پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران - اصغر میرشکاری: "احمد خمینی" همان کسی که که نام و یاد و خاطره فداکاریهای بی مانندش در کنارنام خمینی کبیر جاودان خواهد ماند، شامگاه روز 25 اسفند ماه 1373 دعوت حق را لبیک گفت و میلیونها مسلمان و انسان آزاده را در ایران و سراسر جهان داغ دار کرد. به همین مناسبت این قلم بنا دارد در این باب ادای دینی داشته باشد و مطلب را با شهادت نامه ای از حضرت امام در باره آن مرحوم می آغازد که:«این جانب هیچ گاه میل نداشته و ندارم که درباره نزدیکان خود سخنى بگویم یا دفاعى کنم. لکن علاوه بر آنکه در پیشگاه مقدس حق- جل و علا- مقصر و مجرمم و از درگاه متعالش امید عفو و بخشش دارم و تمام سرمایه ام اعتراف به تقصیر و عذر از آن است و در نزد مسلمانان و ملت عزیز نیز اعتراف به قصور و تقصیر و از آنان امید عفو و طلب آمرزش دارم، در پیش گروههایى و اشخاصى گناهانى نابخشودنى دارم و احتمال قوى مى دهم که پس از من براى انتقامجویى از من به بعض نزدیکان و دوستانم تهمت ها که من آنها را ناروا مى دانم بزنند و به آتشى که باید مرا بسوزانند آنان را بسوزانند و احیاناً به صورت دفاع از من انتقام مرا از آنها بگیرند. و اکنون در حیات من گفتگوها و زمزمه هایى به گوش مى خورد که احتمال فوق را قوىتر مى کند. لهذا من احساس وظیفه شرعیه نمودم براى رفع ظلم و تهمت، نظر خود را نزد ملت عزیز اظهار کنم که از قِبَل من در این خصوص تقصیرى نباشد. یکى از آنان که بیش از همه احتمال انتقامجویى از من درباره او مى رود احمد خمینى فرزند این جانب است. این جانب در پیشگاه مقدس حق شهادت مى دهم که از اول انقلاب تا کنون و از پیش از انقلاب در زمانى که وارد این نحو مسائل سیاسى شده است از او رفتار یا گفتارى که بر خلاف مسیر انقلاب اسلامى ایران باشد ندیده ام و در تمام مراحل از انقلاب پشتیبانى نموده و در مرحله پیروزى شکوهمند انقلاب مُعین و کمک کار من بوده و است و کارى که بر خلاف نظر من است انجام نمى دهد و در امور مربوطه چه در اعلامیه ها یا ارشادها بدون مراجعه به من تصرف و دخالتى نمى کند؛ حتى در الفاظ اعلامیه ها بدون مراجعه دخالت نمى کند و اگر در امرى نظرى دارد تذکر مى دهد که تذکراتش نیز صادقانه [است] و بر خلاف مسیر انقلاب و مصلحت نیست و من اگر تذکراتش را نپذیرفتم تخلف از قول من نمى کند و من نیز اگر حرفش را صحیح دیدم قبول مى کنم و امیدوارم حرف صحیح را از همه کس قبول کنم.» (صحیفه امام، ج17، ص:90و 91 )
انقلاب که اوج گرفت سید احمد آقا تازه سالهای دهه سوم عمر خود را شروع کرده بود. او که قبل از آن هم و در زمان دوری رهبر انقلاب از کانون مبارزات و نیز برادر بزرگوارش تلاشهای مستمر و مثمر ثمری را در داخل کشور انجام داده بود، در سال 1356به دیدار پدر رفت که دست تقدیر نقشی سنگین و تعیین کننده بر عهده او قرار داد و با شهادت مرحوم آیت الله سید مصطفی بار مسئولیت اداره امور بیت و دفتر بسیار پر مشغله پدر بزرگوارش در جایگاه رهبر کبیر انقلاب را بر عهده گرفت و در طول سالیان متمادی چه عاشقانه و با صبر و حوصله و امانتدارانه این مسئولیت خطیر را به انجام رساند. رنجها و سختیها را متحمل شد، از حرف و حدیثها نهراسید و تهمت ها و ناحقگوئیها را به جان خرید، روند زندگی خود را در راستای اهداف و آرمان امام راحل و انقلاب اسلامی تنظیم کرد و از هر گونه پیشرفت ظاهری چه علمی و معنوی و چه مادی و موقعیت اجتماعی چشم پوشید و عاشقانه خود وقف راه و هدف پدر و مرادش کرد. او گرچه برای پدر و مرادش مریدی صادق بود و بر همین اساس