جماران | آخرین اخبار ایران و جهان، سیاست، اقتصاد و اندیشه

رئیس سازمان زندانها در گفتگو با جماران:

امام بین زندانی و غیر زندانی در داشتن حقوق انسانی تفاوتی قائل نبود

کد خبر: ۸۵۱۴۰
امام بین زندانی و غیر زندانی در داشتن حقوق انسانی تفاوتی قائل نبود

رئیس سازمان زندانها گفت: رشد تخلفات و جرایم و افزایش جمعیت کیفری در جامعه دست به دست هم می دهند و فشاری را به دستگاه قضایی می آورد که سیستم قضایی برای رسیدن به آن آرمانها و اهداف و رسیدن به شرایط ایده آل فاصله پیدا می کند.

علی‌اصغر جهانگیر در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران در پاسخ به سوالی در مورد وضعیت سیستم قضایی و زندانهای ایران قبل از پیروزی انقلاب اسلامی و اهمیت مساله قضا در اندیشه امام خمینی اظهار کرد: امام خمینی دستگاه قضایی طاغوت را در همه محورها اعم از اجرایی و قضایی نامشروع می دانست.(ر. ک. صحیفه امام، ج16،ص279و280) کمک به دستگاه ظلم و مشروعیت بخشی به این دستگاه باعث استمرار ظلم در آن دستگاه می شد و امام در این خصوص برای مبارزه بسیار ثابت قدم بود و اجازه نمی داد کسی در این دستگاه حضور پیدا کند و با حضورش در آن دستگاه به آن مشروعیت ببخشد.

یکی از دستگاه‌های آلت دست رژیم طاغوت، بخش قضایی کشور بود

رئیس سازمان زندانها در ادامه تشریح وضعیت سیستم قضایی قبل از انقلاب افزود: یکی از دستگاه هایی که کاملا آلت دست رژیم طاغوت پهلوی بود، بخش قضایی کشور بود که به عنوان زیر مجموعه قوه مجریه شناخته می شد و وزارت دادگستری بخشی از دولت بود لذا در راستای دولت و حکومت برنامه های خود را تنظیم می کرد. محاکمه ها کاملا غیرعادلانه و در یک فضای فرمایشی انجام می شد. بچه های انقلابی آن روز که با هر آرمانی برای آزادی تلاش می کردند در بیدادگاه های رژیم و عمدتا در دادگاه های نظامی محاکمه می شدند و با شدیدترین محکومیت ها و شکنجه ها مواجه شده و به شهادت نائل می شدند

استقرار عدالت ، وظیفه سنگین دستگاه قضایی

وی با بیان اینکه یکی از دلایل انقلاب اسلامی، اجرای عدالت بود، اظهار کرد: امام برای اینکه بتوانند عدالت را در جامعه استقرار ببخشند و عدالت نقش خودش را ایفا کند آن مجاهدت های زیاد را کردند و متحمل تبعید و زندان شدند؛ تا اینکه در این راه توانستند با آن ندای ملکوتی و اخلاص پیامبرگونه ای که داشتند انقلاب را به کمک مردم به پیروزی رساندند.

جهانگیر افزود: اولین دغدغه های امام برای رفع محرومیت طبقات فقیر که ولی نعمت اصلی انقلاب می دانستند اجرای عدالت بود. امام حکومت اسلامی را فقط در صورتی به معنی حکومت واقعی اعلام می کرد که بتواند در مظاهر مختلفش عدالت را مستقر کند.(از جمله مراجعه شود به کتاب ولایت فقیه صص 54-56) استقرار عدالت هم وظیفه سنگین دستگاه قضایی بود. با پیروزی انقلاب با نگاه حضرت امام و مجاهدت های ایشان و کسانی مثل شهید بهشتی دستگاه قضا از دستگاه اجرایی جدا شد و به عنوان یک قوه مستقل که تحت نفوذ دو قوه دیگر نباشد و بتواند در جامعه اجرای عدالت کند شروع به فعالیت کرد.

