پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران - اصغر میرشکاری: بدون شک ثمره و مولود طبیعی انقلاب اسلامی ایران نظام "جمهوری اسلامی" می باشد که خود البته حاصل اقدامات و تلاشهای خمینی کبیر و ملت دوستدار آن وجود نازنین است و آن چه واضح است این که نقش امام خمینی در جایگاه رهبر انقلاب و بنیانگذار نظام حاصل از آن، امری بی نظیر است و هیچگونه بدیلی برای آن قابل تصور نیست و در بررسی آثار حضرت امام قابل مشاهده است که هر دو قید "جمهوریت" و"اسلامیت" این نظام مورد عنایت ویژه آن فرزانه دوران قرار داشته و بارها بر آن تآکید شده است؛ از جمله:
« رژیم اسلامى و جمهورى اسلامى، یک رژیمى است متکى بر آراى عمومى و رفراندم عمومى و قانون اساسى اش قانون اسلام و باید منطبق بر قانون اسلام باشد.» (صحیفه امام، ج3، ص: 514و515)
و نیز: «ما خواهان استقرار یک جمهورى اسلامى هستیم و آن حکومتى است متکى به آراى عمومى. شکل نهایى حکومت با توجه به شرایط و مقتضیات کنونى جامعه ما، توسط خود مردم تعیین خواهد شد.» (همان،ج4،ص248)
اما به زعم حضرت امام خمینی(س) ، این نظام که بر اساس آگاهى و بیدارى سیاسى مردم و هویت اسلامى آنها و معیارهاى اسلامى و انگیزه الهی و مقصد عالی حکومت اسلامی و با وحدت کلمه و اشتراک هدف و مقصد و همراهی و همدلی مردم مسلمان ایران شکل گرفته است، دارای این خصوصیات است:
- « با استبداد جمع نمى شود» (همان،ج4،ص147)
- «پدیده الهى است که با به کار بستن آن سعادت فرزندان خود را در دنیا و آخرت به بالاترین وجه تأمین مى کند و قدرت آن دارد که قلم سرخ بر ستمگریها و چپاولگریها و فسادها و تجاوزها بکشد و انسانها را به کمال مطلوب خود برساند.» (همان، ج21، ص: 403)
- «قانون کشور را قوانین اسلامى تشکیل مى دهد، ولى فرم حکومت اسلامى جمهورى است. به این معنى که متکى بر آراى عمومى است. و روابط ما با تمام کشورها بر اساس احترام متقابل [است]به طورى که نه به آنها ظلم مى کنیم و نه به آنها اجازه ظلم را مى دهیم.» (همان، ج5، ص: 240)
- «حکومتى که در آن، جمیع اقشار ملت با یک چشم دیده مى شوند و نور عدالت الهى بر همه و همه به یک طور مى تابد، و باران رحمت قرآن و سنت بر همه کس به یکسان مى بارد. ... در آن اختلاف نژاد و سیاه و سفید و ترک و فارس و لر و کرد و بلوچ مطرح نیست. همه برادر و برابرند؛ فقط و فقط کرامت در پناه تقوا و برترى و به اخلاق فاضله و اعمال صالحه است.» (همان، ج6، ص: 453 )
- «در جمهورى اسلامى ظلم نیست. در جمهورى اسلامى این طور مسائلى که زورگویى باشد نیست. فقیر و غنى؛ نمى تواند طبقه غنى بر طبقه فقیر زور بگوید، نمى تواند استثمار کند، نمى تواند آنها را با اجر کم وادار به عمل هاى زیاد بکند. باید مسائل اسلامى حل بشود در اینجا و پیاده بشود. باید مستضعفین را حمایت بکنند، باید مستضعفین تقویت بشوند؛ زیرورو بشوند مستکبر باید مستضعف بشود و مستضعف باید مستکبر بشود. نه مستکبر به آن معنى بلکه باید همه با هم برادروار در این دنیا- در این مملکت- همه با هم باشند.» (همان، ص461)
