جماران: رضا فرجی دانا در حالی چهارشنبه در جلسه استیضاح خود شرکت می کند که اسامی تعدادی از بورسیه های غیرقانونی محرز شده است و در این میان نام برخی نزدیکان شخصیت های پرنفوذ به چشم می خورد. این در حالی است که مجلس نشینان امروز وام دار همان امامی هستند که به نخست وزیر وقت، مهدی بازرگان، نوشت:
"لازم است به جمیع وزارت خانه ها و ادارات دولتی اخطار نمایید کسانی که از منسوبین و یا اقربای اینجانب هستند و برای توصیه اشخاص و یا نصب و عزل اشخاص به مراکز مربوطه مراجعه می کنند، به هیچ وجه به آنان ترتیب اثر ندهند. منسوبین و نزدیکان مطلقا حق دخالت در این امور را ندارند."صحیفه امام(ره)، جلد 6
امام خمینی در جای دیگری تأکید می کند:
"جمهوری اسلامی معنایش این است که عدالت باشد، عدالت این است که این آدمی که الان احتیاج به من دارد، از خارج آمده الان، از راه دور آمده، به این اداره احتیاج دارد، زود رسیدگی شود به احتیاج این. این طور نباشد که یک کسی که آشنای ما هست، جلو کارش را انجام بدهیم، یک کسی که خیر، غریبه هست، عقب تر انجام بدهیم و هکذا، چیزهایی که شما می دانید می شد، این چیزهایی که می شد دیگر نگذارید بشود. "صحیفه امام(ره)، جلد9
هنوز اما، سروصدای بزرگترین اختلاس مالی تاریخ در افکار عمومی نخوابیده بود که مجتبی صدیقی، معاون وزیر و رییس سازمان امور دانشجویان، در نخستین روزهای خرداد ماه 93 از اختلاسی دیگر در دولت دهم خبر داد اما این بار از نوع علمی!
بر اساس اظهارات این مقام مسوول بین سال های 88 تا 92، 3002 تن از دانشجویان بدون آزمون به بورس داخل و خارج اعزام شده اند و حدود نیمی از آنان فاقد حداقل های شرایط علمی و سنی لازم بودند. در این میان برخی دانشگاه ها چون علامه طباطبایی(ره) برای پذیرش دانشجویان بورسیه حتی در مواردی بدون رعایت ضوابط قانونی و بدون دریافت نامه تایید نهایی از وزارت علوم اقدام کرده اند.
شرایط دریافت بورسیه از سوی این مقام مسئول به شرح ذیل اعلام شده است:
1-معدل دوره کارشناسی نباید کمتر از 14 باشد اما درباره 228 نفر از این 3000 نفر کمتر از 14 است.
2-معدل فوق لیسانس نباید کمتر از 16 باشد اما درباره 305 نفر از این 3000 نفر صادق نیست.
3-درمقابل نام 235 نفر از این لیست هیچ عددی به عنوان معدل ذکر نشده است.
4-شرط سنی 33 سال برای 325 نفر از این افراد رعایت نشده است.
5- یکی از مدارک لازم برای دریافت بورسیه سند محضری برای خدمت پس از فراغت از تحصیل است اما 183 نفر هیچ سندی نسپرده اند.
تعداد قابل توجهی از این افراد برای تبدیل وضعیت خود( تحصیل در دانشگاه های داخلی به استناد بورسیه های خارجی) اقدام کرده اند که در این میان دانشگاه علامه طباطبایی بیشترین شتاب و تبدیل وضعیت را داشته است.
روشن است که بر اساس گزارش این مقام مسوول بیش از یک سوم افراد بورس شده نه تنها بدون آزمون از این رانت دولت وقت استفاده کرده اند؛ بلکه حتی در استفاده از این رانت از حداقل های شرایط علمی، سنی و اداری لازم نیز برخوردار نبوده اند.
