وی با بیان اینکه رفتار آمریکا در حد بسیار زیادی در جنگ ایران و عراق تأثیرگذار بود، ادامه داد: بسیاری معتقدند جنگ از زمانی آغاز شد که آمریکا با جنگ عراق و ایران مخالفت رسمی نکرد و حتی از این کشور به عنوان ابزاری برای مهار قدرت ایران استفاده کرد.
علایی با اشاره به ملاقاتی که عراقی ها با برژنسکی در تیرماه سال 59 داشته اند، تصریح کرد: آمریکا باعث زمینه سازی جنگ و اطمینان دادن به عراق به پیروزی در حمله به ایران شد.
وی افزود: با بروز جنگ امریکاییها ۴ فروند ایرباس را به همراه خدمه به عربستان اعزام کردند و به این ترتیب ۳۰۰ نفر از امریکاییها در پایگاه عربستان مسقر شده و کنترل جنگ را عهده دار شدند. از زمان مستقر شدن ایرباسها از ۹ مهر سال 1360 هواپیماهای جاسوسی کار خود را در پایگاههای عربستان شروع کردند و اطلاعات خود را در اختیار عراق قرار دادند.
سردار علایی تصریح کرد: هنوز هم مشخص نیست که در آن سال ارتباط مستقیم بین عراق و امریکا بوده و یا خیر؟ اما گمانهزنیها بر این است که امریکا به صورت رسمی با عراق مرتبط نبوده و عربستان را واسطهای برای انتقال اطلاعات قرار داده بود.
وی با بیان اینکه بعد از سپری شدن مدتی از جنگ ، ایران تصمیم به باز پس گیری اراضی خود گرفت، خاطرنشان کرد: یعنی از ماه دوم جنگ شاهد تثبیت نیروهای عراقی در زمینهای موجود در ایران بودیم و عراق دیگر نمیتوانست پیشرفت چندانی داشته باشد. موفقیت ایران در این عرصه این بود که اجازه ندهد عراقیها سرزمینهای بیشتری را اشغال کنند و یا حتی سرزمینهایی مانند آبادان را که محاصره کرده بودند تصرف کنند.
علایی با اشاره به عملیات طریق القدس در سال 1360 ،گفت: بعد از آغاز عملیات طریق القدس ایران توانست با کمک نیروهای مسلح و قدرت ملی و داوطلبانی از بین مردم، جنگ را سازماندهی کند. در این بین امریکا رویکرد دیگری در پیش گرفت و آن این بود که نام عراق را از فهرست کشورهای حامی تروریست حذف کرد و وقتی این اتفاق از نظر حقوقی رخ میدهد به این معنا است که امریکا قادر است اطلاعاتی را به عراق بدهد و از این زمان ارتباط عراق و امریکا به شکل آشکارتری برقرار شد.
رئیس سابق ستاد مشترک سپاه گفت: بعد از اینکه ایران عملیات فتح المبین را در فروردین سال ۶۱ انجام داد و خود را تا مرز فکه نزدیک کرد امریکاییها رسماً اطلاعات نظامی را در اختیار عراق قرار دادند و در چنین شرایطی امریکا احساس کرد، پیروزی ایران بیش از حد تصور میتواند باشد لذا برای آن برنامهای طراحی کرده و ناوهای هواپیمابر را با ۶ ناو دیگر به سمت خلیج فارس فرستاد.
سردار علایی گفت: در سال ۶۱ زمانی که ایران توانست خرمشهر را فتح کند در کنار آن توانست حدود ۱۰۰۰ کیلومتر از نوار مرزی را در تصرف خود قرار دهد و از اسفند سال ۶۲ که عملیاتهای ایران برای رسیدن به مرز و وارد کردن فشار به عراق برای خروج از سایر مناطق مرزی آغاز شد امریکا همکاری خود را با عراق توسعه داد.
وی در خصوص سوالی که عدهای درباره اینکه چرا ایران از مرز کشور دیگری عبور کرد، میپرسند گفت: این سوال از نظر نظامی اشتباه است و این اقدام دارای اشکال نخواهد بود چرا که وقتی جنگ رخ میدهد این مفهوم معنای خود را تغییر میدهد. اگر در آن زمان ایران خاک بغداد را هم میگرفت تجاوز حساب نمیشد زیرا وقتی قسمتهایی از خاک یک کشور به دست کشوری دیگر میافتد آن کشور به منظور بازگشت سرزمینهای اشغالی به سرزمین خود هر کاری اعم از اشغال سرزمین مقابل انجام میدهد.
سردار علایی همچنین به عملیات خیبر در اسفند ماه سال ۶۲ اشاره کرد و گفت: عراقیها در این عملیات برای اولین بار با استفاده از گاز خردل از سلاحهای شیمیایی استفاده کردند و در آن زمان نه تنها امریکاییها به این اقدام از سوی عراق واکنشی نشان ندادند بلکه حتی ادعای ایرانیان را مبنی بر استفاده عراق از سلاح شیمیایی تایید نکردند و ایران توانست این ادعا را بعدها با فرستادن بیماران شیمیایی شده به خارج از کشور و از طریق سازمان ملل اثبات کند.
رئیس سابق ستاد مشترک سپاه با بیان اینکه در زمان جنگ ایران هیچگاه تحریم تسلیحاتی نشد و قادر بود از بازارهای مختلف مقداری از قطعات مورد نیاز خود را تامین کند، گفت: پس از آذرماه سال گذشته امریکا رسماً به تحریم سیاسی عراق خاتمه داد و این وضعیت تا سال ۶۴ ادامه پیدا کرد. در این سال همزمان با ماجرای گروگانگیری در بیروت ماجرای مکفارلین رخ داد که باعث شد تحولی در کمکهای امریکا به عراق به وجود آید.
سردار علایی اظهار داشت: از آن زمان به بعد رفتار امریکا تغییر اساسی کرد و به عراق به صورت جدی گرایش پیدا کرده و تصمیم گرفتند در مقابل ایران حمایتهای جدی خود از عراق را صورت دهند.
وی ادامه داد: بعد از آن عملیات دیگری صورت گرفت که در آن اطلاعاتی از سوی امریکا به عراق داده شد و در نهایت منجر به این شد که عملیات کربلای ۴ ناموفق بماند و عملیات کربلای ۵ با تلفات بسیاری برای ایران مواجه شود. این ماجرا ادامه پیدا کرد تا زمانی که امریکا و شوروی فکر کردند باید در جنگ ایران و عراق مداخله جدی تری داشته باشند و در این راستا دیدارهایی بین ریگان و گورباچف صورت گرفت.
سردار علایی با اشاره به اینکه این دو کشور سیاستی را از زمستان سال ۶۵ در برنامه ریزیهای خود اتخاذ کردند مبنی بر اینکه جنگ ایران و عراق نه بازندهای داشته باشد و نه برندهای و برای آن ۴ مولفه طراحی کردند، تصریح کرد: 4 مولفه در این زمینه وجود دارد. نخستین مولفه این بود که در جبهه جنگ به گونهای نیروی زمینی را با ساختار مهندسی برقرار کنند که امکان نفوذ ایران نباشد و دوم اینکه جنگ را به خلیج فارس بکشانند و تمام درآمد ایران از نفت را از بین ببرند سومین مولفه نیز ایجاد جنگ شهرها و ایجاد فشار روانی بر مردم بود و در نهایت آخرین مولفه آنها بر پایه گسترش به کارگیری سلاح شیمیایی هم از نظر حجم و هم از نظر تنوع بود.