- « با جمهورى اسلامى سعادت، خیر، صلاح براى همه ملت است. اگر احکام اسلام پیاده بشود، مستضعفین به حقوق خودشان مى رسند؛ تمام اقشار ملت به حقوق حقه خودشان مى رسند؛ ظلم و جور و ستم ریشه کن مى شود. در جمهورى اسلامى زورگویى نیست، در جمهورى اسلامى ستم نیست، در جمهورى اسلامى آزادى است، استقلال است. همه اقشار ملت در جمهورى اسلامى باید در رفاه باشند. در جمهورى اسلامى براى فقرا فکر رفاه خواهد شد؛ مستمندان به حقوق خودشان مى رسند. در جمهورى اسلامى عدل اسلامى جریان پیدا مى کند، عدالت الهى بر تمام ملت، سایه مى افکند آن چیزهایى که در طاغوت بود در جمهورى اسلامى نیست.»( همان، ص: 525)
- «به صورت یک کشور صد درصد مستقل عمل خواهد کرد و هر گز خود را بازیچه دست قدرتهاى استعمارگر نمى سازد و ما هر گز به هیچ ملتى به خاطر منافع داخلى خودمان تجاوز نمى کنیم و تا آنجا که در توان ملت ما باشد بر حسب تأکیدات اسلامى مى کوشیم تا در رفع مشکلات ملتهاى مظلوم سهیم باشیم.» ( همان، ج4، ص: 266 )
- در جمهورى اسلامى، زمامداران مردم نمى توانند با سوء استفاده از مقام، ثروت اندوزى کنند و یا در زندگى روزانه امتیازى براى خود قائل شوند. باید ضوابط اسلامى را در جامعه و در همه سطوح به دقت رعایت کنند و حتى پاسدار آن باشند. دقیقاً باید به آراى عمومى در همه جا، احترام بگذارند. هیچ گونه تسلط و یا دخالت اجانب را در سرنوشت مردم، نباید بپذیرند. مطبوعات در نشر همه حقایق و واقعیات آزادند. هر گونه اجتماعات و احزاب از طرف مردم در صورتى که مصالح مردم را به خطر نیندازند آزادند و اسلام در تمامى این شئون حد و مرز آن را تعیین کرده است.(همان،ج 4 ، ص 466 )
- «ما با تکیه بر دستورات اسلامى و اجراى مقررات آن در همه زمینه ها تلاش خواهیم کرد، که از سویى دست عناصر فاسد کوتاه شود و از طرفى انگیزه هاى فاسدکننده نابود شود. و دیگر اینکه عموم مردم را موظف مى دانیم که انحراف از مسیر اسلامى را در هر کجا که مى بینند از پایین ترین و بالاترین مقامات بلافاصله جلوگیرى کنند. و بدین ترتیب از رشد فساد جلوگیرى مى شود و مجال بر عناصر فاسد نیز بسته مى ماند. » ( همان، ص: 413)
این همه و در کنار آن تأکید بر استقرار عدالت در همه زمینه ها و به ویژه عدالت اجتماعی، محو ظلم، استقرار آزادیهای مشروع و موجه ، برقراری استقلال در کشور، مبارزه با فساد و پلیدی ها و تباهی ها، نفی خودسریها و تأمین آرامش و آسایش برای مردم و فراهم آوردن رفاه عمومی و مراعات حقوق عموم مردم در پناه استقرار قوانین و تدارک امکانات و بسترسازی برای رشد و بالندگی و تربیت و تهذیب نفوس و بسیاری خوبیهای دیگر از جمله آرمانهای دیده شده توسط حضرت امام خمینی(س) در نظام جمهوری اسلامی است که البته در بسیاری زمینه ها تا تحقق آن راهی طولانی باید پیموده شود.
