آیتالله هاشمی رفسنجانی با بیان اینکه جهل افراطیها تاریخی است تاکید کرد:«تندروها به امام حسن(ع) هم لقب «مذّل المومنین» دادند، اینها همیشه از فهم مصلحت عاجز بوده و خواهند بود، اینها نه مصلحت صلح حدیبیه پیامبر(ص) را فهمیدند و نه حکمت صلح امام حسن(ع) را و نه مصلحت شناسی امام راحل (س) را در پذیرش قطعنامه 598 ، مگر به پیامبر خدا(ص) همین جماعت ساده اندیش نگفتند که در صلح حدیبیه ما را خوار و خفیف کردی؟
به گزارش جماران، گزیده سخنان ایشان پیرامون جایگاه تاریخی مصلحت در اسلام بدین شرح است :
* اینکه چرا برخی ها سعی می کنند که پایان فاتحانه دفاع مقدس به عنوان «جشن ملی پیروزی» مطرح نشود ، ادله ای دارد که به موقع به آنها میپردازیم. شما سخنان امام را درباره تحلیلهای گوناگون پایان جنگ را ببینید ،من هم همان موقع سخنرانی و تحلیلی را گفتم که این سوره فتح بعد از پیروزی بر مشرکان و گرفتن مکه و فتح مکه نازل نشده؛ بلکه برای صلح حدیبیه نازل شده است . پس از صلح حدیبیه خیلی از کسانی که در آنجا حاضر بودند گریه میکردند و میگفتند که در مقابل مشرکین کوتاه آمدیم و ضعیف شدیم، این موضع تا آنجا بود که پیامبر خدا(ص) وقتی می خواستند صلح نامه بنویسند، بعضی کلمات خودشان را به خواست آنها عوض می کردند. ولی آن موقع سوره فتح نازل می شود و خداوند « انّا فتحا لک فتحا مبینا» را میگویند. من هم حقیقتا فتح را همین جا میدیدم. یعنی ما با یک شگرد دیپلماتیک به گونه ای رفتار کردیم و شرایط را فراهم کردیم که همان هایی که در سازمان همیشه علیه ما رای میدادند این بار به نفع ما رای دادند. به این نرمش نمی گویند . ما که چیزی به آنها ندادیم . بلکه متجاوز نامیدن «صدام» را از آنها گرفتیم.
* خاطرهای از یکی از اسرا دیدم که حق مطلب را به خوبی بیان کرده بود ، او در خاطراتش نوشته که پشت سیمهای خاردار ایستاده بودیم و به تلویزیون عراق گوش میدادیم. صدر خاطره آن آزاده این جمله صدام بود که که در جواب من نوشته بود حرفی که این آزاده زد واقعیتها را در همان خاطره کوچک بدرستی مشخص کرده است. یعنی بعد از پذیرش قطعنامه تا آن روز فضای تلخی بر خیلی از رزمندهها، اسرا و خانواده شهداء حاکم بود که ما چکار میکنیم ؟ اما وقتی آن جمله را شنیدیم همه فهمیدیم که نظام در حال انجام دادن چه تدبیری است و به این صورت پیش برد که آنها از پشت خبر نداشتند و ما هم خیلی در جایی نگفتیم و باز هم نمیگوییم. مرحله بعدی آن هم بسیار مهم بود که جه بر سر صدام بیاید و اینکار را هم خداوند کرد و حقانیت و مظلومیت و مقاومت ما هم در آن بی نقش نبود ولی لازم نیست از نقش خودمان در اینجا خیلی صحبت کنیم.
* همه میدانستیم که غربیها و روسها آمادهاند همه چیز را بدهند برای اینکه ما بترسیم و آتش بس را قبول کنیم . با این شرایط مصلحت روشن شد. اینکه بپذیریم یا نه و برای امام تلخی داشت و مانند جام زهر بود، مربوط به مسائل بعد می شود که چطور به مردم بگوییم؟ گفتن آن به رزمندههایی که در جبهه هستند و خانواده شهدا و جانبازان حقیقتا برای امام تلخ بود . تا نتیجه این کار روشن شود مدتی زمان لازم دارد . پس مسئله مصلحت همیشه اینگونه است. یعنی وقتی که انسان به خاطر مصلحت یک کار خلاف مسیر عادی انجام میدهد، در آن لحظه مشکلاتی دارد .
* واقعا پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شبیه صلح حدیبیه پیامبر(ص) بود . در آنجا همان حالت بود . صلح امام حسن(ع) هم همین طور بود. تندروهایی بودند که حتی لقب مذّّل المومنین به امام حسن (ع) دادند، بنابراین فکر میکنم این بحث جای خودش را داشت. امام(س) فرمانده کل قوا بودند و اختیار اعلام جنگ و صلح با فرماندهی قواست. من هم جانشین بودم. آقایان دیگر هم صاحبنظر و مشاور بودند. ادله هم روشن بود و امام به لحظه لحظه جنگ آشنا بودند.