عاشقانه به انجام امور می پرداخت، اما فرزندی را هم به بهترین وجه و در حد اعلا به انجام رساند. یادگار گرانقدر و بزرگوار حضرت امام یعنی حضرت حجت الاسلام و المسلمین حاج سید حسن آقا در این باب چنین بیان کرده اند که: «رابطه امام و حاج احمد آقا، یک رابطه عاشقانه بود. از خود ایشان شنیدم که می گفت من همه کارهائی که برای امام می کنم برای اینکه پدرم است، انجام می دهم. امام هم بارها به من گفتند: "حسن پدرداری را از بابات یاد بگیر." عاشق امام بود. ... واقعا بین امام و پدرم بحث مراد و مریدی و عاشق و معشوقی بود. همین مطلب هم باعث شد که ایشان زندگی شان را فدا بکند و در امام، فنا بشود.» و حضرت آیت الله العظمی موسوی اردبیلی(حفظه الله) در خاطره ای که خود شاهد بوده اند، از پاسخ قاطع و منفی حضرت امام به یکی از نزدیک ترین و صمیمی ترین دوستان در بیان مطلبی در راستای خواست جمعی از بزرگان و اصرا ایشان و فرجام کار چنین بیان می کنند: «... امام به آن آقا گفتند: "شما می دانید که من چقدر احمد را دوست دارم؟" گفت بلی، می دانم. گفتند: "می دانید او چقدر پیش من محبوب است؟" گفت بلی. گفتند: "او هم اگر بگوید نمی شود." این را که شنیدم، احساس کردم که پیش امام محبوب ترین فرد _ که دومی ندارد_ احمد آقا است.» اهمیت این مطلب آنگاه درک می شود که یقین داریم دوست داشتن و این چنین تأیید کردنهای فردی مثل خمینی عزیز جز از موضع دوست داشتن برای خدا و بر مبنای قابلیتهای مورد قبول ذات باریتعالی جایگاهی نداشته و ابراز و اظهار نمی شده است. و حسن ختام این قسمت از بحث، گواهی مقام معظم رهبری(مد ظله العالی) در همین زمینه است: « امام بزرگوار ما بارها محبت پرشور و اعتماد عمیق و تحسین قلبی خود نسبت به این فرزند خاضع و مطیع را بر زبان آورده بود و نزدیک ترین ها گواهی صادق آنچنان پدری را در حق پسر یگانه اش از آن زبان پرهیزکار شنیده بودند.» همچنانکه آمد، این همه البته بر مبنای قابلیتهای قابل تحسینی بود که در وجود حاج سید احمد آقا تعبیه شده بود تا ظرفیت و تحمل این همه کار قابل تحسین و فوق طاقت را داشته باشد و به انجام آن موفق شود. می دانیم یکی از مقاطع حساس در تاریخ انقلاب، مقطع مهاجرت به پاریس و حساسیت کار در این مقطع و نقش این عاشق پاکباخته امام و انقلاب است که در نامه ای از همان روزها به همسر بزرگوارش بهترین تصویر را به دست می آوریم. عنوان نامه؛ "ما، در غرب، غریبیم /نامهای برای همسرم" و متن آن چنین است:
بسم الله الرحمن الرحیم
... از حال ما بخواهی همگی خوب هستیم؛ گوش به حرف روزنامه و زید و عمرو نکن که میدانم نمیکنی*. آقا[1] بحمدالله خوب است و مشغول، چه مشغولی. درست است که کارش زیاد است ولی مهیا هم شده است. پیرمردی که زمین با همه فراخیش بر او تنگ شده است. وضع ما اینجا معلوم نیست مرتب از طرف «الیزه»[2] میآیند که آقا سر ما را کلاه گذاشتید و یکمرتبه در این دیار که نامش به آزادی همه جا را فرا گرفته است وارد شدید ولی آخر ما با ایران معاهدات اقتصادی داریم؛ و سایر کشورها هم که دست کمی از فرانسه ندارند، موجب وحشتشان شده است مرزها را برای این پیرمرد نه تنها نگشودهاند که شدیداً کنترل میکنند دیروز قریب دو هزار پسر و دختر در سالنی جمع شده بودند از سراسر اروپا تا به سخنرانی امامشان گوش دهند که ناگهان نمایندۀ ژیسکاردستن با دستی
