دکتر بهمن اکبری گفت: تفرقه، خرافه، انحراف و تندروی را نمی شود فقط به دنیای خارج از دنیای اسلام و به بیگانگان منتسب کرد. اگر اقتضا پدیده ای در جامعه اسلامی وجود نداشته باشد، القائات خارجی نمی توانند تاثیر چندانی داشته باشند. اگر در درون دنیای اسلام وفاق و مودت با رویکرد نفرت زدایی رواج داشته باشد، به طور طبیعی بیگانگان نمی توانند در درون این سیستم و پدیده تاثیرگذار باشند.
حجت الاسلام والمسلمین دکتر بهمن اکبری، استاد دانشگاه علوم قضایی و دانشکده وزارت امور خارجه در گفت وگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران در باره کارکرد و آسیب شناسی سمینارها و کنفرانس های مربوط به وحدت اسلامی اظهار کرد: یکی از الگوها و مدل هایی که امروز برای گسترش یک اندیشه و تفکر می شود پیش بینی کرد تجمع در قالب سمینارها و همایشها است که تجربه هم شده است. به طور طبیعی این نشست ها گاهی می تواند یک قالب و شکل فاقد محتوای جدی باشد و برخی از اوقات هم می تواند محتواهای بسیار مناسب و مفیدی را داشته باشد. به نظر من نمی شود چنین کنفرانس هایی را به طور کلی نفی یا به طور مطلق، تایید کرد. چنین نشستهایی نیازمند یک سری پیش نشست ها و پیش نیازهایی دارد که طبیعتا پیامدهایی را باید مورد مطالعه قرار دهد. پیش نیاز حضور در چنین سمینارهایی ارائه نظریه، عقاید و اندیشه های مطالعه شده و کاملا مورد دقت قرار گرفته است. بعد از برگزاری چنین نشست هایی باید واکاوی و ارزیابی کنیم که آیا به اهداف خود رسیدیم یا نه؟ چه عواملی بازدارنده بودند و چه عواملی به عنوان کاهنده عمل کردند. چه عواملی می تواند به عنوان پیش برنده مورد تکامل قرار گیرد.
وی ضمن قدردانی از برگزاری کنفرانس وحدت اسلامی افزود: امر روشنی است که این کنفرانس می توانست خیلی بهتر برگزار شود. خیلی از پیش نیازهای مربوط به این کنفرانس مورد توجه قرار نگرفته بود. ما اگر میخواهیم هدف گذاری کنیم می توانیم به تقریب میان مذاهب اسلامی که سالهاست در راستای آن اقداماتی انجام پذیرفته و منشا آثاری هم بوده است، اشاره کنیم. هدفی که با حرکت در مسیر آن گفتمان های تشیع و تسنن را تغییر داده است. کاهش درگیری ها و تقریب های واقعی هم به صورت نسبی جز دستاوردهای تقریب مذاهب اسلامی بوده است.
رایزن سابق فرهنگی ایران در تانزانیا و ازبکستان با بیان اینکه یکی از کارکردهای مهم نزدیکی مذاهب اسلامی رفع تنازع و خصومت بین مذاهب مختلف اسلامی است، افزود: ممکن است این تعامل و تقارب در همکاری های مشترک هم مؤثر واقع شود. همگرایی و واگرایی طیفی است. همگرایی منتهی به تفاهم و واگرایی منتهی به تخاصم می شود. ما هر چه قدر بتوانیم از حوزه تخاصم به حوزه تعامل و به سمت همکاری های مشترک برویم به نتیجه مبارکی رسیده ایم. باید در این مسیر حداقل سه گام را طی کنیم. باید تشیع و تسنن به یک معرفت مشترک برسند و همدیگر را بشناسند. بسیاری اوقات از همدیگر دوری و آگاهی درستی از همدیگر نداریم. گام دیگر فهم مشترک است بدین معنی که ما در اصول معنی متحد و متفق شویم. تشیع و تسنن در حوزه فکری متن مقدس، مناسک و قبله مشترکی دارند و در خیلی از اصول اشتراکات فراوانی دارند. مشترکات و متفقات فراوان است. وقتی بتوانیم به فهم مشترکی برسیم به تفاهم نزدیک شده ایم که زمینه ساز تعامل محسوب می شود.