اگر شهید بهشتی می ماند شرایط قضایی ما نسبت به الآن خیلی بهتر بود

رئیس سازمان زندانها با اشاره به اهمیت دستگاه قضایی در نگاه امام اضافه کرد: از همان اولین روزهای پیروزی انقلاب اسلامی بزرگترین شخصیت های کشور توسط امام، در دستگاه قضایی جا گرفتند که این خود نشان دهنده توجه و تاکید امام بر مساله قضا بود. شخصیتی مثل شهید بهشتی که به عنوان تئوریسین و یکی از صاحب نظران اصلی انقلاب بوده و هستند به عنوان رئیس دیوان عالی کشور منصوب شدند و تلاش کردند که قضای اسلامی را در حکومت نوپای اسلامی نهادینه کنند. متاسفانه به خاطر حرکت های کور منافقین و شهادت ایشان نگاه ایشان در دستگاه قضایی استمرار پیدا نکرد .اگر چه افراد دیگری آمدند و تلاش کردند که این نقش را ایفا کنند ولی اگر شهید بهشتی می ماند شرایط قضایی ما نسبت به الآن خیلی بهتر بود. البته این به این معنی نیست که خدمات کسانی که در این دستگاه آمده اند و سالها زحمت کشیده اند نادیده گرفته شود، اما در هر صورت شهید بهشتی و شهید مطهری دو وزنه انقلاب بودند که تقریبا برای انقلاب تکرار ناپذیرند.

وی در پاسخ به این سوال که تا چه حدی توانسته ایم به آرمانهای امام خمینی در حوزه قضائی و اجرای عدالت برسیم؟ اظهار کرد: دستگاه قضایی در جامعه می تواند نقشش را ایفا کند و عملکرد این دستگاه را باید در ارتباط با سایر بخشها و شرایط اجتماعی، اقتصادی و سیاسی کشور سنجید. وقتی که شرایط اقتصادی مردم به دلایل مختلف خوب نمی شود، می بینیم که میزان تخلفات و جرائم در جامعه افزایش پیدا می کند. رشد تخلفات و جرایم و افزایش جمعیت کیفری در جامعه دست به دست هم می دهند و فشاری را به دستگاه قضایی می آورد که سیستم قضایی برای رسیدن به آن آرمانها و اهداف و رسیدن به شرایط ایده آل فاصله پیدا می کند.

سالیانه بیشتر از 10 تا 15 میلیون پرونده وارد دستگاه قضایی کشور می شود

جهانگیر با بیان اینکه سالیانه بیشتر از 10 تا 15 میلیون پرونده وارد دستگاه قضایی کشور می شود افزود: نباید انتظار داشته باشیم دستگاه قضایی بتواند تمامی این پرونده ها را با دقت و در زمان خودش رسیدگی کند. بسیاری از پرونده ها به دلیل کمبود اعتبارات، کمبود نیروی انسانی و کمبود امکانات و شرایط ضابطین دچار اطاله می شود. اطاله دادرسی یکی از مشکلاتی است که ما را از اجرای عدالت واقعی دور می کند. وقتی برای یک حکم، زمانی زیادی از از شروع تعقیب تا زمان اجرا سپری شود، مردم نسبت به خروجی آن حکم خیلی راضی نخواهند بود.

وی با بیان اینکه یکی از قسمت هایی که به دستگاه قضایی فشار می آورد تا چیزی را که دستگاه به دنبال محقق کردن آن است تحقق نیابد، شرایط اجتماعی، سیاسی و فرهنگی کشور است، افزود: بخشی از این مشکلات درونی کشور است و بخشی دیگر هم مربوط به نگاه استکبار و شرایط بیرونی است.

مهمترین رکن جامعه اسلامی اجرای عدالت در همه ابعاد است

رئیس سازمان زندانها ادامه داد: باید برای رفع مشکلاتی که حضرت امام دغدغه داشت و مقام معظم رهبری دائما تکرار می کنند تلاش کنیم . اینکه مهمترین رکن جامعه اسلامی اجرای عدالت در همه ابعاد است. باید شرایط را فراهم کنیم تا این نگاه در جامعه تحقق پیدا کند.

