عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس گفت: توافق صورت گرفته بین ایران و کشورهای 1+5 به اعتبار اینکه در آینده منجر به توافق نهایی شود و تحریم بانکی و نفتی ایران به طور کامل برطرف شود از جنبه سیاسی و روانی دستاوردهای خوبی برای کشور به دنبال دارد که شادی مردم ایران را نیز باعث میشود و میتواند از نظر محتوایی مورد بررسی دقیق قرار گیرد.
دکتر احمد بخشایش اردستانی در گفتوگو با جماران اظهار داشت: اگر خود توافق به مثابه توافقی باشد که در سال 1382(2003) در کاخ سعدآباد تهران صورت گرفت باید گفت در آن زمان هم تیم مذاکره کننده که البته از نظر فکری و گفتمان مانند تیم مذاکره کننده فعلی بودند، مواضع جمهوری اسلامی ایران را در رابطه با انرژی هستهای و حق غنیسازی ایران بیان کرده و خواهان به رسمیت شناختن حق هستهای ملت ایران از سوی کشورهای غربی و اروپایی شدند.
نماینده زواره و اردستان در مجلس افزود: اما آنچه که دیدیم اینکه غربیها و اروپاییها مواضع ما را مورد موافقت قرار ندادند و دولت وقت مجبور شد کلیه فعالیتهای هستهای که طی دوسال گذشته آن متوقف کرده بود از جمله UCF اصفهان و نطنز را بار دیگر استارت بزند و فعالیتهای هستهای خود را از سر گیرد و آنچه که در این توافقنامه و بیانیه دیده میشود این است که آمریکاییها به صورت نقد امتیازاتی را از ایران گرفته و به صورت نسیه وعده واگذاری امتیازاتی را به ایران دادهاند و قولی که آنها به ملت ایران دادهاند این است که طی 6ماه آینده تحریمها علیه جمهوری اسلامی ایران را بیشتر نخواهند کرد.
حال این سوال پیش میآید که مگر چیز دیگری هم مانده که آنها بخواهند تحریم کنند؟
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس گفت: اینجاست که باید گفت خود قرارداد و بیانیه ارزش چندانی ندارد اما اگر این بیانیه مقدمهای شود برای اینکه تحریمها از بین برود و کشور به رونق اقتصادی برسد باعث خواهد شد که ما ارزیابی مثبتی از آن داشته باشیم.
بخشایش ادامه داد: در این میان نکاتی وجود دارد و آن اینکه اگر آمریکا و کشورهای اروپایی بعد از 6 ماه همان کارهای گذشته خود را نسبت به ایران انجام داده و تحریمها ادامه پیدا کند، ایران اگرچه ازلحاظ گاز، نفت و فروش نفت خود تحریم است اما میتواند به منظور تامین بخشی از احتیاجات خود به سمت فعالیتهای هستهای، نه سلاحهای هسته ای حرکت کند. از آنجایی که یک کوه عظیم بیاعتمادی بین ایران و آمریکا وجود دارد در صورتی میتوان ارزیابی مثبت نسبت به بیانیه داشت که با یک رونق اقتصادی قابل قبول مواجه شویم درغیر این صورت خود بیانیه فاقد ارزش و اعتبار خواهد بود.
وی در پاسخ به این سوال که آیا حق هستهای ایران در این توافقنامه به خوبی رعایت شده است یا نه؟ اظهار کرد: بحث هستهای ایران درحال حاضر در این بیانیه به صورت دو مقطعی از سوی آمریکاییها شناسایی و مورد بحث واقع شده است. آنها خواستار توقف فعالیتهای 20درصد و بالاتر از 5 درصد ایران هستند یعنی دراین برهه از زمان آنها برخلاف گذشته حق غنی سازی 5 درصد ایران را قبول کردهاند و از آنجایی که گذشته چراغ راه آینده است باید از گذشته درس بگیریم. در گذشته آمریکاییها در صورتی حاضر به مذاکره در این زمینه میشدند که ایران غنی سازی 5 درصد را متوقف کند و با گذشت زمان با آوردن بهانههای جدید و اینکه در صورتی مذاکره میکنیم که کل وسایل هستهای تان را جمع کنید و از ایران میخواستند به منظور تضمین عینی و ثابت نمودن صلح آمیزبودن فعالیتهای هستهای خود، هر آنچه که ما حکم میکنیم را انجام دهید.