این استاد دانشگاه در پاسخ به این سوال خبرنگار جماران که آیا درک درستی از وحدت مورد نظر امام خمینی(س) شده است؟ اظهار کرد: وحدت را در ساحت عمل و نظر می شود ترجمه کرد. در وحدت اندیشه ای یا نظری برای شناخت اندیشه امام باید به بحث گفت وگو توجه نشان داد. باید بدانیم برای شناخت و داوری در اندیشه ها باید اهل استماع و اهل نظر باشیم. در آیات فراوانی از جمله آیه "فبشر عباد الذین یستمعون القول فیتبعون أحسنه" اهمیت موضوع آمده است. آدمیان باید در مواجه با سایر اندیشه ها اهل گوش کردن و تامل باشند و در گام بعدی سخن کامل تر و صحیح تر را بپذیرند و تبعیت کنند. در حوزه عملی وحدت به مفهوم تقریب می رسیم که می تواند عبارت از نجنگیدن و تخاصم نداشتن آغاز شود و به همکاری مشترک منجر شود. حداقلش این است که خون همدیگر را نریزیم. مسلمان نه تنها مسلمان را نکشد بلکه هیچ کسی به کسی تعدی نکند.
وی در ادامه با اشاره به پدیده داعش افزود: داعش یک جنبش به ظاهر دینی است که اصول دینی را مخدوش کرده است و به راحتی انسان می کشد و اموال و حیثیت انسانها را به غارت می برد. ما جانمایه وحدت را درست نشناخته ایم. ما اگر جانمایه وحدت را درست درک کرده باشیم حداقل نمی جنگیم. حداکثر نتیجه وحدت هم همکاری مشترک و کامل بین طرفین است.
این استاد دانشگاه در پاسخ به این سوال که «وحدت و عدم وحدت بین کشورهای اسلامی چه دستاوردها و چه آسیب هایی را به همراه داشته است ؟» اظهار کرد: در عصری که قدرت دولت ها کاهش پیدا می کند و قدرت سازمان های غیر دولتی افزایش پیدا می کند با دو مساله مواجه هستیم که یکی از آنها تغییر حرکت قدرت از سمت قدرت های رسمی و حاکمیتی از GO(سازمان های دولتی) به NGO(سازمان های غیر دولتی) است. با این وجود نقش دولت ها قابل انکار و صرف نظر کردن نیست. دولت ها می توانند تسهیل کننده وفاق بین عموم انسانها و به تبع آن مسلمانان باشند. دولت ها تا حد زیادی می توانند تسهیل و تحکیم کننده وفاق بین مردم از هر طیفی باشند. دولتها با همین قدرتی که دارند خدای نکرده می توانند وحدت موجود بین مسلمانان را هم از بین ببرند.
اکبری با اشاره به ان که جمهوری اسلامی ایران از بدو تاسیس با تدبیر امام خمینی(س) منادی وحدت اسلامی بوده است، افزود: با توجه به ماهیت دینی حکومت جمهوری اسلامی حضرت امام خمینی فرمودند که ما با برادران اهل سنت برادریم. و به تبع آن دفاع از ملت فلسطین و مسلمانان سراسر جهان را یکی از سیاست های اصلی خودقرار داد.
استاد دانشگاه علوم قضایی در پایان گفت: تفرقه ،خرافه ، انحراف و تندروی را نمی شود فقط به دنیای خارج از دنیای اسلام و به بیگانگان منتسب کرد. اگر اقتضا پدیده ای در جامعه اسلامی وجود نداشته باشد القائات خارجی نمی توانند تاثیر چندانی داشته باشند. اگر در درون دنیای اسلام وفاق و مودت با رویکرد نفرت زدایی رواج داشته باشد، به طور طبیعی بیگانگان نمی توانند در درون این سیستم و پدیده تاثیرگذار باشند. با این وجود مشخص است که قدرتهای بیرونی برای برهم زدن وحدت اسلامی برنامه دارند؛ چون اقتدار جهان اسلامی با وحدت شکل خواهد گرفت و این شاید مورد دلخواه آنها نباشد.