت تاثیرگذاری شهروند متفرد است در حالی که کلان قدرت اثرگذاری نهادها و سازمان‌های رسمی است. در دوم خرداد این معدن دوباره کشف شد و این بار یک روحانی دیگر خرده قدرت را تجمیع کرد و به صحنه آورد.

اکنون پس از ذکر این ویژگی‌ها بد نیست به یک پرسش پاسخ بگوییم و آن اینکه آیا دوم خرداد استثنایی بر یک قاعده بود یا خیر؟ به نظر من به دلایلی که مجالش در این‌جا نیست دوم خرداد یک استثنا بود، استثنایی که امکان دارد در آینده به اشکال نوینی خود را بروز دهد و همه را بار دیگر غافلگیر کند.

حاشیه های پایانی

برنامه با صحبت های حجاریان تقریبا به پایان رسید. نکته ی قابل توجه این برنامه آن است که آرامش کامل بر فضای برنامه حاکم بود و دانشجویان دانشگاه تهران، سخنرانان را در آرامش کامل بدرقه کردند.

سال 94 را شایذ بتوان سال شکوفایی دوباره جنبش دانشجویی نامید؛ برنامه ای که در امیرکبیر و با حضور اصغر زاده و رضا خاتمی برگزار شد و حالا برنامه دانشگاه تهران با حضور جلایی پور و عبدی و حجاریان همگی نویدی برای باز شدن فضای فعالیت های دانشجویی ست و این نکته را یاد آور می شود که قلب دانشگاه هنوز می تپد.

در پایان برنامه بیانیه انجمن اسلامی قرائت شد که در آن نسبت به عملکرد روحانی و نوع دفاع وی از فرجی‌دانا انتقاد شده بود.

این برنامه بدون هرگونه ممانعت و دخالت‌های غیر قانونی برگزار شد و مسئولان دانشگاه برای برگزاری آن با دانشجویان همکاری مناسبی داشتند.

انتهای پیام

دیدگاه شما