لرزان که فکر میکرد وارد درباری میشود و از سادگیِ اوضاع تعجب کرده بود، از رفتن ایشان با کمال احترام جلوگیری کردند. میبینی این غرب است که یک عمر است ما را به اسم آزادی بازی میداده. اینجا با شرق تنها این فرق را دارد که در اینجا با پنبه سر میبرند و در شرق با شمشیر! ولی ماحصل یکی است. این مرد که برای نجات امّتش لباس مرجعیتش را در نجف کند و یکمرتبه با یک تصمیم محیرالعقول از نظر آخوندی خود را از حصارهای تنیده از همه چیز غیر از اسلام رهانید، در فضایی خود را یافت که اینبار دربانانش همه به دوش کشندگان پرچم آزادیند. او با دست لرزانش که لرزشش این روزها بیشتر شده است- از فرودگاه بغداد پیامی برای مردمش که خود را جلوی گلوله غرب و شرق میدهند، فرستاد و در اعلامیهها نیز همچون همیشه میغرّد که اگر قطعهقطعهام کنند دست از کارم نمیکشم. ما در غرب غریبیم چرا که فکر میکردیم در اینجا چیزی رامییابیم که شرق فاقد آن است و آن آزادی است. شاید بیش از سیصد خبرنگار و
فیلمبردار بر سر پیرمرد ریختهاند که همه بالاتّفاق در این روزها نوشتهاند که هر چه هست زیر سر این یک مشت استخوان است،
و جلودار اینها بیش از 150 پلیس فرانسه که به اسم محافظ چون نجف شدیداً همه جا را کنترل کردهاند و الحق که دنیایی است؛ و پیرمرد به تمام اینها میخندد و معتقد است که همه کشک است و کسی به او هیچ کاری ندارد[3] و من هم به هر دو معتقد یعنی اعتقاد به طرفین دو ضد[4]. امشب آقا محمود[5] گفت که آمدهای تهران و همه رفتهاند قم و دیگر هیچ نگفت. آخر تو تنها آمدهای تهران که چی؟ آیا حسن طوری شده خودت خدای نکرده بلایی سرت آمده؟ آقا محمود ساکت بود،امیدواریم که مواظبت کنند. خانم[6] احساس ناراحتی و اظهار تنهایی کرده است با اینکه وضعمان هیچ معلوم نیست و بناست اینجا را ترک کنیم با این وضع میخواهیم که این زن که زندگی پرماجرایش دیدنی است را بیاوریم هرچه شد، شد.[7] زنی که زندگیش را بر برگ
غربت نوشتهاند. اوضاع اینجا: تیپها مختلف، عقاید متضاد، حرفها مترادف، و محتوا و مفهوم در صورتی که ترادف در کلام باشد قهراً یکی است، و ژستها مشترک، و شکایات متناقض، و «دین»، آری دین، دینی یک بُعدی،که حرکتِ رکوع را موجی میدانند که در نهایت شاه را بر میدارد[8]!!! اگر بگویی چه گل قشنگی است فریاد اعتراض: که مردم زیر شکنجهاند[9]! و من در این محیط مسمومیتم قطعی و قهری است، اکثراً با شور و شوق و کثیراً بیاطلاع و تک توکهائی که مطلب دستشان است
خیلی ناکس[10] و فهیم و اما محیط [غرب] همه سگ باز و اگر راستش را بخواهی همه سگهای آدم باز. و منزل ما سه اتاق دارد یکی برای آقا و یک
اتاق 5/1×5/1 برای من که درش توی اتاق آقا باز میشود و اگراحتیاجی شود، درها صدادار و من [برای رعایت حال آقا] از پنجره به حیاط میروم و باید مواظب باشم که افسر روبروئیم تیرم نزند، به عنوان یک تروریست!! میبینی که چه شلم شوربایی است! در اتاق دیگر 10نفر میخوابند که درِ اتاق آقا توی اون اتاق باز میشود یعنی من اگر بخواهم بیرون بروم باید از اطاقم بروم توی اطاق آقا از آنجا باید بروم توی اطاق ده نفری [و در آن اطاق ده نفری؛] همه تا قبل از خواب وزیر و وکیل مملکت آینده!! و بر سر رئیس جمهوری این ملک دعوا، همین حالا یاد حرف جلال افتادم که میگوید روشنفکران ما از هر چهار نفر دور میز یکی رئیس جمهور! الحق همینطور است. همین الان نمایندۀ ابوعمار آمده است که یاسر گفته است که این مردی که میگوید من فرودگاه به فرودگاه میروم تا حرفم را بزنم باید بیاید اینجا تا به این عربها شجاعت را یاد دهد. گمانم خیال دارند آقا آنجاها شهید شود من که نیستم!!! از قول من به آقاجون[11] سلام برسان. خیلی پرحرفی کردم، آخهخیلی دلم برایتان تنگ شده... حسن عزیزم را میبوسم و میبویم.هر طوری شده فردا بوسیله تلفن باهات تماس میگیرم انشاءالله.