دکتر محمد حسین جمشیدی در کتاب نظریه عدالت برگزیده ای از دیدگاه های امام خمینی درباره عدالت را چنین نقل می کند.
1-خیانت نکردن به بیت المال
2-تحقق آزادی و تحقق استقلال و رفاه عمومی
3-رسیدن تمام اقشار جامعه به حقوق حقه خود و فقدان تبعیض
4-وجود انصاف و فقدان اجحاف
5-علاقه مندی به افراد رعیت و برابری مسئولان با آنان در شیوه زندگی
6-فقدان ظلم و انظلام (( ما نه ظلم می کنیم و نه مظلوم می شویم.))
7-نفی نظام استثماری
8-موافقت با رای مردم و حکم خدا
باوجود فاصله فراوان فساد علمی دولت دهم با دیدگاه های امام خمینی و رضایت دانشگاهیان از عملکرد رضا فرجی دانا در دولت یازدهم، برخی از مجلسی ها اما، که کمر مخالفت با دولت یازدهم بسته اند، ساز خود را خلاف عملکرد وزیر علوم کوک کرده اند و متن استیضاح خود را با امضای 51 نماینده به هیئت رییسه مجلس تحویل دادند.
در این نامه آورده شده است که:
دانشگاه های کشور محل تربیت نیروی انسانی متخصص، متعهد و دانشمند و کانون اصلی تولید علم و دانش در کشور است و به واسطه همین ارزش و اهمیت است که حضرت امام(ره) دانشگاه را کارخانه انسان سازی و ضامن استقلال کشور دانستند و رهبری معظم انقلاب، اسلامی شدن آن را خواستار شده و تولید علم و تسریع در دانش آموزی و تولید علم را از اولویت های ایران اسلامی برشمردند.
دراین میان روشن نیست مدعیان دفاع از ارزش ها چگونه فساد علمی دولت گذشته را نادیده می گیرند. عده ای از دانشگاهیان معتقدند برخی از رای های عدم اعتماد به دکتر فرجی دانا ممکن است نشانی از موافقت، همسویی یا حداقل بی تفاوتی این افراد دربرابر رانت خواری های و اقدامات غیرقانونی در آموزش عالی دولت گذشته داشته باشد. مسئله ای که می تواند تعهدات و قسم نامه نمایندگان مجلس را به کلی با تردید مواجه کند. چنانکه برخی دیگر اساسا استیضاح فرجی دانا را با فسادستیزی او بی ارتباط نمی بینند. غلامرضا تاجگردون، رییس کمیته برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی، نیز معتقد است:
منافع استیضاح کنندگان با افشای تخلف بورسیه های غیرقانونی به خطر افتاده و این عده ناراحت هستند. برای همین تمام بهانه ها را به مقدسات ربط می دهند اما هیچ کدام از این بحث ها ریشه در واقعیت ندارد.
نحوه مدیریت فرجی دانا بر نظام آموزش عالی، پاکدستی و فسادستیزی او به اندازه ای پراهمیت است که ممکن است مسئله «مسوولیت برخورد مجلس با پرونده فساد علمی» به حاشیه رود؛ اما باید توجه کرد؛ تصمیمی که مجلس درباره فرجی دانا می گیرد؛ با توجه به حجم گسترده اقدامات فسادستیزانه او در وزارت علوم، هرگز نمی تواند بی توجه به این شخصیت و کارکرد مثبت او انجام گیرد.
حامد قادرمرزی، نایب رییس فراکسیون دانشگاهیان مجلس، می گوید:
تا جایی که اطلاع داریم نام 10 نماینده مجلس در میان فهرست 3 هزار بورسیه غیرقانونی است که وزیر علوم به تازگی آن را افشا کرده. جالب تر اینکه بدانید برخی از همین نمایندگان پای نامه استیضاح وزیر را امضا نکرده اند و از وزارت قول گرفته اند درصورت افشای اسامی نامی از آنها برده نشود. شکل بهره مندی نمایندگان متخلف از بورسیه این طور بوده که به خارج بورس شدند و بعد آن را تبدیل به داخل کردند، این درحالی است که هیچ اثری از پذیرش اینها در دانشگاه های خارج از کشور وجود ندارد.