اما در این نظام، آن چه اهمیت دارد محتوای اسلامی آن در همه زمینه ها است و صرف ادعا از منظر امام خمینی(س) پذیرفته نیست؛ چنانکه:
- «جمهورى اسلامى وقتى متحقق مى شود که محتواى آن صد در صد اسلامى شود.» (همان،ج9،ص26)
-«این شکل حقوقى رژیم نیست که اهمیت دارد، بلکه محتواى آن مهم است. طبیعتاً مى توان یک جمهورى اسلامى را در نظر گرفت ولى این موضوع بدین خاطر است که فکر مى کنیم برداشت اصیل اسلام، ما را به ترقى جامعه اى که سرشار از استعدادها و قواى انسانى و عدالت اجتماعى است، راهنمایى مى کند. قبل از هر چیز ما به محتواى اجتماعى رژیم سیاسى آینده دل بسته ایم.»(همان،ج4 ،ص 3 )
-«هر چه ما بگوییم «جمهورى اسلامى»، جمهورى اسلامى لفظ نیست. با رأى ما جمهورى اسلامى تحقق پیدا نمى کند. بله، رژیم رسمى رژیم جمهوریت مى شود لکن اسلامى نمى شود مگر آنکه احکام اسلام در او جارى بشود. با جریان قانون اساسى هم اسلامى نمى شود؛ با مجلس شورا هم اسلامى نمى شود. اینها همه مقدمه است. وقتى مى توانید بگویید که مملکت اسلامى است که بازارْ اسلامى بشود؛ تهذیب نفس باشد؛ نه مثل بازار ما که سنگر گرانفروشى و تعدى است! وقتى اسلامى مى شود که مرد و زن اسلامى بشوند؛ همه افراد اسلامى باشند. الگو حضرت زهرا- سلام اللَّه علیها- است. الگو پیغمبر اسلام است. ما وقتى مملکتمان اسلامى است، وقتى مى توانیم ادعا کنیم که جمهورى اسلامى داریم، که تمام این معانى که در اسلام است تحقق پیدا بکند. ما الآن اول راه هستیم. ما جمهورى اسلامى را به رأى اثبات کردیم؛ دست خیانتکاران هم بریدیم و مى بریم؛ لکن این کافى نیست. بعد از آن باز راه زیاد است: هم راه تحصیل زندگى صحیح براى مستمندان که در پیش است و باید پیش برود؛ و هم راه معنویات که او، راه بالاتر است. »(صحیفه امام، ج7، ص:532و 533)
و خلاصه؛
-«وقتى مملکت ما جمهورى اسلامى است که همه چیزش اسلامى باشد. هر چه ناقص باشد، جمهورى اسلامى ناقص ما داریم، حالا جمهورى اسلامى لفظى داریم. اگر چهار تا اداره مان درست بشود، یک جمهورى اسلامى ناقصى. به اندازه این اسلامى شده. اگر ان شاء اللَّه همه اش اسلامى بشود، آن وقت مدّعى هستیم. ادّعاى ما این است که جمهورى اسلامى، و این ادّعا صحیح است و از ما مى پذیرند این را. و این را هم نباید هر یک فکر کند که بگذار دیگران بشوند تا من بشوم. هر کسى باید آن کارى را که مى کند آن کار را خوب انجام بدهد.» (همان، ج9، ص: 19 )
اما : « در این رژیم اسلامى الآن ما خیلى مسئولیت داریم. مسئولیت بزرگ داریم و او حفظ آبروى اسلام است. الآن ما همهمان مکلفیم حالایى که جمهورى اسلامى شد ما هم اسلامى باشیم. اگر بنا شد جمهورى اسلامى باشد اما ماها دیگر اسلامى نباشیم، حکومت اسلام نیست؛ اینکه، جمهورى اسلامى نمى شود. اگر بنا شد که جمهورى اسلامى باشد، پاسبانهایش اسلامى نباشند خداى نخواسته، دادگاههایش اسلامى نباشد، وزارتخانه هایش اسلامى نباشد، این حکومت طاغوتى است؛ به اسم اسلام. همان