امام خمینی بین زندانی و غیر زندانی در داشتن حقوق انسانی تفاوتی قائل نبود

وی با بیان اینکه امام خمینی بین زندانی و غیر زندانی در داشتن حقوق انسانی تفاوتی قائل نبود افزود: امام معتقد بودند اگر چه یک زندانی ممکن است جرمی انجام داده باشد ولی باید از حقوق انسانی و اسلامی برخوردار باشد. و هیچ کسی حق توهین و خدای نکرده مزاحمت برای زندانی در دوران حبس را ندارد.[جماران: در این خصوص مطالب بسیار مهمی از حضرت امام موجود است که برای نمونه به یکی از آنها اشاره می شود:«لازم به تذکر است که در حق مجرمان و منحرفان از خدا بیخبر هم نباید از معیارهاى اسلامى و حدود و تعزیرات مقرره تجاوز گردد که آن خود نیز از نظر عدالت اسلامى جرمى است که موجب کیفر است»(صحیفه اماما،ج17،ص394‏] نگاه ایشان این بود که زندان باید به دانشگاه تبدیل شود. این نگاه نگاهی بسیار بلند است . بر همین اساس در قانون سازمان زندانها این نکته ثبت شد و به تصویب رسید که زندان باید محلی برای اصلاح و تربیت باشد و شرایط بازگشت افراد به جامعه را فراهم کند.

در زندانهای ما به هیچ عنوان آزار و اذیت زندانی وجود ندارد

جهانگیر با اشاره به مشکلات و کمبودهای پیش روی سازمان زندانها گفت: ما به دلیل مشکلات و کمبودهای اعتباری، کمبود فضا و نیروی انسانی تا تحقق نگاه امام فاصله زیادی داریم. البته تلاشهایی کرده ایم و به جرأت می توان گفت زندانهای کشور نسبت به زندانهای خیلی از کشورهای دیگر شرایط فوق العاده خوبی را دارند. در زندانهای ما به هیچ عنوان آزار و اذیت زندانی وجود ندارد. اخیرا بازرس کل دانمارک از زندان تهران بزرگ ما بازدید داشتند و اذعان داشتند ما در دانمارک هم، چنین زندانهای خوبی نداریم .

در زندانهای ما از مرحله نهضت سواد آموزی تا دانشگاه افراد در حال تحصیل هستند

وی افزود: تلاش کرده ایم در حد وسع خودمان اجازه ندهیم که زندانی با شرایط سختی روبرو شود. البته به دلیل کمبود فضا و جمعیت زیادی که داریم و زندانهای ما بزرگ نشده است، مشکلاتی را در زندانها داریم که نسبت به رفع آن ها تلاش می کنیم. سعی کرده ایم در زندانها فضایی را برای آموزش فراهم کنیم. امروز در زندانهای ما از مرحله نهضت سواد آموزی تا دانشگاه افراد در حال تحصیل هستند. بیش از صد رشته حرفه آموزی در زندانها فعال است و افراد آموزش می بینند. بنگاه ها و کارگاه های اشتغال را در زندانها ایجاد کرده ایم. البته این مقدار کافی نیست و تنها 10 تا 15 درصد از زندانیان ما شاغل مولد هستند. ما باید با اعتباراتی که می گیریم تلاش کنیم همه کسانی که مرتکب جرم می شوند و از خانواده های خود فاصله می گیرند ، نظم اقتصادی خانواده هایشان به هم نخورد. تلاشهای زیادی صورت می گیرد که مباحث احکام و قرآن و مسائل اسلامی در زندان ها در حد خوبی اجرا شود.

باید بار زندانها را سبک کنیم

رئیس سازمان زندانها با اشاره به ضرورت کاهش جمعیت کیفری افزود: در پی این هستیم که با سیاست های کاهش جمعیت کیفری و استفاده از مجازات های جایگزین از جمله الکترونیکی کردن حبس ها و استفاده از پابندهای الکترونیکی برای مجرمینی که خطرناک نیستند و می توانند در جامعه حضور داشته باشند تعداد زندانیان را کاهش دهیم. زندان اصولا باید جای افراد خطرناک باشد و مجرمینی به علت مسائل مالی و بدهی نفقه و مهریه لزوما در زندان نباشند. ما این مسائل را از طریق مجلس و دولت و سایر دستگاه های ذی ربط پیگیری می کنیم که بتوانیم شرایط راطوری تغییر دهیم که بار زندانها را سبک تر کنیم.

انتهای پیام

دیدگاه شما