بی شک اهمیت فساد علمی در تاریخ کشور از فساد اقتصادی و اداری بیشتر است، چرا که ورود هر استادی به دانشگاه با تاثیر وی بر پرورش افکار نسل جوانی که برگزیده شده و با انگیزه این راه را انتخاب کرده، مصادف است.
آنچنان که جواد هروی، رییس کمیته آموزش عالی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس می گوید:
پرونده بورسیه ها بزرگترین پرونده فساد علمی در تاریخ معاصر ایران است.
او تأکید می کند: به این سادگی ها لکه ننگ ایجاد شده برطرف نخواهد شد، هر بورسیه غیرقانونی مساوی با تضییع حقوق مسلم از یک انسان است، چه طور ادعای مسلمانی داریم و به حقوق ابتدایی انسان ها احترام نمی گذاریم، اسناد همه تخلفات بورسیه ها نزد من است، کسی که باید اسامی را اعلام کند من هستم، پای خیلی از مسئولان دولت وقت گیر است، به وقتش همه اسامی را اعلام می کنم. این موضوع برخلاف صریح عدالت آموزشی است، بنابراین درباره این 3000 نفر باید بازنگری صورت گیرد و برای بحث نهایی کمیته اظهار نظر خواهد کرد.
در همین زمینه اما، مصطفی افضلی فرد، سخنگوی کمیسیون اصل نود به گونه دیگری سخن می گوید:
او اظهار می کند براساس صحبتی که با مسئولین و هیئت رییسه کمیسیون آموزش مجلس داشتیم آنها می گفتند ادعایی که درخصوص سه هزار بورسیه غیرقانونی وجود داشته صحیح نیست و حداکثر 150 تا 200 بورسیه غیرقانونی وجود داشته است.
اما حتی اگر بپذیریم مجلسی های موافق استیضاح، بورسیه های غیرقانونی را 150 یا 200 نفر می دانند باید بگوییم که ما شیعه مولایی هستیم که در عدالت زبانزد خاص و عام است. او را که با ذکر نامش از کودکی رشد یافته ایم، با همان حدیث معروف می شناسیم که "اگر تمام دنیا را بدهند که برخلاف عدالت از دهان مورچه ای دانه ای را بگیرم، نمی پذیرم."
در این صورت چگونه است که نادیده گرفتن حقوق دانشجویان شرکت کننده در آزمون در اندیشه این دسته از نمایندگان، اهمیت ندارد؟
در میان این هجمه ها بودند نمایندگانی که از موافقان استیضاح بودند و از طرفی بورسیه های غیرقانونی را هم تایید کردند، یکی از این نمایندگان می گوید:
از امضا کنندگان استیضاح نیستم و فقط از آنان حمایت می کنم، من بورسیه نشده ام و فقط درخواست تحصیل داده ام.
باید این پرسش را برای این نماینده مجلس مطرح کرد که درخواست ادامه تحصیل خود را به کدام مقام مسئول ارائه کردید؟ آیا با روند ادامه تحصیل در دانشگاه آشنا نیستید؟ کنکور و به خصوص مصاحبه جهت گیرانه که تا چندی پیش معمول بود راهکار ورود به مقطع دکترا است.
از اینکه حضور یک فرد با مدرک فوق لیسانس در هیئت علمی دانشگاه شبهه برانگیز است مطلع هستید؟ آیا داماد شما بدون اطلاع و پشتیبانی شما هیئت علمی یک دانشگاه شد یا به وساطت شما به این مرحله شامخ علمی رسید؟ چرا فقط حمایت از استیضاح کنندگان؟ شما که مخالفید برگ برنده تان را امضا کنید تا مردمی که با ادعای مطالبه حقوق آن ها راهی مجلس شدید را بیش از پیش نگران مسائل مملکت کنید.