طاغوت است، منتها اسمش را ما عوض کردیم. ما نمى خواهیم اسم عوض بشود، ما مى خواهیم محتوا درست بشود، باید کوشش کنید محتوا درست بشود. امروز اسلام بسته به اعمال شماست، حکومت اسلامى، اگر شما خوب رفتار کردید، همه قشرهاى ایران خوب رفتار کردند، یک حکومت اسلامى و یک رژیم اسلامى «؛ حکومتش اسلامى، ملتش هم اسلامى». اگر همه وزارتخانه ها اسلامى شد و همه ادارات اسلامى شد، و ارتش اسلامى شد و شهربانى اسلامى شد و ژاندارمرى اسلامى شد، آن وقت حکومت ما یک حکومت اسلامى است. و اگر ماها هم که یک اشخاصى هستیم هر کدام وارد یک کسبى هستیم، و یک شغلى هستیم، ماها هم روى دستور اسلام عمل کردیم یک ملت اسلامى هستیم، و الّا الفاظ است و معنا ندارد. هى من بگویم اسلام و لکن عملم بر خلاف آن باشد، هى حاکم بگوید اسلامى و لکن عمل بر خلاف آن باشد، آن وقت نه رژیم، اسلامى مى شود، نه ملت، ملت اسلامى مى شود. کوشش کنید که ملت اسلامى باشد و دولت اسلامى.»(همان، ج8، ص:416و 417 )
اما این نظام حتی با وضع موجود از چنان اهمیتی برخوردار است که :
«حفظ آن از اعظم فرایض است.» ( همان،ج15،ص329و330) و نیز:
« این یک تکلیف الهى است براى همه که اهمّ تکلیف هایى است که خدا دارد؛ یعنى، حفظ جمهورى اسلامى از حفظ یک نفر- و لو امام عصر باشد- اهمیتش بیشتر است؛ براى اینکه امام عصر هم خودش را فدا مى کند براى اسلام. (همان،ص365)
اما این نظام و با این همه اهمیت از منظر امام خمینی(س) دارای آسیبها و آفتهائی است ، که عمده آن ریشه در رفتار و کردار خود ما دارد و علاوه بر آنچه در لابلای مطالب بالا آمد می توان به مهمترین خطر که همانا یأس و سرخوردگی مردم از نظام می باشد و عوامل و وسائل ایجاد کننده آن توجه داد که برای نمونه به یک مورد آن اشاره می شود؛ حضرت امام خمینی(س) در 6خرداد1360و در کالبد شکافی قضایای فشل کننده آن روزها در جمع نمایندگان مجلس شورای اسلامی ، در زمینه "هواى نفس، و عوارض آن" چنین هشدار می دهند:
« دعواهاى ما دعوایى نیست که براى خدا باشد. این را همه از گوشتان بیرون کنید! همه تان، همه ما، از گوشمان بیرون کنیم که دعواى ما براى خدا است، ما براى مصالح اسلام دعوا مى کنیم. خیر! مسأله این حرفها نیست. من را نمى شود بازى داد! دعواى خود من و شما و همه کسانى که دعوا مى کنند همه براى خودشان است. همه مى گویند پیش بده براى ما! همه مى خواهند تمام این قدرت چى چى. آخر من نمى فهمم چه قدرتى الآن در کار هست! خوب، محمد رضا اگر دنبال این مسائل مى رفت مطلبى بود، براى اینکه یک قدرتى بود- قدرت شیطانى بود- کسى حق نداشت یک کلمه بگوید؛ اما امروز که بقال سر محله مى آید و مى گوید که برادر نخست وزیر اینجا این کار درست نیست، برادر رئیس جمهور این کار درست نیست، این دیگر قدرتى نیست. یک برادرى است، یک دسته برادرند، یک دسته شان شانسشان آورده است آنجا نشسته اند؛ یک دسته بیچاره هم براى اینها سینه مىزنند! قدرت نیست که ما حالا براى یک قدرتى بیاییم. اینها