احمد 23 مهر 57
*. اشاره به اخبار نگران کنندهای که بعضاً در آن ایام در روزنامهها در مورد کسالت امام منتشر میشد.
[1] . حضرت امام خمینی.
[2]. کاخ الیزه مقر «والری ژیسکاردستن» رئیس جمهور وقت فرانسه.
[3] . منظور: بیاعتنایی حضرت امام به تشریفات حفاظتی است و این از جمله برخوردهای شگفتانگیز
حضرت امام است که چه در ماجرای حوادث سال 42 و چه در ایّام تبعید در ترکیه و عراق و اقامت در
پاریس و چه در زمان بازگشت مخاطرهآمیز به ایران و در تمام ادوار پس از آن، با وجود آن همه دشمنان و
دشمنیها و ترورها و سازمانهایی که به خون ایشان تشنه بودند و با وجود خبرها و گزارشهایی که در تمام
این سالها از طرحهای ترور به گوش میرسید، حضرت امام خمینی همواره در مواجهه با برنامههای
حفاظتی از ایشان مشابه همین برخورد را داشته و در برابر اظهار نگرانی دوستان و منسوبین از ناکارآیی
هرگونه سوءقصدی نسبت به خود اطمینان میداده است که گویی بر این واقعیت وقوف کامل داشته
است. والله العالم
[4]. منظور یادگار امام این است که ایشان از یکسو به اطمینانی که حضرت امام میداده آگاهی و ایمان
داشت و از سوی دیگر در برابر عشقی که به امام داشت و با آگاهی که از حجم دشمنیها و توطئههای
مخالفین داشته است نسبت به احتمال هرگونه اتفاق سوئی نگران بوده است.
[5] . آقای دکتر محمود بروجردی، داماد حضرت امام.
[6]. منظور والدۀ مکرّمه اشان، بانوی نمونه انقلاب اسلامی خانم خدیجه ثقفی (همسر حضرت امام) است که
در آن زمان هنوز در نجف به سر میبردند.
[7] . اشاره به سفر قریبالوقوع همسر حضرت امام از نجف به پاریس.
[8]. اشاره به برداشت رایج و منفی متحجرین از اسلام که با مبارزه با شاه و بیدادگری مخالف بوده و معتقد
بودند فقط باید دعا کرد و نماز خواند و....
[9]. اشاره به افراط گریها و روحیات نامتعادلی که در اوایل انقلاب تحت تأثیر روحیه انقلابیگری بر بسیاری
از انقلابیون و بویژه جوانان در آن ایام دارد که همه چیز را حتی مسائل ذوقی و احساسی و عرفانی از
دریچه برخورد انقلابی مینگریستند.
[10]. اشاره به سیاست بازانی که برای عقب نماندن از قافله انقلاب و بهرهبرداریهای بعدی در نوفل لوشاتو
گرد آمده بودند، چهرههایی همچون بنیصدر و قطبزاده و همفکرانشان از لیبرالها و ملیگرایان و
دیگران....
[11]. حضرت آیتالله طباطبائی (پدر همسر یادگار امام)