شما که به گفته خود منکر بورسیه شدن نمایندگان ملت نیستید و می گویید نماینده مقصر نیست و باید روند کار وزیر را بررسی کرد؛ اما آیا از خود نپرسیده اید که این نماینده قدرت انتخاب نداشته است؟ آیا در اینجا نماینده ملت نباید مفاد سوگند نامه خود را مرور کند؟ مردمی که دستشان به دولت قبلی و وزرایش نمی رسد چگونه باید احقاق حق کنند؟ آیا هم فکرانتان کتمان می کنند که در این بورسیه ها از پول بیت المال بهره مند شدند؟
کسانی که دلواپس حضور دوباره دانشجویان ستاره دار و اساتید اخراجی به دانشگاه ها هستند آیا از حضور 94 استاد بدون صلاحیت در بزرگترین دانشگاه علوم انسانی جهان، (به تعبیر رییس سابق دانشگاه علامه طباطبایی)، باخبر هستند؟ آیا در برابرآن هم ایستادگی کردند؟ آیا از صندلی های خالی دانشگاه ها و اخراج ناعادلانه دانشجویان و اساتید به بهانه های سیاسی مطلع هستند؟ آیا تفکیک جنسیتی در دانشگاه علامه را بر خلاف اندیشه و سیره مدیریتی امام خمینی که سبب بالا بردن هزینه دانشگاه و دریافت شهریه اضافی از دانشجویان شبانه، افزایش پذیرش دانشجویان نیمه متمرکز و حضور اساتید غیر حرفه ای در دانشگاه شد را می پذیرند؟ این شیوه آیا مصداق پشت کردن به این سخن امام (ره) نیست که ترقی مملکت به دانشگاه است.
گروه توسعه و برنامه ریزی اقتصادی این دانشگاه درحالی به بهانه های واهی منحل شد که مجلس نشینان آن زمان یا در خواب بودند و یا برای اقدامات ناموجه رییس دولت قانون وضع می کردند.
همین اقدامات کافی بود تا دانشجویان این دانشگاه دیگر به ظاهر بزرگ نخستین درخواست از رییس جمهور را خودجوش و در صفحات اجتماعی رقم بزنند و خواهان تغییر رییس دنشگاه خود شوند و در جلسه معارفه سرپرست جدید یک صدا فریاد بزنند (( توفیقی متشکریم!!))
اگر مجلس نشینان متن سوگند خود را در آغاز ورود به مجلس به یاد ندارند، تذکر آن در پایان خالی از لطف نیست:
بسم الله الرحمن الرحیم
" من در برابر فرآن مجید، به خدای قادر متعال سوگند یاد می کنم و با تکیه بر شرف انسانی خویش تعهد می نمایم که پاسدار حریم اسلام و نگاهبان دستاوردهای انقلاب اسلامی، ملت ایران و جمهوری و مبانی جمهوری اسلامی باشم، ودیعه ای را که ملت به ما سپرده به عنوان امینی عادل پاسداری کنم و در انجام وظایف وکالت، امانت و تقوا را رعایت نمایم و همواره به استقلال و اعتلای کشور و حفظ حقوق ملت و خدمت به مردم پایبند باشم، از قانون اساسی دفاع کنم و در گفته ها، نوشته ها و اظهارنظرها، استقلال و آزادی مردم و تامین مصالح آنها را مد نظر داشته باشم."
فرض کنیم تنها و تنها یک نفر بورسیه غیر قانونی شده یا بار دیگر تصور کنیم که فقط یک نفر بدون صلاحیت عضو هیئت علمی دانشگاه شده است، آیا در این صورت هم به بیت المال خیانت نشده است؟ آیا به این ترتیب آینده جوانان این مرز و بوم تهدید نمی شود؟ آیا این سیره همان جوانانی است که 8 سال دلاورانه ایستادگی کردند و سال ها در زندان های رژیم پهلوی به سر بردند.