تلبیسات ابلیس است که بر ما غلبه کرده است. و این تلبیسات ابلیسى را چنانچه مسامحه کنید، شما را به جهنم مى فرستد! در همین دنیا هم به تباهى مى کشد. در همین دنیا ایستاده است این تلبیس نفسانى و این شیطان نفس ایستاده است تا آنجایى که همه چیز دنیا را به باد فنا بدهد. هیتلر حاضر بود تمام بشر از بین برود، و خودش در آن قدرت همان آلمان باقى باشد. آن نژاد بالاتر و این چیزى که در مغز هیتلر بود در مغز همه شما هست! خودتان غفلت کرده اید. در مغز همه این مطلب هست که همه بروند و من [باشم]! تا نروید سراغ اینکه یک انصافى در کار باشد، یک توجهى به خدا در کار باشد. یک حسابى در کار باشد، که خودتان از خودتان حساب بکشید که من امروز مى خواهم چه بکنم، مى خواهم همه مملکت ایران را به هم بزنم براى اینکه من باشم و هیچ کس نباشد نه، همه باشید، و همه هم حفظ کنید مملکت را. همه باشید، و همه روى قانون عمل بکنید قانون اساسى را باز کنید، و هر کس مرز و حد خودش را تعیین کند. به ملت هم بگویند که قانون اساسى ما براى دولت این را وظیفه کرده است؛ براى رئیس جمهور این را؛ براى مجلس این را؛ براى فرض کنید فلان کار براى ارتش این را. براى همه وظیفه معین کرده است. به مردم بگویند در قانون اساسى که شما رأى دادید برایش، وظیفه ما این است. در لفظ فقط نباشد، و در واقع خلاف. واقعاً سر فرود بیاورید به قانون؛ و واقعاً سر فرود بیاورید به اسلام. لفظ را همه مى گویند. شاید شیطان را هم ازش بپرسند، مى گوید من انقلابى هستم! امروز همه انقلابى هستند! امروز همه دلسوز براى ملت هستند! امروز دعواى اینکه ما همه جنگ هم رفته ایم- و شما دیدید که یک دسته نوشته اند که ما از اول در جنگ چه بودیم- گفته اند. خوب، من هم مى توانم بگویم من در صفِ اول جنگ دارم جنگ مى کنم، ولى اینجا افتادم همین طور. باید به حسب واقع، به حسب انصاف، به حسب وجدان، این مردمى که شماها را روى کار آورده اند، این مردم زاغه نشین که شماها را روى مسند نشانده اند ملاحظه آنها را بکنید، و این جمهورى را تضعیفش نکنید. بترسید از آن روزى که مردم بفهمند در باطن ذات شما چیست، و یک انفجار حاصل بشود. از آن روز بترسید که ممکن است یکى از «ایام اللَّه»- خداى نخواسته- باز پیدا بشود. و آن روز دیگر قضیه این نیست که برگردیم به 22 بهمن. قضیه [این] است که فاتحه همه ما را مى خوانند!» (همان، ج14، ص: 380).
هرچند شأن بیان این فرمایشات عمدتا خودخواهیها و زیاده خواهیهای بنی صدر را شامل می شود، اما خطری است که همواره در کمین هرکسی می تواند باشد وامید آن است که در این سالی که با مآل اندیشی و ظرافت سنجی مقام معظم رهبری(حفظه الله) با عنوان «دولت، ملت،همدلی و همزبانی » نام گذاری شده است و می تواند انس و همدلی را که ضرورت و نیاز همیشگی جامعه ما است، تقویت کند، این هشدار هم آویزه گوش جانمان باشد و در تلطیف فضای اجتماعی و تقویت روحیه برادری تأثیر مطلوبی بر جای گذارد.ان شاءالله والسلام.