نماینده مردم اردستان، زواره و مهاباد در مجلس شورای اسلامی روند مذاکرات هستهای ایران با 1+5 را ارزشمند دانست و تصریح کرد: آمریکاییها در سالهای اخیر در زمینه هستهای با مقاومت سرسختانه ملت ما مواجه بودهاند هرچند در این راه و رسیدن به اهداف هستهای، تعدادی از دانشمندان هستهای کشورمان را از دست دادیم ولی توانستیم به مدد تلاش، کوشش و پشتکار دانشمندان خود به غنی سازی 20درصد برسیم اما آنچه که آمریکایی از ملت ما میخواهند این است که طی 6ماه آینده غنی سازی 20درصد را متوقف کرده، سانتریفیوژهای نسل نو تولید نکنیم و با سنگ انداختن در فعالیتهای هستهای کشور سعی در کندکردن روند فعالیتهای هستهای دارند و بعد از آن دوباره بنشینند و ببینند که آیا ایران به همان 5درصد غنی سازی هم احتیاج دارد یانه؟ اما چیزی که در این میان بر همگان واضح است اینکه کشورهای 1+5 حق غنی سازی ایران را به رسمیت شناخته اند، هرچند این موضوع به طور صریح در بیانیه نیامده است اما جان کری در گفتههای خود منکر این واقعیت شده است.
این فارغ التحصیل دکترای علوم سیاسی از دانشگاه ساوت ولز استرالیا، در رابطه با تحریمها و آنچه که در بیانیه وجود دارد گفت: مسئله اساسی درباره تحریم یک کلمه است؛ یا همه چیز یا هیچ چیز؛ یعنی تمامی هفت بندی که ایران مجبور به دادن امتیاز است و سه، چهاربندی که غربیها باید به ایران امتیاز دهند اگر یک مورد آن مورد تخطی قرار گرفت. به قول معروف هر دو طرف میتوانند زیر همه چیز بزنند. براساس این بیانیه فعلا آمریکاییها از اجرای تحریمهای جدید علیه ایران طی 6ماه آینده دست برداشته تا به یک قرارداد نهایی و توافق نهایی در این زمینه با کشورهای 1+5 برسیم حال اینکه این قول یک قول نسیه است و اینکه ایران میتواند در این مدت نفت خود را به روال گذشته یک میلیون بشکه بفروشد و اینکه یک خط اعتباری از پولهای بلوکه شده خود در آمریکا، چین، هند، کره جنوبی و...را به ایران بدهند برای ما خوب است.
بخشایش در پاسخ به این سوال که آیا ممکن است بعد از 6ماه به یک نتیجه گیری کلی با کشورهای مذاکره کننده برسیم، گفت: رسیدن به یک نتیجه گیری کلی و نهایی به مقاومت ایران در این زمینه بستگی دارد. هرچند آمریکاییها و کشورهای دیگر حاضر به صدور این بیانیه شدند اما این نه به خاطر زیرکی مذاکره کنندگان ما بلکه به دلیل مقاومت مجددانه ملت ایران و زحماتی است که دانشمندان هستهای ما طی این سالها از خود نشان دادند و از طرف دیگر چون این کشورها پیشرفتهای ایران در زمینه هستهی را به وضوح طی این سالها دیدهاند فهمیده اند که ملت ایران هرگز از مواضع خود عقب نشینی نخواهد کرد و میدانند ایرانیها جایی که به منافع ملی آنها مربوط میشود مانند بحث هستهای با هم متحد هستند و هرگز سرسوزنی از مواضع خود کوتاه نخواهند آمد. مانند زمان پیامبر که ایشان با کفار مکه قراردادی بستند که هرچند آن قرارداد در ظاهر به ضرر پیامبر بود اما در باطن به سود وی شد و این قرارداد درست است که ظاهری نسیه دارد و به ظاهر برای ایران چیزی ندارد ولی طی دو، سه سال آینده به نفع ایران خواهد بود.
وی خاطرنشان کرد: این مذاکرات مانند پازلی بود که هریک از کشورها نقش خود را در آن ایفا میکردند. از طرفی کنگره آمریکا با قراردادن اهرم تحریم برسر کشور ما میخواست دست مذاکره کنندگان آمریکایی را در این مذاکرات باز کند و یا فرانسه نقش پلیس بد را ایفا میکرد و با طرح بهانههای مختلف خواهان کوتاه آمدن ایران از مواضع خود بود و اسرائیل هم به نوعی دیگر در این مذاکرات نقش خود را بازی میکرد.
عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس اظهارکرد: از بعد روانی، جامعه ایران یک جامعه احساسی و هیجانی است و ممکن است این هیجان تا ده روز اول وجود داشته باشد اما این شرایط، زمانی میتواند ایدهآل باشد که استمرار داشته باشد و استمرار آن بستگی به این دارد که 6ماه آینده به یک توافق و نتیجهگیری کلی و صحیح برسیم و دیوار بیاعتمادی که بین ایران و آمریکا به وجود آمده به نحوی ازبین برود و آرام آرام آنها به ما و متقابلاً ما به آنها اعتماد کنیم . امیدواریم این شادی ملت ایران استمرار داشته باشد.
وی در پایان سخنان خود ضمن قدردانی از تلاشهای دولت در حوزه سیاست خارجی اظهار کرد: در این برهه از زمان، دولت توانست با در نظر گرفتن جو روانی جامعه آرامش خوبی را به وجود آورد که امیدواریم این روند همچنان ادامه داشته باشد.