از فردای انتخاب حسن روحانی به ریاست جمهوری این پرسش را زیاد می شنویم که آیا دلار ارزان می شود؟
به گزارش جماران به نقل از عصر ایران، فعالان اقتصادی و دیگر شهروندان میخواهند بدانند دلار ارزان می شود یا نه واین پرسش را به دو سبب مطرح میکنند:
نخست این که همچون دو سال اخیر بر روی آن سرمایه گذاری کنند یا نه؟ و دیگر و مهم تر این که چون قیمت دلار یا به بیان فنی تر نرخ برابری ریال با دلار به یک معیار در اقتصاد ایران بدل شده از ارزان شدن آن نسیم ارزانی دیگر کالاها را احساس کنند یا از ادامه صعود به این واقعیت برسند که در کوتاه مدت از گرانی، گریزی نیست.
ابتدا باید به این پرسش پاسخ داد که چرا دلار هزار تومانی به سه هزار تومان و بالاتر رسید تا دریابیم دلار ارزان می شود یا نه.
دلار هزار تومانی به سه برابر و بالاتر رسید به خاطر همان اصل ساده و مشهور عرضه و تقاضا. چرا که از یک طرف عرضه دلار توسط دولت در بازار کم شد و در برخی روزها به یک پنجم هم رسید. تحریم هم مزید بر علت شد چون در قبال نفت ایران به جای یکی از سه ارز قوی و معتبر - دلار، یورو و ین- پولی کم ارج، چون روپیه هند در اختیار ایران قرار گرفت.
دولت تا پیش از تشدید تحریم های نفتی و بانکی، دلار عرضه (تزریق) میکرد و پس از تحریم دلار چندانی در کار نبود و معلوم است که بازار در وهله اول دلار را میپسندد و در مرتبه بعد یورو و دست آخر «ین» ژاپن را و نه روپیه هند و یوآن چین را.
بنابراین عرضه دلار کم شد و از طرف دیگر تقاضا بالا رفت. در حالت عادی تقاضای دلار توسط بازرگانان، دانشجویان، گردشگران و بیماران راهی خارج از کشور صورت می پذیرد اما با بحرانی شدن اقتصاد، تقاضا فزونی میگیرد و برخی حقوق بگیران هم برای حفظ اندوخته خود در برابر تورم متقاضی دلار شدند. کار به جایی رسید که در یکی از بازارهای پر داد و ستد تهران فروشندگان، دخل روزانه خود را به دلار تبدیل میکردند تا نوسانات بر موجودی آنان تاثیر منفی نگذارد. پس عرضه کم شد و تقاضا زیاد و دلار گران و گران تر شد.
اگر پس از انتخابات ریاست جمهوری و فردای 24 خرداد اندکی رو به کاهش گذاشت به خاطر خروج بخشی از آن تقاضاهای غیر واقعی بود و اگر در روزهای اخیر و پس از افزایش احتمال حمله آمریکا به سوریه بالا رفت باز به خاطر ورود متقاضیان تازه بود که نه صادر کننده اند و نه فعال اقتصادی.
با این حساب روشن است که کاهش قیمت دلار در وهله اول به رفع یا کاهش تحریمها و دستیابی به دلار بستگی دارد . این موضوع هم از پرونده هستهای به صورت مستقیم تاثیر میپذیرد و در مرتبه بعد به کاهش تقاضای غیر واقعی در صورت اطمینان از ثبات اقتصادی.
پس دلار ارزان میشود اگر تحریمها رو به تعدیل بروند و به جای روپیه دوباره به دلار یا یورو یا نهایتا ین به اندازه مورد نیاز دست یابیم و اگر تقاضاهای غیر تجاری کاهش یابد و اگر حمله آمریکا به سوریه اتفاق نیفتد.
اما یک «اگر» دیگر هم هست که حتی با رفع تحریمها و دست یابی به دلار و ثبات اقتصادی هم در صحنه میماند: این که «دولت هم بخواهد». اما دولتی که میراثدار پرداخت حجم عظیم یارانه نقدی به مردم است به «ریال» نیاز دارد. به همین خاطر هم میتوان گفت با فرض تحقق افزایش عرضه (با کاهش تحریمها) و کاهش تقاضا (با احساس اعتماد و اطمینان) نهایتا میتوان از افزایش قیمت دلار جلوگیری کرد.
احتمالاً در شرایط کنونی دولت برای بازگشت به دلار زیر 3 هزار تومان نکوشد و به جای آن از امکانی که برای صادرات و تولید فراهم آمده بهره ببرد.
کوتاه این که در بهترین حالت قیمت دلار نه ارزان که تثبیت میشود تا امکان برنامهریزی فراهم آید مگر این که اتفاق خاصی مانند لغو تحریمها یا برعکس آن، جنگ در منطقه رخ دهد.
تحلیلی در پاسخ به یک پرسش همه گیر؛
آیا دلار ارزان می شود؟
اگر پس از انتخابات ریاست جمهوری و فردای 24 خرداد اندکی رو به کاهش گذاشت به خاطر خروج بخشی از آن تقاضاهای غیر واقعی بود و اگر در روزهای اخیر و پس از افزایش احتمال حمله آمریکا به سوریه بالا رفت باز به خاطر ورود متقاضیان تازه بود که نه صادر کننده اند و نه فعال اقتصادی.
کد خبر:
۳۱۰۲۸